پنج‌شنبه 9 رمضان 1447
۷ اسفند ۱۴۰۴
26 فوریه 2026

(۶۰۶۹) حکم قسم به طلاق در حالت عصبانیت

(۶۰۶۹) سوال: بین دخترم و شوهرش دعوا و سوء تفاهمی ایجاد شد و من هنگام این دعوا آنجا بودم، لذا بسیار خشمگین شده و شیطان -الله او را لعنت کند- بر من چیره شد و به شوهر دخترم گفتم: طلاق از جانب من باشد که دیگر بعد از این تو شوهر دخترم نباشی؛ در همان حال از این حرفی که در جریان دعوا گفتم پشیمان شدم، حکم چیزی که گفتم چیست؟

جواب:

اول: گفتی: شیطان -الله او را لعنت کن- شایسته است بگویی: الله مرا از شر او پناه دهد، زیرا این‌‌گونه بهتر است، به دلیل فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {وَإِمَّا يَنزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطَانِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ ۚ إِنَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ}[الأعراف: ۲۰۰]: (واگر از سوی شیطان وسوسه‌‌ای به تو رسد به الله پناه ببر، بی گمان او شنوای دانا است) اما گفته‌‌ات: طلاقی از جانب من که دیگر شوهر دخترم نباشد، این اشتباهی از جانب تو است و این بدین معنا است که بین دخترت و شوهرش دشمنی و کینه را ایجاد می‌‌کنی در حالی که این اشتباه است، لذا به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه نموده و از او طلب مغفرت کن و اگر دخترت الان نزد تو است او را نزد شوهرش برگردان و بین آن‌‌ها جدایی نینداز. آنچه از تو در مورد طلاق سر زده، حکم آن حکم قسم است و بر تو واجب بوده کفاره‌‌ی قسم دهی یعنی ده مسکین غذا داده یا لباس بپوشانی اگر نیافتی سه روز پی در پی روزه بگیری سپس تو و دیگران را به عدم قسم یاد نمودن به غیر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توصیه می‌‌کنم، به دلیل فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «من کان حالفا فلیحلف بالله أو لیصمت»[۱]: (هر کسی می‌‌خواهد قسم یاد کند یا به الله قسم یاد کند یا ساکت شود) همچنین می‌‌‌‌فرماید: «من حلف بغیر الله فقد کفر أو أشرك»[۲]: (كسي كه به غير الله قسم یاد کند کافر شده یا شرک ورزیده است) قسم یاد نمودن به طلاق یا نذر یا آزادی برده و شبیه آن شایسته نیست بلکه قسم فقط به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است اما قسم یاد نمودن با صیغه‌‌ی قسم به غیر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از جمله شرکیات و کفریات است و رسول الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: «من حلف بغیر الله فقد کفر أو أشرك»[۳]: (كسي كه به غير الله قسم یاد کند کافر شده یا شرک ورزیده است).


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.

[۳] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: لقد جرى بين ابنتي وزوجها مشاجرة وسوء تفاهم، وكنت موجودًا أثناء تلك المشاجرة، فغضبت جدا وغلبني الشيطان لعنه الله وقلت لزوج ابنتي: طلاق مني إنك لن تكون زوج ابنتي بعد هذا، وفي أثناء الوقت تأسفت على هذا الكلام الذي بدر مني أثناء المشاجرة، فما الحكم فيها قلته؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: أولا في قولك: الشيطان لعنه الله، ينبغي أن تقول: أعاذني الله منه؛ فإن هذا هو الأَوْلَى؛ لقوله تعالى: ﴿وَإِمَّا يَنزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطَانِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ إِنَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ﴾ [الأعراف: ٢٠٠]، وأما قولك: طلاق مني ألا تكون زوجا لابنتي فهذا خطأ منك؛ فإن هذا معناه أنك توجد العداوة والبغضاء بين ابنتك وزوجها، وهذا غلط، فتب إلى ربك واستغفره، وإذا كانت ابنتك الآن عندك فأعدها إلى زوجها لا تحل بينه وبينها، وما وقع منك من هذا الطلاق بهذا اللفظ فإن حكمه حكم اليمين، عليك أن تكفر كَفَّارة يمين بأن تطعم عشرة مساكين أو كسوتهم، فإن لم تجد فصيام ثلاثة أيام متتابعة، ثم إني أنصحك وغيرك من الناس بعدم الخلف بغير الله عز وجل؛ لقول النبي عليه الصلاة والسلام: «مَن كان حالفا فلْيَحْلِفْ بالله أو لِيَضمت»، الخلف بالطلاق وبالنذر وبالعتق وما أشبهه هذا أمر لا ينبغي، بل إنما يكون الخلف بالله سبحانه تعالى، أما الخلف بصيغة القسم بغير الله فإنه من الشرك والكفر، وقد قال النبي عليه الصلاة والسلام: «مَنْ حَلَفَ بِغَيْرِ الله فَقَدْ كَفَرَ أَوْ أَشْرَكَ».

مطالب مرتبط:

(۶۰۵۹) شخصی خوردن چیزی را از دست شخص دیگر بر خود حرام نموده است، کفاره‌‌ی آن چیست؟

هرگاه انسان چیزی را بر خود حرام کند به این معنا بوده که قصد امتناع از آن را با این صیغه داشته، لذا به منزله‌‌ی کسی است که قسم یاد نموده و می‌‌تواند آنچه آن بر خود را حرام نموده، انجام دهد سپس کفاره‌‌ی قسم دهد...

ادامه مطلب …

(۶۰۸۸) چگونگی پرداخت کفاره قسم به مساکین

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در کفاره‌‌ی قسم یکی از این سه چیز را واجب نموده است: غذا دادن یا لباس پوشاندن به ده مسکین و یا آزاد کردن برده. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با آنچه معمولا آسان‌‌تر است شروع نموده است...

ادامه مطلب …

(۶۰۹۲) حکم شکستن قسم برای ترک سیگار و کفاره آن

اگر گناهش را تکرار نمود با این وجود که قسم یاد نموده که آن را انجام ندهد بر او کفاره‌‌ی قسم واجب بوده که عبارت است....

ادامه مطلب …

(۶۰۷۷) قسم یاد کردم که چیزی را استفاده نکنم اما از روی فراموشی از آن استفاده کردم؛ حکم این قسم چیست؟

مادامی که از روی فراموشی بوده، کفاره ندارد اما دیگر از روی عمد آن کار را انجام نده مگر اینکه بخواهی کفاره‌‌ی قسم دهی ....

ادامه مطلب …

(۶۰۶۸) حکم شکستن قسم به طلاق در صورت آشتی پس از سال‌ها خصومت

شایسته نیست شخص به طلاق یا نذر قسم یاد کند. هر کسی می‌‌خواهد قسم یاد کند همان‌‌طور که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم امر نموده یا به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قسم یاد کند یا اینکه ساکت شود....

ادامه مطلب …

(۶۰۹۳) آیا سه روز روزه گرفتن در کفاره‌‌ی قسم پی در پی است؟

واجب است بدانیم سه روز روزه گرفتن در کفاره‌‌ی قسم جایز نیست مگر برای کسی که نمی‌‌تواند به ده مسکین غذا یا لباس دهد یا اینکه برده آزاد کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه