دوشنبه 15 ذیحجه 1447
۱۱ خرداد ۱۴۰۵
1 ژوئن 2026

(۶۰۲۴) حکم قسم خوردن برای مصلحت شخصی

(۶۰۲۴) سوال: حکم کسی که قسم بر چیزی یاد کند که هیچ کسی با آن ضرر نمی‌‌کند، چیست؟ یعنی قسم یاد کند اما نه به قصد اینکه کسی ضرر بکند اما به خاطر مصلحت خود قسم بخورد. نظر به اینکه اگر این شخص قسم یاد نکند، به آن چه دوست دارد نمی‌‌رسد. لطفا پاسخ دهید.

جواب:

قسم یاد کردن به یک چیز، بستگی به آن چیز دارد. به عنوان مثال اگر به مقصود شرعی جز با قسم یاد کردن نمی‌‌رسد، اشکالی ندارد قسم یاد کند. در غیر این صورت بهتر است انسان زیاد قسم یاد نکند به دلیل فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {وَاحْفَظُوا أَيْمَانَكُمْ}[المائدة: ۸۹]: (و قسم‌‌های خود را حفظ کنید) از معانی این آیه این است که انسان زیاد قسم یاد نکند همچنین چون هرگاه انسان زیاد قسم یاد کند یا در معرض دروغ یا در معرض قسم گیر شدن قرار می‌‌گیرد درحالی که هر دو حرام است. بنابراین برای انسان بهتر است قسم یاد نکند مگر زمانی که نیاز باشد و هرگاه نیاز شد، بر حسب نیاز قسم یاد کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم من حلف يمينًا على شيء لم يتضرر أحد منه، أي حلف ولكن ليس ليضر به أحدا ولكن يقصد المصلحة الذاتية، مع العلم التام بأن هذا الشخص إذا لم يحلف لم يصل إلى ما يرغب فيه؟ وجهونا في ذلك.

فأجاب رحمه الله تعالى: الحلف على الشيء على حسب ذلك شيء، فمثلا إذا كان لا يتوصل إلى مقصود شرعي إلا باليمين فلا بأس أن يحلف، وإلا فإن الأفضل ألا يكثر الإنسان الأيمان؛ لقول الله تبارك وتعالى: ﴿وَاحْفَظُوا أَيْمَنَكُمْ ﴾ [المائدة: ۸۹] ، فإن من معنى هذه الآية ألا يكثر الإنسان اليمين، ولأن الإنسان إذا أكثر الأيمان صار عُرضة إما للكذب وإما للحنث، وكلاهما محظور، فالأولى للإنسان ألا يحلف إلا إذا دعت الحاجة إلى ذلك، وإذا دعت الحاجة إلى ذلك فاليمين على حسب ما تقتضيه هذه الحاجة.

مطالب مرتبط:

(۶۰۶۳) حکم شکستن قسم به طلاق و کفاره آن

زبان خود را به قسم یاد نمودن به طلاق عادت نده، زیرا این امر خلاف شریعت است. بنابراین شایسته نیست انسان به قسم به طلاق عادت کند. اگر می‌‌خواهد قسم یاد کند به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قسم یاد نموده یا اینکه سکوت اختیار کند....

ادامه مطلب …

(۶۰۷۷) قسم یاد کردم که چیزی را استفاده نکنم اما از روی فراموشی از آن استفاده کردم؛ حکم این قسم چیست؟

مادامی که از روی فراموشی بوده، کفاره ندارد اما دیگر از روی عمد آن کار را انجام نده مگر اینکه بخواهی کفاره‌‌ی قسم دهی ....

ادامه مطلب …

(۶۰۳۵) حکم بازیچه قرار دادن قسم به الله

در حقیقت قسم بوده چون قسم به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است، اما قسمی بوده که به مشیئت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ معلق شده است....

ادامه مطلب …

(۶۱۱۰) اگر بر مادرم کفاره واجب باشد؛ آیا می‌‌توانم به جای او کفاره دهم؟

بله، در صورتی که بر کسی کفاره واجب باشد و کسی دیگر به جای او با اجازه‌‌اش کفاره دهد اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۶۰۸۲) حکم قسم به حرام در مسائل عادی و لزوم کفاره

اگر منظور تو قسم بوده پس در حکم قسم است و هرگاه قسم تو اجرا شود چیزی بر تو لازم نیست ولی اگر اجرا نشود بر تو کفاره‌‌ی قسم واجب است....

ادامه مطلب …

(۶۰۴۶) حکم شکستن قسم و کفاره آن

باید کفاره دهد که کفاره عبارت است از غذا دادن یا لباس دادن به ده مسکین یا برده آزاد کند، اگر نیافت سه روز پی در پی روزه بگیرد.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه