یکشنبه 13 محرم 1448
۶ تیر ۱۴۰۵
28 ژوئن 2026

(۶۰۰۹) حکم خوردن حیوانات دریایی

(۶۰۰۹) سوال: در کتابی خواندم که می‌‌توان هر چه در دریا زندگی می‌‌کند را خورد، اما شنیده‌‌ام که برخی از حیوانات هستند که در دریا زندگی می‌‌کنند اما خوردن آنها جایز نیست؛ آیا این درست است؟ حکم شرعی پیرامون خوردن شکار دریا چیست؟

جواب:

شکار همه چیز در دریا حلال است حتی برای کسانی که در حالت احرام هستند جایز است که از دریا شکار کنند؛ به دلیل فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {أُحِلَّ لَكُمْ صَيْدُ الْبَحْرِ وَطَعَامُهُ مَتَاعًا لَّكُمْ وَلِلسَّيَّارَةِ ۖ وَحُرِّمَ عَلَيْكُمْ صَيْدُ الْبَرِّ مَا دُمْتُمْ حُرُمًا}[المائدة: ۹۶]: (شکار دریا و طعام آن برای شما حلال شده است تا برای شما و کاروانیان بهره‌‌ای باشد و شکار بیابان تا موقعی که در احرام هستید بر شما حرام است) بنابراین شکار دریا آن چیزی است که در حال زنده یافت می‌‌شود و طعام آن، چیزی است که در حالت مرده یافت می‌‌شود و ظاهر این آیه بر این بوده که هیچ چیزی از آن استثنا نیست، زیرا (صید) اسم مفرد مضاف است که دلالت بر عموم می‌‌دهد. همان‌‌طور که در فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است: {وَإِن تَعُدُّوا نِعْمَةَ اللَّهِ لَا تُحْصُوهَا}[النحل: ۱۸]: (و اگر (بخواهید) نعمت (های) الله را بشمارید نمی‌توانید آن را بشمارید) (نعمة) در اینجا مفرد مضاف است اما دلالت بر عموم می‌‌دهد و این قول درست و راجح است که شکار همه چیز در دریا حلال بوده و هیچ چیزی از آن استثنا نمی‌‌شود. برخی از اهل علم قورباغه، تمساح و مار را استثنا کرده‌‌اند و می‌‌گویند: حلال نیست. اما قول درست، عمومیت است یعنی  تمام حیوانات دریا چه زنده و چه مرده حلال هستند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: قرأتُ في كتاب أن كل شيء يعيش في البحر يمكن أكله، ولكني سمعت أن هناك بعض الحيوانات التي تعيش في البحر لا يجوز أكلها، فهل هذا صحيح؟ وما هو الحكم الشرعي في أكل صيد البحر؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: صيد البحر كله حلال، حتى للمحرمين يجوز لهم أن يصطادوا في البحر؛ لقول الله تعالى: ﴿أُحِلَّ لَكُمْ صَيْدُ الْبَحْرِ وَطَعَامُهُ مَتَعالَكُمْ وَلِلسَّيَّارَةِ وَحُرِّمَ عَلَيْكُمْ صَيْدُ الْبَرَ مَا دُمْتُمْ حُرُما﴾ [المائدة: ٩٦] فصيد البحر هو ما أكل حيا، وطعامه ما وجد ميتا، وظاهر الآية الكريمة أنه لا يستثنى من ذلك شيء؛ لأن ﴿صَيْدُ ﴾ اسم مفرد مضاف، والمفرد المضاف يفيد العموم؛ كما في قوله تعالى: ﴿وَإِن تَعُدُّوا نِعْمَةَ اللَّهِ لَا تُحْصُوهَا﴾ [النحل: ۱۸]، فإن ﴿نعمة مفرد هنا، ولكن المراد بها العموم، وهذا القول هو الصحيح الراجح أن صيد البحر كله حلال، لا يستثنى منه شيء، واستثنى بعض أهل العلم من ذلك الضّفْدَع والتمساح والحية وقال: إنه لا يحل أكلها، ولكن القول الصحيح العموم وأن جميع حيوانات البحر حلال حية وميتة.

مطالب مرتبط:

(۶۰۰۷) حکم گفتن بسم الله در شکار با وسایل غیرمستقیم

بسم الله هنگام فرستادن سگ یا شاهین گفته می‌‌شود، هنگامی که آن را فرستادی بگو: بسم الله. هرگاه آن را شکار نمود حلال می‌‌شود....

ادامه مطلب …

(۶۰۱۶) حکم شکار پرندگان با تیرکمان توسط کودکان

شکار آنها درست نیست مگر اینکه پرنده را زنده بیابند و آن را ذبح شرعی کنند. اما اگر در حالت مرده افتاد یا در حکم مرده بود، حلال نیست. اما از تیرکمان نهی شده است...

ادامه مطلب …

(۵۹۹۳) روش صحیح ذبح پرندگان چگونه است؟

مهم در ذبح جاری ساختن خون است....

ادامه مطلب …

(۶۰۰۰) آیا جایز است شخص مسلمان در حالت جنابت ذبح کند؟

بله، برای شخص مسلمان جایز است در حالت جنابت ذبح کند، زیرا جنابت مانع از گفتن ذکر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نمی‌‌شود....

ادامه مطلب …

(۵۹۸۸) حکم شرعی خوردن گوشت حیوان آسیب‌دیده پس از ذبح

بله، خوردن از گوشت آن مادامی که آن را زنده یافتی جایز است....

ادامه مطلب …

(۵۹۶۴) حكمت حرمت خوردن گوشت خوک از دیدگاه اسلام

الله گوشت خوک ر ا در چندین جا از قرآن حرام نموده و مسلمانان بر حرام بودن آن اجماع دارند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه