دوشنبه 13 صفر 1448
۵ مرداد ۱۴۰۵
27 جولای 2026

(۵۷۹۴) حکم سفر زن برای کار و دوری از خانواده

(۵۷۹۴) سوال: آیا جایز است که زن برای کار، به کشور دوری برود و شوهر و کودکانش را تنها بگذارد؟ اسلام برای چه مدتی به زن اجازه می‌دهد که از شوهر و فرزندانش دور باشد؟ آیا این کار زیان و آسیب دارد؟

جواب:

بله، زن بدون اجازه شوهرش اجازه‌ی سفر ندارد، و اگر اجازه داد، درست نیست که بدون محرم سفر کند؛ زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم زن را از روزه گرفتن بدون اجازه‌ی شوهرش که در خانه حضور دارد، نهی نمود. [۱] حال چگونه می‌شود که به مسافرت برود و شوهرش را با فرزندانش رها کند و شوهر به خاطر فرزندانش به سختی و مشقّت بیفتد؟ ثابت شده که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم زن را از مسافرت بدون وجود محرم نهی نمود[۲] مرد نیز باید از مسافرت کاری یا غیرکاری همسرش ممانعت کند؛ زیرا شوهر صاحب‌اختیار است؛ الله جَلَّ‌جَلَالُهُ می‌فرماید: {وَأَلْفَيَا سَيِّدَهَا لَدَى الْبَابِ} [یوسف: ۲۵] (سرورش ناگاه در کنار در، ناگهان با او روبرو شد. ) «سيدها» يعني شوهرش، پس شوهر بر همسرش سیادت و مدیریت دارد و می‌توان مانع سفرش شود، بل می‌تواند مانع کارش شود؛ مگر این‌که هنگام عقد با او شرط کرده باشد و مسلمانان باید پایبند شروط خود باشند، زن نیز باید از الله جَلَّ‌جَلَالُهُ تقوا و پروا نماید و بدون مجادله و درگیری با شوهر، مطیع او باشد تا الله از او خشنود باشد، در مورد مدت دوری از شوهر و فرزندان، باید گفت که هیچ‌گاه نباید از شوهرش دور باشد، اما در صورتی که شوهر به همسرش اجازه داد که با محرم به سفر برود و فتنه و آسیبی در میان نبود، اختیار با خود اوست که چه مدت دور بماند.


[۱]  بخاری: کتاب النکاح، باب صوم المرأة بإذن زوجها تطوعاً، شماره ۴۸۹۶؛ مسلم: کتاب الزکاة، باب ما أنفق العبد من مال مولاه، شماره ۱۰۲۶.

[۲]  بخاری: أبواب الإحصار و جزاء الصید، باب حج النساء، شماره ۱۷۶۳؛ مسلم: کتاب الحج، باب سفر المرأة مع محرم إلی حج وغیره، شماره ۱۳۱۴.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز للمرأة أن تترك زوجها وأولادها الصغار وتذهب للعمل في دولة أخرى بعيدة عنهم؟ وما هي المدة التي يُسمح بها الإسلام لبعد الزوجة عن بعلها؟ وهل هناك ضرر من ذلك؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نعم لا يحل للمرأة أن تسافر إلا بإذن زوجها، ولا يحل لها إذا أذن لها أن تسافر إلا بمحرم؛ لأن النبي صلى الله عليه وسلم نهى أن تصوم المرأة وزوجها شاهد إلا بإذنه. فكيف بسفرها ومغادرتها زوجها وترك أولادها. عند الزوج يتعب فيهم، وثبت عنه صلى الله عليه وسلم أنه نهى أن تسافر المرأة بدون محرم. وللزوج أن يمنع زوجته من السفر سواء كان سفرها للعمل أم لغير العمل؛ لأن الزوج مالك، بل قد قال الله تعالى: ﴿وَالْفَيَا سَيِّدَهَا لَدَا الْبَابِ﴾ [يوسف: ٢٥]، سيدها يعني زوجها، فله السيادة عليها، وله أن يمنعها من السفر، بل له أن يمنعها من مزاولة العمل حتى في البلد إلا إذا كان مشروطًا عليه عند العقد؛ فإن المسلمين على شروطهم، وعلى هذه المرأة أن تتقي الله -عز وجل- وأن تكون مطيعة لزوجها غير مغضبة له حتى يكون الله عليها راضيا. وبهذا يتبين الجواب عن قولها وكم مدة تبقى بعيدة عن زوجها، فإنه ليس هناك مدة لا بد أن تبقى مع زوجها، فإن أذن لها في وقت من الأوقات وسافرت مع محرم ومع أمن الفتنة فالخيار بيده يأذن لها ما شاء.

مطالب مرتبط:

(۵۸۱۰) حکم سفر زن برای تدریس بدون محرم

این زن به محل کارش می‌رود و در همان روز برمی‌گردد، امروزه اینگونه سفرها به عنوان سفر شناخته نمی‌شوند و مردم آن را سفر نمی‌دانند و معمولاً فرد را بدرقه و با خداحافظی نمی‌کنند و از او به عنوان مسافر استقبال نمی‌کنند، بلکه به‌عنوان یکی از افراد حاضر در مکان اصلی خود زندگی می‌کند، بنابراین به او اجازه داده می‌شود که با دوستانش به مدرسه برود، تدریس کند و همان روز به خانه برگردد، به ویژه اگر این مسافت کوتاه باشد....

ادامه مطلب …

(۵۸۲۱) آیا جایز است همراه خواهر یا مادرم نزد متخصص اندام تناسلی بروم ؟

جایز نیست زن به نزد پزشک مردی برود که اندامی را از او آشکار می‌کند که آشکار کردنش برای مردان جایز نیست، مگر این‌که بنا بر ضرورت باشد که پزشک زنی برای این کار وجود نداشته باشد....

ادامه مطلب …

(۵۸۱۶) حکم تنها بودن با راننده

(۵۸۱۶) سوال: من همیشه با یک راننده سفر می‌کنم و او من را به هر مکانی که می‌خواهم می‌برد، همچنین هنگام سفر با او، همیشه قرآن کریم را گوش می‌دهم و در برخی مواقع یکی از اعضای خانواده‌ام را همراه می‌برم، حکم این کار چیست؟ جواب: مجاز نیست که زن با راننده تنها بماند، مگر […]

ادامه مطلب …

(۵۸۲۲) حکم رفتن زن نزد پزشک مرد برای معالجه چیست؟

اگر ضرورت و نیاز باشد و کسی جز پزشک مرد برای معالجه نباشد، ایرادی ندارد، اما نباید پژشک با زن تنها بماند...

ادامه مطلب …

(۵۸۴۱) حکم حضور زنان در جلسات علمی و دروس فقهی مساجد

بله زن اجازه دارد که در جلسات علمی شرکت کند، تفاوتی ندارد که فقه عملی باشد یا عقیدتی،  وی با این شرط اجازه‌ی شرکت دارد که لباسش معطر نباشد و خودآرایی نکند...

ادامه مطلب …

(۵۸۲۸) حكم رفتن زن به بازار جیست؟

سفارشم این است که زیاد به بازار نروند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه