جمعه 29 شوال 1447
۲۸ فروردین ۱۴۰۵
17 آوریل 2026

(۶۰۲۴) حکم قسم خوردن برای مصلحت شخصی

(۶۰۲۴) سوال: حکم کسی که قسم بر چیزی یاد کند که هیچ کسی با آن ضرر نمی‌‌کند، چیست؟ یعنی قسم یاد کند اما نه به قصد اینکه کسی ضرر بکند اما به خاطر مصلحت خود قسم بخورد. نظر به اینکه اگر این شخص قسم یاد نکند، به آن چه دوست دارد نمی‌‌رسد. لطفا پاسخ دهید.

جواب:

قسم یاد کردن به یک چیز، بستگی به آن چیز دارد. به عنوان مثال اگر به مقصود شرعی جز با قسم یاد کردن نمی‌‌رسد، اشکالی ندارد قسم یاد کند. در غیر این صورت بهتر است انسان زیاد قسم یاد نکند به دلیل فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {وَاحْفَظُوا أَيْمَانَكُمْ}[المائدة: ۸۹]: (و قسم‌‌های خود را حفظ کنید) از معانی این آیه این است که انسان زیاد قسم یاد نکند همچنین چون هرگاه انسان زیاد قسم یاد کند یا در معرض دروغ یا در معرض قسم گیر شدن قرار می‌‌گیرد درحالی که هر دو حرام است. بنابراین برای انسان بهتر است قسم یاد نکند مگر زمانی که نیاز باشد و هرگاه نیاز شد، بر حسب نیاز قسم یاد کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم من حلف يمينًا على شيء لم يتضرر أحد منه، أي حلف ولكن ليس ليضر به أحدا ولكن يقصد المصلحة الذاتية، مع العلم التام بأن هذا الشخص إذا لم يحلف لم يصل إلى ما يرغب فيه؟ وجهونا في ذلك.

فأجاب رحمه الله تعالى: الحلف على الشيء على حسب ذلك شيء، فمثلا إذا كان لا يتوصل إلى مقصود شرعي إلا باليمين فلا بأس أن يحلف، وإلا فإن الأفضل ألا يكثر الإنسان الأيمان؛ لقول الله تبارك وتعالى: ﴿وَاحْفَظُوا أَيْمَنَكُمْ ﴾ [المائدة: ۸۹] ، فإن من معنى هذه الآية ألا يكثر الإنسان اليمين، ولأن الإنسان إذا أكثر الأيمان صار عُرضة إما للكذب وإما للحنث، وكلاهما محظور، فالأولى للإنسان ألا يحلف إلا إذا دعت الحاجة إلى ذلك، وإذا دعت الحاجة إلى ذلك فاليمين على حسب ما تقتضيه هذه الحاجة.

مطالب مرتبط:

(۶۰۸۶) حکم دعا در حالت عصبانیت

حکم آن، حکم قسم است. به این معنا که اگر برگشتی و از او درخواست نمودی بر تو کفاره‌‌ی قسم واجب است....

ادامه مطلب …

(۶۰۴۹) حکم قسم بر اساس تصور اشتباه

هرگاه انسان بر چیزی قسم یاد نمود با این تصور که درست است سپس خلاف آن برایش آشکار گشت، چیزی بر او نیست، چون در قسمش راست گفته است از این جهت که هنگام قسمش تصور دیگری نداشته است....

ادامه مطلب …

(۶۰۳۴) اگر بر ترک نمودن چیزی قسم یاد کردم اما آن را انجام دادم؛ آیا در آن گناه وجود دارد؟

شایسته نیست شخص همیشه به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قسم یاد کند بلکه واجب است الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را تعظیم نموده و جز هنگام نیاز قسم یاد نکند. هر چند که قسم یاد نمودن بدون نیاز به قسم جایز بوده، اما بهتر است زیاد قسم یاد نکند....

ادامه مطلب …

(۶۰۶۷) حکم بازگشت به زندگی مشترک پس از قسم به طلاق

اگر قصدش این بوده در صورتی که این کار را انجام دهد به طلاق است و از او و از ماندن با او بدش می‌‌آید؛ با انجام این کار به طلاق است. اما اگر قصدش هشدار و ترساندن بوده، طلاق واقع نمی‌‌شود....

ادامه مطلب …

(۶۰۸۴) حکم قسم یاد کردن بر عدم ازدواج و انجام آن

مردی که قسم یاد نموده بعد از وفات همسرش ازدواج نکند سپس بعد از هفت سال با خواهر او ازدواج کرده بر او واجب است کفاره‌‌ی قسم دهد...

ادامه مطلب …

(۶۰۵۳) حکم غذا دادن به تعداد کمتر از ده مسکین برای کفاره

در صورتی که مساکینی را نمی‌‌یابد که به آنها غذا دهد، اگر هیچ کس را نمی‌‌یابد سه روز روزه بگیرد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه