پنج‌شنبه 2 رمضان 1447
۳۰ بهمن ۱۴۰۴
19 فوریه 2026

(۵۴۷۴) حدود حرمت محرمیت شیری بین پسر خاله و نسل او در ازدواج با دختران صاحب‌فرزند

(۵۴۷۴) سوال: من با دختری بیرون از طایفه ازدواج کرده و از او صاحب فرزند شده‌ام. آیا پسر خاله‌ام که من از مادرش شیر خورده‌ام، می‌تواند با یکی از دختران من ازدواج کند یا این ازدواج، حرام بوده و او برادر شیری من به حساب می‌آید که در این صورت، او عموی شیری دخترم هم می‌شود؟

جواب:

بله، برای این مرد که از مادرش شیر خورده‌ای؛ به طوری که تمام شروط در آن احراز شده، جایز نیست که با یکی از دخترانت ازدواج کند؛ زیرا عموی آنهاست؛ به دلیل اینکه رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده: «هر محرمیتی که از تولد حاصل می‌گردد، از شیرخوارگی نیز حاصل می‌شود».[۱]

محرمیت‌هایی که به علت نسب هستند، هفتاست که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را در این آیه ذکر فرموده: {حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهَاتُكُمْ وَبَنَاتُكُمْ وَأَخَوَاتُكُمْ وَعَمَّاتُكُمْ وَخَالَاتُكُمْ وَبَنَاتُ الْأَخِ وَبَنَاتُ الْأُخْتِ وَأُمَّهَاتُكُمُ اللَّاتِي أَرْضَعْنَكُمْ وَأَخَوَاتُكُمْ مِنَ الرَّضَاعَةِ} [نساء: ۲۳]: (مادرانتان و دخترانتان و خواهرانتان و عمه‌هایتان و خاله‌هایتان و دختران برادر و دختران خواهر و مادرانی که شما را شیر داده‌اند و خواهران شیریتان، بر شما حرام گردیده‌اند). حال نظیر این هفت گروه، اگر به سبب شیرخوارگی محرم شده باشند نیز حرام هستند؛ بنا بر این برای مرد جایز نیست که با مادر شیری خود، و دختر شیری خود، و خواهر شیری خود و بردرزاده‌ی شیری خود و خواهر زاده‌ی شیری خود و عمه‌ی شیری خود و خاله‌ی شیری خود ازدواج کند؛ به دلیل حدیثی که کمی قبل به آن اشاره کردیم.

با این توضیح، جایز نیست پسر خاله‌ات که از مادرش شیر خورده‌ای و شروط شیرخوارگی هم احراز شده، با دخترانت یا دختر زاده‌ها یا پسر زاده‌هایت ازدواج کند.


[۱]  تخریجش قبلا ذکر شد. لفظ حدیث چنین است: «يَحْرُمُ ‌مِنَ ‌الرَّضَاعَةِ مَا يَحْرُمُ من الولادة».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إنني قد تزوجت بفتاة من غير الأسرة، وقد أنجبت منها بنات وأولادًا، فهل يجوز لابن خالي الذي رضعت من والدته بأن يتزوج من إحدى بناتي، أم أن ذلك محرم، ويعتبر هو أخي من أمي في الرضاع، وعلى ذلك يكون هو عم ابنتي في الرضاع؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نعم هذا الرجل الذي ارتضعت من أمه رضاعا محرما تمت فيه الشروط لا يحل أن يتزوج بأحد من بناتك؛ وذلك لأنه عمهنَّ؛ لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «يَحْرُمُ مِنَ الرَّضَاعَةِ مَا يَحْرُمُ مِنَ الْوِلَادَةِ».

والمحرمات من النسب سبع، ذكرهن الله في قوله: ﴿ حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهَاتُكُمْ وَبَنَاتُكُمْ وَأَخَوَاتُكُمْ وَعَمَّاتُكُمْ وَخَالَاتُكُمْ وَبَنَاتُ الْأَخِ وَبَنَاتُ الْأُخْتِ وَأُمَّهَاتُكُمُ اللَّاتِي أَرْضَعْنَكُمْ وَأَخَوَاتُكُمْ مِنَ الرَّضَاعَةِ ﴾ [النساء: ۲۳]. فلهؤلاء السبع نظيرهن من الرضاع حرام على الرجل؛ فيحرم على الرجل أمه من الرضاع وبنته من الرضاع، وأخته من الرضاع، وبنت أخيه من الرضاع وبنت أخته من الرضاع، وعمته من الرضاع، وخالته من الرضاع؛ للحديث الذي أشرنا إليه آنفًا.

وعلى هذا فابن خالك الذي رضعت من أمه رضاعًا محرما تمت فيه الشروط لا يحل له أن يتزوج بأحد من بناتك، أو بنات بناتك، أو بنات أبنائك.

مطالب مرتبط:

(۵۵۰۶) حکم ازدواج با نوه‌های زن شیرده در صورت رضاع یکی از فرزندان خانواده

اگر کسی از شیر مادربزرگش بخورد، اگر مادربزرگ مادری باشد، با مادر خودش برادر می‌شود و اگر مادربزرگ پدری باشد، با پدر و عموهایش برادر می‌شود. بر این اساس دختر عموهایش، در صورتی که از مادربزرگ پدری شیر خورده باشد، برادرزاده‌های او می‌شوند و ازدواج با آنها و ذریه‌ی آنها دیگر برای او جایز نیست...

ادامه مطلب …

(۵۴۶۶) حکم رضاع از مادربزرگ در صحت نکاح با دختر عمه

از مادربزرگش شیر خورده، سپس با دختر عمه‌اش ازدواج کرده و عمه‌اش، خواهر پدرش است. مادربزرگش نیز چنان که پیداست، مادر پدر اوست. بر این اساس، عمه‌اش، خواهر شیری او به حساب می‌آید و وقتی خواهر شیری‌اش باشد، این پسر می‌شود دایی دختر عمه‌اش...

ادامه مطلب …

(۵۴۵۳) تعداد شیرخودنی که محرمیت ایجاد می‌کند چقدر است؟

تعداد شیرخوردنی که محرمیت ایجاد می‌کند پنج مرتبه است و هر مرتبه از بار دیگر جدا است و به این شرط که در زمان شیر خوارگی او باشد و زمان شیرخوارگی دو سال است...

ادامه مطلب …

(۵۴۵۹) حکم شرعی بارداری مادر پیش از اتمام دوسال شیردهی فرزند نخست

هیچ گناهی بر شما نیست اگر پشت سر هم فرزند به دنیا آورید...

ادامه مطلب …

(۵۴۹۱) حکم ازدواج فرزندان خواهران در صورت وجود شیرخوارگی محدود

ما دامی که بین دیگر فرزندان شیرخوارگی وجود ندارد؛ نه فرزندان این خواهر از آن خواهر شیر خورده‌اند و نه فرزندان آن خواهر از این خواهر شیر خورده‌اند، اشکالی در ازدواج بین آنان نیست...

ادامه مطلب …

(۵۵۰۵) حکم ازدواج اقوام پس از رضاع میان دو کودک

به نسبت این مرد، پسران و دختران زنی که از او شیر خورده، برادران و خواهرانش محسوب می‌شوند. همچنین پسران و دختران شوهر این زن که از زنان دیگرش هستند نیز برادر و خواهر او به حساب آمده و برای او جایز نیست که با هیچ کدام از دختران این زن و نیز دختران شوهر این زن ازدواج کند..

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه