(۵۹۴۸) آیا خوردن گوشت‌‌های ذبح شده به روش غیر اسلامی برای ما جایز است؟

(۵۹۴۸) سوال: آیا خوردن گوشت‌‌های ذبح شده به روش غیر اسلامی برای ما جایز است؟ با توجه به اینکه در رستوران‌‌های مخصوص غذا در هنگام تحصیل، غیر از این گوشت‌‌ها چیزی دیگری وجود ندارد؛ آیا اگر این گوشت‌‌ها از ذبح اهل کتاب باشند، خوردن آن‌‌ها جایز است؟ چون می‌‌دانم که ذبح نمی‌‌شود بلکه با روش‌‌هایی مانند خفه کردن، یا شلیک با گلوله یا دستگاه‌‌‌‌های خاصی کشته می‌‌شوند؟

جواب:

ذبح اهل کتاب برای ما حلال است، به دلیل فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {وَطَعَامُ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ حِلٌّ لَّكُمْ}[المائدة: ۵]: (و (همچنین) طعام اهل کتاب برای شما حلال است) و بر ما واجب نیست که بپرسیم: چگونه آن را ذبح کرده‌‌اند؟ و آیا بر آن بسم الله گفته‌‌اند یا خیر؟ بلکه مشروع نیست که پیرامون آن سؤال کنیم؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم همان‌‌طور که در صحیح بخاری آمده، قومی از او سؤال کردند: ‌ای رسول الله! قومی برای ما گوشت می‌‌آورند در حالی که نمی‌‌دانیم آیا اسم الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را بر آن برده‌‌اند یا خیر؟ فرمود: «سموا أنتم وکلوا»: (شما بسم الله بگویید و بخورید) (عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا ) گفت: و آن‌‌ها تازه مسلمان بودند[۱]. بنابراین، حدیث دلالت می‌‌دهد بر اینکه مشروع نیست انسان از ذبح کسی که ذبح او درست است، بپرسد که چگونه آن را ذبح نموده؟ آیا بسم الله گفته یا خیر؟ همچین شخص یهودی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را به خوردن نان جو و چربی بو داده دعوت نمود[۲]. اما از او نپرسید: چگونه آن را ذبح نموده است. همچنین هنگامی که زن یهودی در خیبر به او گوسفندی را هدیه داد، از آن خورد و نپرسید: چگونه آن را ذبح نمودی. بنابراین مشروع و سنت نیست که انسان پیرامون ذبح کسی که ذبح او درست است سؤال کند که چگونه آن را ذبح نموه و آیا بسم الله گفته یا خیر؟ اما اگر یقین نمودی که این ذبحِ خاص که برای تو آورده شده بر روش غیر اسلامی ذبح شده مانند اینکه به وسیله‌‌ی خفگی، شلیک، انداختن آن در آب گرم یا … ذبح شده، در این‌‌صورت برای تو حلال نیست؛ همان‌‌طور که اگر مسلمانی با این روش ذبح کند در حالی که شکی نیست که مسلمان بهتر از یهودی و نصرانی است، اما حلال ذبح او حلال نمی‌‌شود؛ بنابراین به طریق اولی هرگاه یهودی یا نصرانی آن را به روش غیر شرعی ذبح کند حلال نیست. اگر ذبح نزد یهود و نصارا متفاوت باشد یعنی اگر برخی به روش خفگی و برخی به روش ذبح یا قربانی ذبح می‌‌کنند. این امر از اموری بوده که در آن شک ایجاد می‌‌شود که آیا از این دسته است یا از آن دسته؟ در این‌‌صورت شایسته است که انسان از آن پرهیز کند، زیرا روش احتیاط این است که انسان آنچه او را به شک می‌‌اندازد را رها کرده و آنچه او را به شک نمی‌‌اندازد را انجام دهد؛ و این بهتر است.

[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.

تعداد بازدید: 67

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من فرنسا: هل يجوز لنا أكل اللحوم المذبوحة بغير الطريقة الإسلامية؟ علما بأنه لا يوجد في المطعم المخصص للغداء أثناء الدراسة غيرها، فإن كان ذلك جائزا لأنها من ذبائح أهل الكتاب فإني أعرف أنها لا تذبح بل بطريقة الخنق أو إطلاق الرصاص عليها أو بمكائن خاصة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: ذبائح أهل الكتاب حل لنا؛ لقوله تعالى: ﴿وَطَعَامُ الَّذِينَ أُوتُوا الكِتَبَ حِلٌّ لَكُمْ﴾ [المائدة: ٥]، ولا يجب علينا أن نسأل: كيف ذبحوها ؟ وهل سموا عليها أم لم يسموا ؟ بل إنه ليس من المشروع لنا أن نسأل؛ لأن النبي صلى الله عليه وسلم كما في صحيح البخاري سأله قوم فقالوا: يا رسول الله، إن قوما يأتوننا باللحم لا ندري أذكروا اسم الله عليه أم لا، قال: «سَمُّوا أَنْتُمْ وَكُلُوا». قالت: وكانوا حديثي عهد بِكُفْرِ، فدل هذا على أنه ليس من المشروع أن يسأل الإنسان عن ذبيحةِ مَن تحل ذبيحته كيف ذبحها؟ وهل سمَّى أو ما سمى؟ ثم النبي – عليه الصلاة والسلام- دعاه يهودي إلى خبز شعير وإهالة سيخة ولم يسأله: كيف ذبح ذلك، ثم لما أهدت له اليهودية الشاة في خيبر أكل منها صلى الله عليه وسلم ولم يسألها كيف ذبحتها، فليس من المشروع ولا من السُّنَّة أن يسأل الإنسان عن ذبيحة من تحل ذبيحته كيف ذبحها وهل سمى ب أم لم يسم، ولكن إذا تيقنت أن هذه الذبيحة المعيَّنة التي قدمت لك ذُبحت على غير الطريقة الإسلامية بأن ذُبحت خنقًا أو بالرصاص أو بإلقائها في الماء الحار أو ما أشبه هذا مما ليس ذكاة شرعية فإنها لا تحل لك حينئذ، كما لو ذبحها مسلم بهذه الطريقة، والمسلم خير من اليهودي والنصراني بلا شك وأجل، فإنها لا تحل، فمن باب أولى إذا ذبحها اليهودي أو النصراني بغير الذكاة الشرعية أنها لا تحل.

وإذا كان الذبح عند النصارى أو اليهود متنوعا، يعني أن بعضهم يذبح بطريقة الخنق وبعضهم بطريقة الذبح أو النحر، فإنه يكون من المشكوك فيه هل هو من هؤلاء أو من هؤلاء، وحينئذ ينبغي للإنسان أن يتحرز منه؛ لأن طريقة الاحتياط في ترك الإنسان ما يَرِيبه إلى ما لا يَريبُه خير وأولى وأحسن.