چهارشنبه 22 صفر 1448
۱۳ مرداد ۱۴۰۵
5 آگوست 2026

(۵۵۳۱) حکم زدودن موی ساق پا و دست برای زنان

(۵۵۳۱) سوال: دیدگاه شما پیرامون اینکه زن موی ساق پا و دستش را بردارد چیست؟

جواب:

باید دانست که حکم برداشتن موها، به سه قسمت تقسم می­شود:

۱- بخشی که دین به آن امر نموده است: مانند موی زیر ناف، زیر بغل و کوتاه کردن سبیل، انجام این کارها، برگرفته از سنت بوده و جزو فطرت و سرشت آدمی به شمار می‌رود که الله بندگانش را بر آن آفریده است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم تعیین نموده که در کمتر از چهل روز باید به آنها رسیدگی شود (و بیش از چهل روز رها نشوند) و ناخن‌ها نیز به آن اضافه می­شود زیرا کوتاه یا مرتب کردن آنها از سنت بوده و نباید بیش از چهل روز رهاشوند[۱].

۲- بخشی که دین از برداشتن آن نهی نموده یا به آنچه مخالف برداشتن است امر نموده: مانند موی ریش که رسول الله   صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به بلند گذاشتن، رها کردن و پرپشت نگه­داشتن ریش امر نموده است و می­فرماید: «خالفوا المجوس»[۲] یا «خالفوا المشركين»[۳] (با مجوس یا مشرکین مخالفت کنید) این حدیث به این معنا بوده که تراشیدن ریش حرام است.

۳- بخشی که دین پیرامون آن سکوت نموده و به برداشتن یا عدم برداشتن آن امر و نهی نکرده است؛ مانند موی سینه، گردن، ساق دست‌ها، ساق پاها و شکم؛ در این قسمت اگر موها زیاد باشد، کم کردن آن ایرادی ندارد، زیرا با این کار، امر زشت و نازیبا را از بین می‌برد، اما اگر زیاد نباشد، بهتر است که به آن پرداخته نشود، زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن ‌را بیهوده نیافریده است بلکه حتما فایده و دلیلی دارد. برخی علما بر این باورند که از بین بردن این موها، یا مكروه یا حرام است، استدلال این گروه به فرمایش الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از جانب شيطان است که می­گوید: {وَلآمُرَنَّهُمْ فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللَّهِ}[نساء: ۱۱۹]: (و وادارشان می کنم تا خلقت و آفرینش الله را تغییر دهند) اما برای من حرام یا مکروه بودن برداشتن آنها آشکار نشده است، بلکه برداشتن آنها مباح است، هر چند که ترک کردنش بهتر است از این جهت که بیم آن می­رود شخص در آنچه شیطان به تغییر خلقت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ امر می­کند، واقع گردد.


[۱] مسلم: کتاب الطهارة، باب خصال الفطرة، شماره­ی (۲۵۸).

[۲] مسلم: کتاب الطهارة، باب خصال الفطرة، شماره­ی (۲۶۰).

[۳] بخاری: کتاب اللباس، باب تقلیم الأظفار، شماره­ی (۵۵۵۳)، مسلم: کتاب الطهارة، باب خصال الفطرة، شماره­ی (۲۵۹).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة فضيلة الشيخ ما قولكم في إزالة المرأة لشعر الساقين واليدين؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: يجب أن نعلم أن إزالة الشعور على ثلاثة أقسام:

القسم الأول: ما أمر به الشرع؛ وذلك كشعر العانة والإبطين والشارب، فإن من السُّنَّة حلق العانة ونتف الإبطين وحف الشارب أو قصه، وهذا من الفطرة التي فطر الله الخلق عليها، وقد وقّقت فيه النبي صلى الله عليه وسلم ألا يترك فوق أربعين يوما، ويضاف إلى ذلك الأظفار؛ فإن من السُّنَّة قصها أو تقليمها وألا تُترك فوق أربعين يوما.

والقسم الثاني: شعر نهى الشرع عن إزالته أو أمر بما ينافي الإزالة، وذلك كشعر اللحية؛ فإن النبي صلى الله عليه وسلم أمر بإعفاء اللحى وإرخائها وتوفيرها وقال: «خَالِفُوا المَجُوسَ»، «خالِفُوا الْمُشْرِكِينَ»، وهذا يقتضي أن يكون حلق اللحية حراما.

والقسم الثالث: ما سكت عنه الشرع فلم يأمر بإزالته ولم ينه عن إزالته، وذلك كشعر الصدر وشعر الرقبة وشعر الذراعَيْنِ والساقين والبطن، فهذا إن كثر فلا بأس من تخفيفه، ولا حَرَجَ فيه؛ لأن في ذلك إزالة ما يُشوِّه المنظر، وأما إذا لم يكثر فإن الأولى عدم التعرض له؛ لأن الله -سبحانه وتعالى- لم يخلقه عبنا، بل لا بد فيه من فائدة، وقال بعض العلماء: إن إزالته إما مكروهة وإما محرمة؛ مستدلا بقوله تعالى عن الشيطان: ﴿وَلَامُرَنَّهُمْ فَلَيُغَيرنَ خَلْقَ اللَّهِ [النساء: ۱۱۹]، ولكن لا يتبين لي أن إزالته مكروهة أو محرمة، بل إزالته من الأمور المباحة، إلا أن تركه أفضل خوفًا من الوقوع فيما يأمر به الشيطان من تغيير خلق الله.

مطالب مرتبط:

(۵۵۳۳) حکم برداشتن موهای دست‌‌ و پا برای شوهرش

اما اگر معمولی باشد، بهتر است که در آن تغییری ایجاد نشود و به همان وضعیت بماند، زیرا زشت و چیز عجیبی به نظر نمی‌رسد و معمولی است همچنین الله جَلَّ‌جَلَالُهُ آن‌ را براساس دلیل و حکمت ارزشمندی آفریده، بنابراین عدم تغییرش بهتر است....

ادامه مطلب …

(۵۵۳۹) آیا از برداشتن موی صورت بدون ابرو جایز است؟

اگر در محل ریش یا سبیل زن مو رشد کند که قابل رؤیت باشد، اجازه دارد که آن‌ را با هر روشی بردارد. اما اگر در حدّ یک یا دو تار معمولی باشد و موجب زشتی او نشود، آن ‌را در همان حالت باقی گذاشته و جایز نیست که آن را بردارد...

ادامه مطلب …

(۵۵۴۷) حکم کوتاه کردن موهای ابرو جیست؟

دیدگاه ما بر این است که حتی اگر به حکم به جواز یا کراهت کوتاه کردن موها با روش کوتاه کردن یا تراشیدن بدهیم اما برای زن شایسته است این کار را انجام ندهد مگر زمانی که موی ابرو زیاد باشد به گونه‌‌ای که به سمت چشم‌‌ها پایین بیاید و در دید تأثیر بگذارد....

ادامه مطلب …

(۵۵۳۵) حکم شرعی زدودن موی پا در صورت ایجاد ناراحتی

اگر زیاد باشد و از حالت عادی خارج شود، برداشتن آن ایرادی ندارد، اما نه با تراشیدن، زیرا اگر موها تراشیده شود، محکم‌تر شده و سریع‌تر رشد می‌کند، اما می‌‌توان آن را با داروهای امروزی از بین برد....

ادامه مطلب …

(۵۵۴۴) آیا جایز است زن موهای بین ابروهایش را در صورتی که او را زشت جلوه می‌‌دهد، بردارد؟

احتیاط این است که از این کار دوری شود و زن چنین کاری نکند، اما موهایی که غیرطبیعی و در محل غیرطبیعی رشد کند، مثل موی سبیل یا موهای انبوه روی گونه‌ها و...، ایرادی ندارد که برداشته شود...

ادامه مطلب …

(۵۵۴۳) حکم برداشتن موهای بین ابرو

برداشتن آنها بدون کندن مانند کوتاه کردن یا تراشیدن، ایرادی ندارد. هرچند برخی از علما آن ‌را حرام و جزو نمص می‌دانند و شایسته این است که به همان حالت رها شود، مگر اینکه چیزی از این موها پایین بیاید و باعث اذیت چشمانش شود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه