پنج‌شنبه 4 ذیحجه 1447
۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵
21 می 2026

(۵۴۸۷) حکم محرمیت ناشی از شیر دادن مادر به فرزند همسر دوم و پسر خاله

(۵۴۸۷) سوال: مشکل من این است که پدرم، مادرم را طلاق داده و مادرم با مرد دیگری ازدواج کرده و از او فرزندانی دارد. او به یکی از پسر خاله‌هایم همراه با بچه‌ی خودش شیر داده است. حال آیا این پسر خاله‌ام، برادر من به حساب می‌آید؛ چون از مادر من شیر خورده و از شیری خورده که مادرم به برادر مادری‌ام می‌داده، نه برادر شقیقم. من الان مثل برادرم او را می‌بوسم؛ چون مردم می‌گویند که او برادرت است؛ زیرا از مادرت شیر خورده. اما مادر من زمانی که به این پسر خاله‌ام شیر داده، همسر مردی غیر از پدرم بوده است؟

جواب:

بله، پسر خاله‌ات در صورتی که از مادرت آن گونه که در شرع معتبر است؛ یعنی پنج بار به بالا و قبل از دو سالگی، شیر خورده باشد برادرت به حساب می‌آید؛ حتی اگر از مادرت پس از ازدواج با مرد دیگری غیر از پدرت شیر خورده باشد. چون در این صورت برادر مادری تو به حساب می‌آید؛ چنان که اگر زنِ پدرت به کودکی شیر بدهد، آن کودک برادر پدری تو محسوب می‌شود؛ زیرا بچه‌ی پدرت است. بر این اساس هر گاه کودکی از مادر کسی شیر خورد؛ چه زمانی باشد که مادر، همسر پدر شخص باشد یا قبل و بعد از او، آن کودک شیر خورده، برادر مادری به حساب می‌آید و در صورتی که وجود شیر مادر، مرهون وجود پدر این شخص بوده، آن کودک شیر خوار، برادر پدر و مادری محسوب می‌شود.

اما اینکه گفت او را می‌بوسد؛ چنین کاری شایسته نیست، حتی اگر از محارمش باشد. خصوصا اگر زیاد با او همنشین نیست، ممکن است این بوسیدن، باعث ایجاد فتنه‌ای شود. سلام کردن بهتر است به وسیله‌ی دست دادن باشد و اینکه سرش را ببوسد و آن برادر نیز سر این خواهر شیری را ببوسد. اما بوسیدنِ دهن یا گونه، شایسته نیست.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: مشكلتي هي أن أبي طلق أمي، فتزوجت أمي من رجل آخر، وأنجبت له أولادًا، وأرضعت ابن خالتي مع أحد الأولاد، هل يكون ابن خالتي أخا لي؛ لأنه رضع من أمي مع أحد إخوتي من أمي فقط دون أبي أنا ؟ الآن أقبله كأنه أخي؛ لأن الناس يقولون إنه أخيك؛ لأنه رضع من أمك، لكن أمي مع رجل آخر غير أبي يوم كانت ترضع ابن خالتي؟

فأجاب – رحمه الله تعالى: نعم إن ابن خالتك إذا رضع من أمك الرضاعة المعتبر شرعًا، وهو خمس رضعات فأكثر قبل الفطام، فإنه يكون أخا لك، حتى إن كان قد ارتضع من أمك بعد أن تزوجت بزوج آخر غير أبيك؛ لأنه يكون حينئذ أخا لك من الأم، كما أن زوجة أبيك لو أرضعت طفلا فإنه يكون أخا لك من الأب؛ حيث إنه ولد لأبيك، وعلى هذا فمتى رضع إنسان من أُمَّ شخص، سواء كانت بعد أبيه أو قبله، صار هذا الراضع أخا له من الأم، ثم إن كان من لبنها حين كانت زوجةٌ لأبيه صار أخا له من الأم والأب.

وقولها إنه كان يقبلها، أو ما أشبه ذلك، هذا لا ينبغي، حتى إن كانت من محارمه، لا سيما إذا لم تكن تجالسه كثيرًا، فإن هذا التقبيل قد يُحدث بعض الشيء، فهذا ينبغي أن تسلم عليه ،باليد وأن تقبل رأسه، ويجوز أن يقبل رأسها، وأما التقبيل على الفم والخدين فلا ينبغي.

مطالب مرتبط:

(۵۵۰۹) حکم شرع در مورد کسی که کودکش را قبل از دو سالگی از شیر می‌گیرد، چیست؟

هیچ اشکالی متوجه زن نیست اگر کودکش را در صورتی که از شیر بی نیاز است، قبل از دو سالگی از شیر بگیرد....

ادامه مطلب …

(۵۴۷۵) آیا شیر دادن زن یائسه به کودک زیر دو سال باعث محرمیت می‌شود؟

شیرخوارگی که به آن اشاره کرد، بیشتر از پنج بار و قبل از دو سالگی بوده و بر این اساس، زنی که به این بچه شیر داده، مادر شیری او به حساب می‌آید...

ادامه مطلب …

(۵۵۰۶) حکم ازدواج با نوه‌های زن شیرده در صورت رضاع یکی از فرزندان خانواده

اگر کسی از شیر مادربزرگش بخورد، اگر مادربزرگ مادری باشد، با مادر خودش برادر می‌شود و اگر مادربزرگ پدری باشد، با پدر و عموهایش برادر می‌شود. بر این اساس دختر عموهایش، در صورتی که از مادربزرگ پدری شیر خورده باشد، برادرزاده‌های او می‌شوند و ازدواج با آنها و ذریه‌ی آنها دیگر برای او جایز نیست...

ادامه مطلب …

(۵۴۴۷) آیا همه‌ی اعضای خانواده‌ی شیری، نامحرم‌اند؟

اگر این دختر از مادر آن مرد شیر خورده است پس تمام برادران این مرد از مادر یا پدرش، برادران او می‌باشند...

ادامه مطلب …

(۵۴۸۰) حکم محرمیت ناشی از شیرخوارگی ناقص و آثار آن بر ازدواج با دختر زن عمو

می‌توانی هم با دختران این زن عمویت و هم با دختران زن عموی فوت شده‌ات که از او بیشتر از یک یا دو یا سه بار شیر نخورده‌ای، ازدواج کنی؛ زیرا یکی از شروط محرمیت توسط شیرخوارگی این است که پنج بار به بالا و قبل از دو سالگی باشد. اما تو، چهار بار که هیچ، حتی سه بار هم شیر نخورده‌ای؛ زیرا در آن شک داری و بنا بر این، اصل بر عدم وجود شیرخوارگی است....

ادامه مطلب …

(۵۴۹۱) حکم ازدواج فرزندان خواهران در صورت وجود شیرخوارگی محدود

ما دامی که بین دیگر فرزندان شیرخوارگی وجود ندارد؛ نه فرزندان این خواهر از آن خواهر شیر خورده‌اند و نه فرزندان آن خواهر از این خواهر شیر خورده‌اند، اشکالی در ازدواج بین آنان نیست...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه