دوشنبه 13 صفر 1448
۵ مرداد ۱۴۰۵
27 جولای 2026

(۶۰۲۴) حکم قسم خوردن برای مصلحت شخصی

(۶۰۲۴) سوال: حکم کسی که قسم بر چیزی یاد کند که هیچ کسی با آن ضرر نمی‌‌کند، چیست؟ یعنی قسم یاد کند اما نه به قصد اینکه کسی ضرر بکند اما به خاطر مصلحت خود قسم بخورد. نظر به اینکه اگر این شخص قسم یاد نکند، به آن چه دوست دارد نمی‌‌رسد. لطفا پاسخ دهید.

جواب:

قسم یاد کردن به یک چیز، بستگی به آن چیز دارد. به عنوان مثال اگر به مقصود شرعی جز با قسم یاد کردن نمی‌‌رسد، اشکالی ندارد قسم یاد کند. در غیر این صورت بهتر است انسان زیاد قسم یاد نکند به دلیل فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {وَاحْفَظُوا أَيْمَانَكُمْ}[المائدة: ۸۹]: (و قسم‌‌های خود را حفظ کنید) از معانی این آیه این است که انسان زیاد قسم یاد نکند همچنین چون هرگاه انسان زیاد قسم یاد کند یا در معرض دروغ یا در معرض قسم گیر شدن قرار می‌‌گیرد درحالی که هر دو حرام است. بنابراین برای انسان بهتر است قسم یاد نکند مگر زمانی که نیاز باشد و هرگاه نیاز شد، بر حسب نیاز قسم یاد کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم من حلف يمينًا على شيء لم يتضرر أحد منه، أي حلف ولكن ليس ليضر به أحدا ولكن يقصد المصلحة الذاتية، مع العلم التام بأن هذا الشخص إذا لم يحلف لم يصل إلى ما يرغب فيه؟ وجهونا في ذلك.

فأجاب رحمه الله تعالى: الحلف على الشيء على حسب ذلك شيء، فمثلا إذا كان لا يتوصل إلى مقصود شرعي إلا باليمين فلا بأس أن يحلف، وإلا فإن الأفضل ألا يكثر الإنسان الأيمان؛ لقول الله تبارك وتعالى: ﴿وَاحْفَظُوا أَيْمَنَكُمْ ﴾ [المائدة: ۸۹] ، فإن من معنى هذه الآية ألا يكثر الإنسان اليمين، ولأن الإنسان إذا أكثر الأيمان صار عُرضة إما للكذب وإما للحنث، وكلاهما محظور، فالأولى للإنسان ألا يحلف إلا إذا دعت الحاجة إلى ذلك، وإذا دعت الحاجة إلى ذلك فاليمين على حسب ما تقتضيه هذه الحاجة.

مطالب مرتبط:

(۶۰۸۱) حکم عمل نکردن به قسم

باید بدانیم آیا این قسم‌‌ها بر چیزی در آینده بوده یا در گذشته؟ آیا در این قسم‌‌ها إن شاء الله گفته یا خیر؟ آیا این قسم‌‌های مکرر بر یک چیز بوده یا چند چیز؟ نیاز است همه‌‌ی این امور را بدانیم. ...

ادامه مطلب …

(۶۰۹۷) حکم کفاره قسم و بازدید از خانواده دوست فوت‌شده

بر او واجب بوده کفاره‌‌ی قسم دهد....

ادامه مطلب …

(۶۰۲۵) حکم قسم خوردن در نفس انسان

اگر آن را در دل خود بدون به زبان آوردن گفتی، حکم و اثری ندارد ولی اگر آن را با زبانت گفتی و هدفت وادار نمودن خود بر ترک سیگار بوده؛ حکم آن، حکم قسم است....

ادامه مطلب …

(۶۰۴۲) حکم قسم یاد کردن به امانت چیست؟

شرک اصغر است مگر اینکه کسی که قسم یاد می‌‌کند اعتقاد داشته باشد که آنچه به آن قسم یاد می‌‌کند، مانند الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در تعظیم، عبادت و ... است؛ در این صورت شرک اکبر است...

ادامه مطلب …

(۶۰۸۰) حکم قسم خوردن بر پرداخت هزینه و کفاره آن

سؤال کننده و دیگران را نصیحت نموده که به نسبت فعل یا ترک دیگران قسم یاد نکنند، زیرا این قسم باعث در حرج افتادن خود یا کسی که به فعل یا ترک آن‌‌ها قسم یاد می‌‌کنند می‌‌شود....

ادامه مطلب …

(۶۰۷۷) قسم یاد کردم که چیزی را استفاده نکنم اما از روی فراموشی از آن استفاده کردم؛ حکم این قسم چیست؟

مادامی که از روی فراموشی بوده، کفاره ندارد اما دیگر از روی عمد آن کار را انجام نده مگر اینکه بخواهی کفاره‌‌ی قسم دهی ....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه