یکشنبه 24 شوال 1447
۲۳ فروردین ۱۴۰۵
12 آوریل 2026

(۵۴۷۹) حکم محرمیت ناشی از شیرخوارگی متقاطع

(۵۴۷۹) سوال: زنی هست که دخترانی دارد و شوهرش از دنیا رفته است. این زن، پسر بزرگ برادر شوهرش را به همراه دختر بزرگ خودش با هم شیر داده است و تعداد دفعات آن را به یاد ندارد. همچنین پسر کوچک برادر شوهرش را به همراه دختر کوچک خودش به مدت بیشتر از یک هفته شیر داده، اما پسر وسطی برادر شوهرش را شیر نداده است. حال آیا پسر وسطی می‌تواند با دختر کوچک این زن که با برادر کوچک‌تر پسر، خواهر و برادر شیری هستند، ازدواج کند؟

جواب:

صورت مساله این است: زنی که سه پسر دارد، پسر بزرگ و پسر کوچکش از زن عمویشان شیر خورده‌اند. همچنین زن عمو دارای چند دختر است. حال آیا برادر این دو پسر که از زن عمو شیر خورده‌اند، می‌تواند با دختر عموهایش که خواهران شیری دو تا برادرش هستند، ازدواج کند یا خیر؟

می‌گویم: بله، می‌تواند با این دختر عموها ازدواج کند. چه آن دخترانی که با برادرانش شیر خورده‌اند و چه بقیه‌ی آنها؛ زیرا باید بدانیم که حکم شیرخوارگی در مورد کسی که شیر خورده و فرزندانش ثابت می‌شود. اما در مورد برادران و پدر و مادر و دیگر فرزندان و فرزندزادگانشان تصدیق نمی‌کند. با در نظر گرفتن این قاعده، بسیاری از مشکلاتی که در مورد آنها سوال پرسیده می‌شود، حل می‌گردند.

برای بیشتر روشن شدن مساله، باید این را ذکر کنم که هر وقت کسی از زنی شیر خورد که این شیر خوردن، معتبر و شرعی باشد، فرزند آن زن به شمار می‌رود و دختران و پسران آن زن، خواهران و برادرانش به حساب آمده، برادران این زن، دایی‌هایش هستند و خواهرانش، خاله‌های او به شمار می‌آیند. همچنین فرزند کسی که شیر زن به خاطر وجود او جاری شده هم به حساب می‌آید که در این صورت، شوهر زن، پدر شیری او بوده، برادران شوهرش، عموهای شیری این شخص می‌باشند. این حکم در مورد فرزندان شخص شیر خورده هم صدق می‌کند. اما شیرخوارگی در مورد برادران شخصی که شیر خورده و پدر و مادرش، هیچ تاثیری ندارد و آنها نسبت به کسانی که با این شیر خوار محرم هستند، بیگانه بوده و محرم به حساب نمی‌آیند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يوجد امرأة لديها بنات وزوجها متوفى، وقد أرضعت أبناء أخي زوجها الأكبر منهم مع ابنتها الكبيرة عدة رضعات لا تذكر عددها، وأرضعت ابنه الأصغر مع ابنتها الصغيرة أكثر من أسبوع دون أن ترضع ابنه الأوسط، فهل يجوز أن يتزوج الابن الأوسط ابنتها الصغيرة التي رضعت مع أخيه الصغير ولم ترضع معه؟

فأجاب رحمه الله تعالى: قول السائل هل يجوز لابنها الأوسط أن يتزوج بنتها الصغيرة التي رضعت مع أخيه الصغير ؟ الصواب أن يُقال: التي رضع معها أخوه الصغير؛ لأن البنت هذه لم ترضع من أمه أي من أم هذا الولد الأوسط وإنما صورة المسألة أن المرأة التي لها ثلاثة أولاد رضع ابنها الأكبر وابنها الأصغر من زوجة عمهما وزوجة عمها لها بنات، فهل يجوز لأخي هذين الرجلين الراضعين الأوسط أن يتزوج من بنات عمه؟

نقول: نعم، يجوز له أن يتزوج من بنات عمه، سواء البنات اللاتي رضع معهن إخوته، أم أخواه، أم من بنات أخريات؛ وذلك لأنه يجب أن نعرف أن الرضاع لا ينتشر حكمه إلا إلى المرتضع نفسه وفروعه فقط، ولا ينتشر الرضاع إلى أصوله وفروع أصوله، وبهذه القاعدة يتبين حل مشاكل كثيرة يُسأل عنها كثيرا.

والإيضاح مرة ثانية أن الإنسان إذا رضع من امرأة رضاعا معتبراً شرعياً صار ولدا لها، وصار أولادها ذكورُهم وإناثهم إخوة له، وصار إخوتها أخوالا له، وأخواتها خالات له، وصار أيضًا ولدًا لمن يُنسب لبنها إليه، فيكون زوجها أبا له من الرضاع، وإخوة زوجها أعمامًا له من الرضاع، وينتشر هذا الحكم إلى فروع المرتضع يعني إلى ذريته وأما إخوة المرتضع وأبوه وأمه فلا تأثير للرضاع فيهم إطلاقا، لا يؤثر فيهم أبدا، وهم بالنسبة لمن كانوا محارم لهذا المرتضع بسبب الرضاع أجانب، وليسوا محارم.

مطالب مرتبط:

(۵۴۶۹) حکم استمرار نکاح پس از کشف رضاع میان زوجین

بعد از اینکه معلوم شده آن زن خواهر شیری اوست، باطل بودن ازدواجشان معلوم است و این زن به هیچ وجه برای او حلال نیست....

ادامه مطلب …

(۵۴۵۰) حکم تفاوت در مدت شیردهی میان فرزندان

برابری بین فرزندان در آب و غذا و شیر دادن و غیره براساس نیاز می‌باشد لذا اگر دختر نیاز به دو سال شیر دادن دارد و پسر فقط نیاز به سال نصف دارد، اشکالی ندارد که به کودک پسر فقط یک سال و نصف شیر دهد و به کودک دختر دو سال شیر دهد ...

ادامه مطلب …

(۵۴۷۰) آیا مادربزرگی که شیر نداشت اما به من شیر داد، مادر رضاعی‌ام محسوب می‌شود؟

اگر چنان که گفتی، این همه مدت از مادر بزرگت شیر خورده‌ای که دفعات آن از پنج بار بیشتر است، تو دیگر پسر او به شمار می‌روی؛ زیرا او تو را شیر داده است...

ادامه مطلب …

(۵۴۸۶) حکم ازدواج با دختر عمه‌ی پدری که به برادر شیر داده است

بله، می‌توانی با آن دختر عمه‌ات، که مادرش به برادرت شیر داده، ازدواج کنی؛ زیرا محرمیتی به خاطر شیرخوارگی حاصل می‌شود، فقط برای شخص شیر خوار است و به برادران و خواهر او سرایت نمی‌کند....

ادامه مطلب …

(۵۴۷۶) حکم ازدواج با دختر دایی در حضور محرمیت شیری غیرمستقیم

مردی که به او اشاره کردی تنها در صورتی دایی شیری تو به حساب می‌آید که شروط شیرخوارگی در حق او به جای آمده باشد. همچنین در صورتی که دایی تو باشد، دخترش که می‌خواهی با او ازدواج کنی، برایت حلال است، حتی اگر از زن این مرد که همراه با دایی‌ات از مادربزرگت شیر خورده‌اند، شیر خورده باشد...

ادامه مطلب …

(۵۴۸۸) تأثیر شیرخوارگی میان خاله‌زاده و برادر در مشروعیت ازدواج با نسل بعدی

باید دانست آن شیرخوارگی که باعث ایجاد محرمیت شده و کودک را فرزند زنی می‌کند که به او شیر داده، دارای شرط است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه