چهارشنبه 29 صفر 1448
۲۱ مرداد ۱۴۰۵
12 آگوست 2026

(۶۰۰۹) حکم خوردن حیوانات دریایی

(۶۰۰۹) سوال: در کتابی خواندم که می‌‌توان هر چه در دریا زندگی می‌‌کند را خورد، اما شنیده‌‌ام که برخی از حیوانات هستند که در دریا زندگی می‌‌کنند اما خوردن آنها جایز نیست؛ آیا این درست است؟ حکم شرعی پیرامون خوردن شکار دریا چیست؟

جواب:

شکار همه چیز در دریا حلال است حتی برای کسانی که در حالت احرام هستند جایز است که از دریا شکار کنند؛ به دلیل فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {أُحِلَّ لَكُمْ صَيْدُ الْبَحْرِ وَطَعَامُهُ مَتَاعًا لَّكُمْ وَلِلسَّيَّارَةِ ۖ وَحُرِّمَ عَلَيْكُمْ صَيْدُ الْبَرِّ مَا دُمْتُمْ حُرُمًا}[المائدة: ۹۶]: (شکار دریا و طعام آن برای شما حلال شده است تا برای شما و کاروانیان بهره‌‌ای باشد و شکار بیابان تا موقعی که در احرام هستید بر شما حرام است) بنابراین شکار دریا آن چیزی است که در حال زنده یافت می‌‌شود و طعام آن، چیزی است که در حالت مرده یافت می‌‌شود و ظاهر این آیه بر این بوده که هیچ چیزی از آن استثنا نیست، زیرا (صید) اسم مفرد مضاف است که دلالت بر عموم می‌‌دهد. همان‌‌طور که در فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است: {وَإِن تَعُدُّوا نِعْمَةَ اللَّهِ لَا تُحْصُوهَا}[النحل: ۱۸]: (و اگر (بخواهید) نعمت (های) الله را بشمارید نمی‌توانید آن را بشمارید) (نعمة) در اینجا مفرد مضاف است اما دلالت بر عموم می‌‌دهد و این قول درست و راجح است که شکار همه چیز در دریا حلال بوده و هیچ چیزی از آن استثنا نمی‌‌شود. برخی از اهل علم قورباغه، تمساح و مار را استثنا کرده‌‌اند و می‌‌گویند: حلال نیست. اما قول درست، عمومیت است یعنی  تمام حیوانات دریا چه زنده و چه مرده حلال هستند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: قرأتُ في كتاب أن كل شيء يعيش في البحر يمكن أكله، ولكني سمعت أن هناك بعض الحيوانات التي تعيش في البحر لا يجوز أكلها، فهل هذا صحيح؟ وما هو الحكم الشرعي في أكل صيد البحر؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: صيد البحر كله حلال، حتى للمحرمين يجوز لهم أن يصطادوا في البحر؛ لقول الله تعالى: ﴿أُحِلَّ لَكُمْ صَيْدُ الْبَحْرِ وَطَعَامُهُ مَتَعالَكُمْ وَلِلسَّيَّارَةِ وَحُرِّمَ عَلَيْكُمْ صَيْدُ الْبَرَ مَا دُمْتُمْ حُرُما﴾ [المائدة: ٩٦] فصيد البحر هو ما أكل حيا، وطعامه ما وجد ميتا، وظاهر الآية الكريمة أنه لا يستثنى من ذلك شيء؛ لأن ﴿صَيْدُ ﴾ اسم مفرد مضاف، والمفرد المضاف يفيد العموم؛ كما في قوله تعالى: ﴿وَإِن تَعُدُّوا نِعْمَةَ اللَّهِ لَا تُحْصُوهَا﴾ [النحل: ۱۸]، فإن ﴿نعمة مفرد هنا، ولكن المراد بها العموم، وهذا القول هو الصحيح الراجح أن صيد البحر كله حلال، لا يستثنى منه شيء، واستثنى بعض أهل العلم من ذلك الضّفْدَع والتمساح والحية وقال: إنه لا يحل أكلها، ولكن القول الصحيح العموم وأن جميع حيوانات البحر حلال حية وميتة.

مطالب مرتبط:

(۵۹۹۳) روش صحیح ذبح پرندگان چگونه است؟

مهم در ذبح جاری ساختن خون است....

ادامه مطلب …

(۵۹۸۸) حکم شرعی خوردن گوشت حیوان آسیب‌دیده پس از ذبح

بله، خوردن از گوشت آن مادامی که آن را زنده یافتی جایز است....

ادامه مطلب …

(۵۹۴۸) آیا خوردن گوشت‌‌های ذبح شده به روش غیر اسلامی برای ما جایز است؟

ذبح اهل کتاب برای ما حلال است...

ادامه مطلب …

(۵۹۹۸) آیا ذبح توسط زن حلال است؟

ذبح توسط زن حلال است، و تفاوتی ندارد که زن بالغ باشد یا کوچک، اما باید قدرت تشخیص داشته باشد همچنین تفاوتی بین اینکه پاک یا حیض باشد ندارد،؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم تفصیل ندادند.

ادامه مطلب …

(۵۹۹۹) آیا ذبح توسط زن در غیاب مرد حلال است؟

ذبح توسط زن هرگاه خون جاری شود و نام الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برده شود حلال است چه در آنجا مرد وجود داشته باشد و چه وجود نداشته باشد....

ادامه مطلب …

(۶۰۰۳) آیا حق مهمانی بر مسلمان واجب است یا مستحب؟

حق مهمانی بر هر مسلمانی واجب است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه