چهارشنبه 8 رمضان 1447
۶ اسفند ۱۴۰۴
25 فوریه 2026

(۶۰۲۴) حکم قسم خوردن برای مصلحت شخصی

(۶۰۲۴) سوال: حکم کسی که قسم بر چیزی یاد کند که هیچ کسی با آن ضرر نمی‌‌کند، چیست؟ یعنی قسم یاد کند اما نه به قصد اینکه کسی ضرر بکند اما به خاطر مصلحت خود قسم بخورد. نظر به اینکه اگر این شخص قسم یاد نکند، به آن چه دوست دارد نمی‌‌رسد. لطفا پاسخ دهید.

جواب:

قسم یاد کردن به یک چیز، بستگی به آن چیز دارد. به عنوان مثال اگر به مقصود شرعی جز با قسم یاد کردن نمی‌‌رسد، اشکالی ندارد قسم یاد کند. در غیر این صورت بهتر است انسان زیاد قسم یاد نکند به دلیل فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {وَاحْفَظُوا أَيْمَانَكُمْ}[المائدة: ۸۹]: (و قسم‌‌های خود را حفظ کنید) از معانی این آیه این است که انسان زیاد قسم یاد نکند همچنین چون هرگاه انسان زیاد قسم یاد کند یا در معرض دروغ یا در معرض قسم گیر شدن قرار می‌‌گیرد درحالی که هر دو حرام است. بنابراین برای انسان بهتر است قسم یاد نکند مگر زمانی که نیاز باشد و هرگاه نیاز شد، بر حسب نیاز قسم یاد کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم من حلف يمينًا على شيء لم يتضرر أحد منه، أي حلف ولكن ليس ليضر به أحدا ولكن يقصد المصلحة الذاتية، مع العلم التام بأن هذا الشخص إذا لم يحلف لم يصل إلى ما يرغب فيه؟ وجهونا في ذلك.

فأجاب رحمه الله تعالى: الحلف على الشيء على حسب ذلك شيء، فمثلا إذا كان لا يتوصل إلى مقصود شرعي إلا باليمين فلا بأس أن يحلف، وإلا فإن الأفضل ألا يكثر الإنسان الأيمان؛ لقول الله تبارك وتعالى: ﴿وَاحْفَظُوا أَيْمَنَكُمْ ﴾ [المائدة: ۸۹] ، فإن من معنى هذه الآية ألا يكثر الإنسان اليمين، ولأن الإنسان إذا أكثر الأيمان صار عُرضة إما للكذب وإما للحنث، وكلاهما محظور، فالأولى للإنسان ألا يحلف إلا إذا دعت الحاجة إلى ذلك، وإذا دعت الحاجة إلى ذلك فاليمين على حسب ما تقتضيه هذه الحاجة.

مطالب مرتبط:

(۶۰۶۶) حکم طلاق و نفقه در صورت قسم به ازای پرداخت بدهی

این سؤال کننده و دیگران را نصیحت نموده که در گفتن طلاق سهل‌‌انگاری نکنند و در قسم‌‌های خود به چنین چیزی عادت نکنند، زیرا این مسئله خطرناک بوده و بسیاری از اهل علم اگر بیشتر آن‌‌ها نباشد نظرشان بر این است که قسم یاد نمودن به طلاق، در هر صورت طلاق است.....

ادامه مطلب …

(۶۱۰۱) کفایت صدقه و افطاری در قبال کفاره‌ی قسم

واجب است برای کفاره بدون تأخیر بشتابد و نگوید: آن را به رمضان به تأخیر می‌‌اندازم، زیرا صدقه در رمضان بهتر است. می‌‌گوییم: الحمدلله در رمضان مجال برای صدقه باز است و کفاره همان وقت پرداخت می‌‌شود.....

ادامه مطلب …

(۶۰۲۱) حکم قسم یاد کردن بر قرآن در امر نادرست

سوگند یاد کردن به دروغ حرام است؛ چه قسم به مصحف باشد یا غیر مصحف...

ادامه مطلب …

(۶۰۶۵) حکم فتوا دادن بدون علم

در حقیقت این افرادی که (بدون علم) فتوا می‌‌دهند مرتکب گناه بزرگی می‌‌شوند. نمی‌‌دانم چه چیزی این افراد را وادار به پیش‌‌روی و مسابقه در فتوا می‌‌کند در حالی که این امرِ بسیار خطرناک و بزرگی بوده و شخص فتوا دهنده واسطه‌‌ی بین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و بندگانش در تبلیغ شریعت است....

ادامه مطلب …

(۶۱۰۰) حکم قسم بر قرآن در موضوع ازدواج

اگر ازدواج صورت گرفت چیزی بر آن‌‌ها به نسبت قسم نیست و اگر صورت نگرفت بر هر یک واجب است کفاره‌‌ی قسم دهند، زیرا قسم گیر شده‌‌اند.....

ادامه مطلب …

(۶۰۹۹) حکم ادای کفاره‌‌ی قسم بعد از تأخیر به مدت یک سال و یا بیشتر

بر کسی که قسم گیر شده واجب است برای کفاره دادن بشتابد، زیرا هنگامی که قسم گیر شده کفاره بر او ثابت گشته است و تأخیر در ادای واجب جایز نیست...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه