جمعه 12 جمادی‌الاول 1448
۱ آبان ۱۴۰۵
23 اکتبر 2026

(۵۴۸۷) حکم محرمیت ناشی از شیر دادن مادر به فرزند همسر دوم و پسر خاله

(۵۴۸۷) سوال: مشکل من این است که پدرم، مادرم را طلاق داده و مادرم با مرد دیگری ازدواج کرده و از او فرزندانی دارد. او به یکی از پسر خاله‌هایم همراه با بچه‌ی خودش شیر داده است. حال آیا این پسر خاله‌ام، برادر من به حساب می‌آید؛ چون از مادر من شیر خورده و از شیری خورده که مادرم به برادر مادری‌ام می‌داده، نه برادر شقیقم. من الان مثل برادرم او را می‌بوسم؛ چون مردم می‌گویند که او برادرت است؛ زیرا از مادرت شیر خورده. اما مادر من زمانی که به این پسر خاله‌ام شیر داده، همسر مردی غیر از پدرم بوده است؟

جواب:

بله، پسر خاله‌ات در صورتی که از مادرت آن گونه که در شرع معتبر است؛ یعنی پنج بار به بالا و قبل از دو سالگی، شیر خورده باشد برادرت به حساب می‌آید؛ حتی اگر از مادرت پس از ازدواج با مرد دیگری غیر از پدرت شیر خورده باشد. چون در این صورت برادر مادری تو به حساب می‌آید؛ چنان که اگر زنِ پدرت به کودکی شیر بدهد، آن کودک برادر پدری تو محسوب می‌شود؛ زیرا بچه‌ی پدرت است. بر این اساس هر گاه کودکی از مادر کسی شیر خورد؛ چه زمانی باشد که مادر، همسر پدر شخص باشد یا قبل و بعد از او، آن کودک شیر خورده، برادر مادری به حساب می‌آید و در صورتی که وجود شیر مادر، مرهون وجود پدر این شخص بوده، آن کودک شیر خوار، برادر پدر و مادری محسوب می‌شود.

اما اینکه گفت او را می‌بوسد؛ چنین کاری شایسته نیست، حتی اگر از محارمش باشد. خصوصا اگر زیاد با او همنشین نیست، ممکن است این بوسیدن، باعث ایجاد فتنه‌ای شود. سلام کردن بهتر است به وسیله‌ی دست دادن باشد و اینکه سرش را ببوسد و آن برادر نیز سر این خواهر شیری را ببوسد. اما بوسیدنِ دهن یا گونه، شایسته نیست.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: مشكلتي هي أن أبي طلق أمي، فتزوجت أمي من رجل آخر، وأنجبت له أولادًا، وأرضعت ابن خالتي مع أحد الأولاد، هل يكون ابن خالتي أخا لي؛ لأنه رضع من أمي مع أحد إخوتي من أمي فقط دون أبي أنا ؟ الآن أقبله كأنه أخي؛ لأن الناس يقولون إنه أخيك؛ لأنه رضع من أمك، لكن أمي مع رجل آخر غير أبي يوم كانت ترضع ابن خالتي؟

فأجاب – رحمه الله تعالى: نعم إن ابن خالتك إذا رضع من أمك الرضاعة المعتبر شرعًا، وهو خمس رضعات فأكثر قبل الفطام، فإنه يكون أخا لك، حتى إن كان قد ارتضع من أمك بعد أن تزوجت بزوج آخر غير أبيك؛ لأنه يكون حينئذ أخا لك من الأم، كما أن زوجة أبيك لو أرضعت طفلا فإنه يكون أخا لك من الأب؛ حيث إنه ولد لأبيك، وعلى هذا فمتى رضع إنسان من أُمَّ شخص، سواء كانت بعد أبيه أو قبله، صار هذا الراضع أخا له من الأم، ثم إن كان من لبنها حين كانت زوجةٌ لأبيه صار أخا له من الأم والأب.

وقولها إنه كان يقبلها، أو ما أشبه ذلك، هذا لا ينبغي، حتى إن كانت من محارمه، لا سيما إذا لم تكن تجالسه كثيرًا، فإن هذا التقبيل قد يُحدث بعض الشيء، فهذا ينبغي أن تسلم عليه ،باليد وأن تقبل رأسه، ويجوز أن يقبل رأسها، وأما التقبيل على الفم والخدين فلا ينبغي.

مطالب مرتبط:

(۵۴۶۷) حکم نکاح پس از کشف رضاع

بر او واجب است که از این خانم جدا شود؛ زیرا معلوم شده که عقد نکاح، باطل است و بنا بر این باید از او جدا شود. اما فرزندانی که در این میان به دنیا آمده‌اند، مشروع هستند...

ادامه مطلب …

(۵۴۴۴) حکم شرعی امتناع از شیر دادن فرزند بدون عذر

مادامی که این زن از آنچه انجام داده است پشیمان است، الله این کار او را می‌بخشد و بعد از آن که پشیمان شده و از گناه خود توبه و استغفار نموده، چیزی بر او نیست....

ادامه مطلب …

(۵۴۵۲) ارکان رضاعت (شیر دادن) و شروط آن چیست؟

شیر خوردنی که محرمیت ایجاد می‌کند پنج مرتبه می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۵۴۴۳) آیا این که مادر فرزند دخترش را شیر دهد حرام است یا حلال؟

حرام نیست و می‌تواند که به فرزند پس یا دخترش شیر دهد و می‌تواند به فرزند هووی خود نیز شیر بدهد و در هیچ کدام از آن مشکلی نیست....

ادامه مطلب …

(۵۴۶۶) حکم رضاع از مادربزرگ در صحت نکاح با دختر عمه

از مادربزرگش شیر خورده، سپس با دختر عمه‌اش ازدواج کرده و عمه‌اش، خواهر پدرش است. مادربزرگش نیز چنان که پیداست، مادر پدر اوست. بر این اساس، عمه‌اش، خواهر شیری او به حساب می‌آید و وقتی خواهر شیری‌اش باشد، این پسر می‌شود دایی دختر عمه‌اش...

ادامه مطلب …

(۵۵۰۹) حکم شرع در مورد کسی که کودکش را قبل از دو سالگی از شیر می‌گیرد، چیست؟

هیچ اشکالی متوجه زن نیست اگر کودکش را در صورتی که از شیر بی نیاز است، قبل از دو سالگی از شیر بگیرد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه