پنج‌شنبه 25 جمادی‌الاول 1448
۱۴ آبان ۱۴۰۵
5 نوامبر 2026

(۵۸۴۱) حکم حضور زنان در جلسات علمی و دروس فقهی مساجد

(۵۸۴۱) سوال: آیا زن مسلمان اجازه‌ی حضور در جلسات علمی و دروس فقهی در مساجد را دارد، در حالی که با پوشش اسلامی به این جلسات می‌رود؟ کدام یک از این دو گزینه بهتر است: حضور در این جلسات یا ‌ماندن در خانه؟ این سوالات زمانی مطرح شد که اکنون به میل و خواسته‌ی والدین، برای تحصیل به دانشگاه‌ها و مدارس می‌رویم، همچنین باید در نظر داشت که بهره‌برداری از این جلسات بیشتر و بهتر از مطالعه در خانه می‌باشد.

جواب:

بله زن اجازه دارد که در جلسات علمی شرکت کند، تفاوتی ندارد که فقه عملی باشد یا عقیدتی،  وی با این شرط اجازه‌ی شرکت دارد که لباسش معطر نباشد و خودآرایی نکند، زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «أيما امرأة أصابت بخوراً فلا تشهد معنا العشاء». [۱] (هر زنی که از بخور استفاده کرده، با ما در نماز عشاء حاضر نشود. ) و باید از مردان دور باشد و با آنان مختلط نشود؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «خير صفوف النساء آخرها وشرها أولها». [۲] (بهترین صف‌های زنان، آخرین صف است و بدینترینش اولین صف است. ) زیرا اولین صف، نزدیک‌ترین صف به مردان است و در نتیجه صف آخر بهتر از صف اول می‌باشد.


[۱]  تخریجش بیان شد.

[۲] تخریجش بیان شد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة فضيلة الشيخ هل يجوز للمرأة المسلمة أن تحضر مجالس العلم والدروس الفقهية في المساجد، علما بأنها تخرج إليها متسترة وبالزي الشرعي؟ وأيهما أفضل حضورها لمثل هذه المجالس أم بقاؤها في المنزل؟ علما بأننا الآن نخرج للتعليم في الجامعات والمدارس بناء على رغبة آبائنا وأمهاتنا، ومع العلم أيضًا بأن الاستفادة من هذه المجالس أكبر من الاستفادة من القراءة في المنازل؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: نعم يجوز للمرأة أن تحضر مجالس العلم، سواء كانت هذه العلوم من علوم الفقه العملي أو من علوم الفقه العقدي المتصل بالعقيدة والتوحيد فإنه يجوز لها أن تحضر هذه المجالس بشرط ألا تكون متطيبة ولا متبرجة ؛ لأن النبي صلى الله عليه وسلم قال: «أيها امرأة أصابَتْ بَخورًا فلا تَشْهَدْ مَعَنا العِشَاءَ»، ولا بد أن تكون بعيدة عن الرجال، لا تختلط بهم؛ لأن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: «خَيْرُ صُفُوفِ النساءِ آخِرُها، وشَرُّها أَوَّلها»؛ وذلك لأن أولها أقرب إلى الرجال من آخرها، فصار آخرها خيرًا من أولها.

مطالب مرتبط:

(۵۸۲۶) مشاغل مجاز برای زنان مسلمان در چارچوب تعالیم اسلامی

حوزه‌های کاری که مخصوص زنان باشد، مانند تدریس برای دختران – چه از لحاظ اداری یا فنی - و همچنین کار در خانه برای دوخت لباس‌های زنان و موارد مشابه مجاز است...

ادامه مطلب …

(۵۸۱۶) حکم تنها بودن با راننده

(۵۸۱۶) سوال: من همیشه با یک راننده سفر می‌کنم و او من را به هر مکانی که می‌خواهم می‌برد، همچنین هنگام سفر با او، همیشه قرآن کریم را گوش می‌دهم و در برخی مواقع یکی از اعضای خانواده‌ام را همراه می‌برم، حکم این کار چیست؟ جواب: مجاز نیست که زن با راننده تنها بماند، مگر […]

ادامه مطلب …

(۵۸۰۵) حکم سفر زن برای تحصیل و ارائه‌ی درس، بدون محرم

ایرادی ندارد که زن به تنهایی برای تدریس، آموزش یا ارائه درس برود، البته اگر در امنیت باشد، اما سوار شدنش به تنهایی با راننده، بی‌تردید حرام است....

ادامه مطلب …

(۵۸۲۵) آیا خروج زن از خانه برای کار کردن حلال است یا حرام؟

خروج زن از خانه به منظور کار کردن، در صورت نیاز حلال است، به ویژه اگر خروج او به منظور تامین نیازهای دیگران باشد، مثلاً برای آموزش زنان مسلمان به مدرسه می‌رود....

ادامه مطلب …

(۵۸۰۶) برای زنانی که خانه را زندان می‌دانند، چه نصیحتی دارید؟

کسی‌که خانه را زندان قرار داده _اگر  این تعبیر درست باشد_ الله جَلَّ‌جَلَالُهُ است که می‌فرماید....

ادامه مطلب …

(۵۷۹۴) حکم سفر زن برای کار و دوری از خانواده

زن بدون اجازه شوهرش اجازه‌ی سفر ندارد، و اگر اجازه داد، درست نیست که بدون محرم سفر کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه