(۶۱۳۰) سوال: به حضور شما میرسانم که در شب تصادف کردم و وارد بیمارستان شدم و نذر نمودم که دیگر شب مسافرت نمیروم و روز به مسافرت میروم. هنگامی که -الحمدلله- شفا یافتم شرایط مرا مجبور به سفر در شب نمود. لطفا در این موضوع پاسخ دهید. کفارهای که به آن توصیه میکنید چیست؟ زیرا من کارفرما هستم و کار، مرا بر آنچه گفتم (مسافرت در شب) وادار میکند. الله شما را موفق بگرداند.
جواب:
در ابتدا میگوییم: شایستهی مؤمن نیست که نذر کند، زیرا رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم از آن نهی نموده و میفرماید: «إنه لا یأتي بخير»[۱]: (خیری را نميآورد) متأسفانه بسیاری از مردم هنگامی که دچار حادثه، بیماری و فقر شدند نذر میکنند. نذر میکنند اگر الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ آنچه نمیپسندند را از آنها برطرف سازد فلان کار و فلان کار انجام دهند. گویا الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ به آنها جز با شرط نعمت نمیدهد و این در حقیقت خلل و نقص است. شایسته است مادامی که الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ او را از این نذر که خود را به آن ملزم میکند در عافیت قرار داده، شکر و سپاس الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ را بر این عافیت بگوید و نذر نکند. به خصوص اینکه رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم از نذر نهی نموده است.
نذر تو در حکم قسم است، زیرا بر ترک مباحی نذر نموده است، لذا اشکالی ندارد شبانه به مسافرت رفته و کفارهی قسم دهی که عبارت است از آزاد کردن برده، غذا دادن با لباس پوشاندن به ده مسکین و در صورتی که نیافتی سه روز روزه بگیری. معلوم بوده که غذا دادن به ده مسکین در وقت ما -الحمدلله- بسیار میسر است. بنابراین ده مسکین را غذا ده! یا آنها را برای نهار یا شام به خانهات دعوت کن یا اینکه به آنها دو صاع برنج بده و این در صورتی است که نزد شما، مانند قصیم به صورت صاع است در غیر این صورت کیلو اعتبار دارد که مساوی با دو کیلو و چهل گرم برای هر چهار مسکین است که به ده مسکین میدهی و خوب است که همراه آن چیزی برای خورشت مانند گوشت یا … قرار داده و با این کار ذمهات بری میشود.
[۱] تخریج آن گذشت.