پنج‌شنبه 4 ذیحجه 1447
۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵
21 می 2026

(۵۴۶۴) تأثیر شیرخوارگی غیرمستقیم در حرمت نکاح

(۵۴۶۴) سوال: با دختر خاله‌ام ازدواج کرده و دو فرزند دارم. بعد از آن فهمیدم که او و برادرم از مادرم شیر خورده‌اند. من نیز با برادر او، از مادرش شیر خورده‌ایم. بعد ازا ینکه این را فهمیدم، از او جدا شدم؛ چون بین ما شیرخوارگی وجود داشت. اما وقتی از مردم پرسیدم، گفتند: تا زمانی که شیرخوارگی به طور مستقیم بین شما دوتا نبوده، بلکه با برادر تو و برادر او بوده، حرام نیست. پس از این، دوباره به او برگشتم و دو بچه‌ی دیگر به دنیا آوردیم. حکم شرع در این مورد چیست؟

جواب:

اولا باید دانست آن شیرخوارگی که باعث می‌شود زن شیرده، مادر کودک به حساب آید، آن است که پنج بار و بیشتر، قبل از دو سالگی باشد.

حال اگر این خانمی که با او ازدواج کردی، قبل از دو سالگی، پنج بار از مادر شما شیر خورده باشد، یا شما قبل از دو سالگی از مادر این خانم شیر خورده باشی، برادری ثابت می‌شود و دیگر فرقی نمی‌کند که این شیرخوارگی بین شما به صورت مستقیم – یعنی از یک شکم – بوده باشد، یا او همراه با برادرت شیر خورده باشند یا تو با برادر او شیر خورده باشید؛ چون مادر یکی است. چرا که وقتی مادر تو به او شیر داده باشد، با مادرت نسبت مادر و دختری دارند و اگر دختر مادرت باشد، خواهر تو به حساب می‌آید.

تو نیز وقتی از مادر او شیر خورده باشی، پسر مادر او به حساب می‌آیی و در این صورت، برادر این خانم هستی؛ فرق نمی‌کند که شیرخوارگی‌ات همراه با او بوده یا با برادر کوچک‌تر یا بزرگ‌تر او. اما الان موضوع، تعداد دفعاتی است که تو یا او شیر خورده‌اید. اگر تو پنج بار از مادر او شیر خورده باشی، دیگر ازدواج با او برایت حلال نیست؛ زیرا خواهر توست. همچنین اگر مادر تو پنج بار به او شیر داده باشد، باز هم ازدواج با او بر تو حرام است؛ زیرا خواهرت به حساب می‌آید. فرقی نمی‌کند که از شیری خورده باشد که از به دنیا آمدن تو تولید شده، یا از شیر فرزند به دنیا آمده‌ی قبل یا بعد از تو باشد.

مهم این که الان بر تو واجب است تحقیق کنی: آیا او پنج بار از مادر تو شیر خورده، یا تو پنج بار از مادر او شیر خورده‌ای یا خیر؟ اگر چنین باشد، ازدواجتان باطل بوده و بر تو واجب است که از او جدا شوی. اما فرزندانی که از این ازدواج به وجود آمده‌اند، مشروع و حلال‌زاده بوده و فرزندان تو به شمار می‌روند؛ زیرا حاصل ازدواجی هستند که مرد معتقد بوده ازدواجِ حلال است، اما نزدیکیِ صورت گرفته، شبهه‌دار است. بنا بر این فرزندان تو به حساب می‌آیند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: تزوجت ابنة خالتي، وأنجبت طفلين، وبعد ذلك علمتُ أنها رضعت من أمي مع أخي، وأنا رضعت من أمها مع أخيها، ثم تركتها بعد ذلك بسبب الرضاع، ولكن حينما سألتُ بعض الناس قالوا لي: ما دام الرضاع لم يكن بينكما مباشرة، وإنما مع أخيك وأخيها، فلا يحرم هذا، ثم استرجعتها بعد ذلك، وأنجبت طفلين آخرين، فما حكم الشرع في هذا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى: أولا ينبغي أن يُعلم أن الرضاع المحرم الذي تثبت به أمومة المرضعة هو ما كان خمس رضعات فأكثر قبل الفطام، فإذا كانت هذه الزوجة التي تزوجتها قد رضعت من أمك خمس رضعات قبل أن تفطم، أو كنت أنت قد رضعت من أمها خمس رضعات قبل أن تفطم أنت، فإن الأخوة ثابتة، سواء كان هذا الرضاع بينكما مباشرة – أي من بطن واحد أو كانت هي رضعت مع أخيك، أو أنت رضعت مع أخيها؛ لأن الأم واحدة فهي  لما أرضعتها أمك صارت بنتا لها، وإذا كانت بنتا لأمك فهي أخت لك.

وأنت لما أرضعتك أمها صرت ابناً لأمها، فأنت أخوها، سواء رضعت معها، أو مع ابن قبلها أو بعدها، ولكن المدار الآن على عدد الرضعات التي صارت منك أو منها إن كنتَ رضعت من أمها خمس رضعات، فهي لا تحل لك؛ لأنها أختك، وإن كانت قد رضعت من أمك خمس رضعات فإنها لا تحل لك أيضًا؛ لأنها أختك، سواء كانت رضعت من اللبن الذي نشأ من الحمل فيك، أو رضعت من اللبن الذي نشأ من الحمل فيها، أو رضعت من لبن سابق أو لاحق، وكذلك هي.

فالمهم يجب عليك الآن أن تبحث هل وقع الرضاع خمس مرات منها لأمك أو منك لأمها، إن كان الأمر كذلك فالنكاح باطل، ويجب عليك أن تفارقها، ولكن الأولاد أولاد شرعيون لك؛ لأنهم خُلقوا من ماء يعتقد الواطئ أنه حلال، وهذا وطء بشبهة، فيكون الأولاد لك.

مطالب مرتبط:

(۵۴۸۰) حکم محرمیت ناشی از شیرخوارگی ناقص و آثار آن بر ازدواج با دختر زن عمو

می‌توانی هم با دختران این زن عمویت و هم با دختران زن عموی فوت شده‌ات که از او بیشتر از یک یا دو یا سه بار شیر نخورده‌ای، ازدواج کنی؛ زیرا یکی از شروط محرمیت توسط شیرخوارگی این است که پنج بار به بالا و قبل از دو سالگی باشد. اما تو، چهار بار که هیچ، حتی سه بار هم شیر نخورده‌ای؛ زیرا در آن شک داری و بنا بر این، اصل بر عدم وجود شیرخوارگی است....

ادامه مطلب …

(۵۴۶۳) حکم استمرار نکاح با زوجه‌ای که احتمال قرابت رضاعی با او وجود دارد

شیرخوارگی زمانی محرمیت می‌آورد که با اطمینان بدانیم پنج بار بوده است. اما با وجود شک در عدد شیردهی، دیگر تاثیری نداشته و محرمیت نمی‌آورد و باعث حرمت نکاح نمی‌شود....

ادامه مطلب …

(۵۴۹۳) آیا خواهر زنی که به برادرم شیر داده، بر من هم حرام است؟

برادرت که از این زن، پنج بار به بالا و قبل از دو سالگی و قبل از اینکه از شیر گرفته شود، شیر خورده، پسر این زن به حساب آمده و بر این اساس، خواهرش نیز خاله‌ی برادرت محسوب می‌شود و جایز نیست با او ازدواج کند...

ادامه مطلب …

(۵۴۹۸) حکم محرمیت ناشی از شیرخوارگی خواهر و تأثیر آن بر روابط اجتماعی با پسران عمو

شیرخوارگی تاثیری در اقارب شیرخوار ندارد و فقط به فرزندان و ذریه‌ی او سرایت می‌کند. یعنی محرمیت ایجاد شده به خاطر شیرخوارگی، فقط شامل شخص شیرخوار و ذریه‌ی او می‌شود. اما نزدیکانش مثل پدر و مادر و برادرانش را شامل نمی‌شود...

ادامه مطلب …

(۵۴۴۳) آیا این که مادر فرزند دخترش را شیر دهد حرام است یا حلال؟

حرام نیست و می‌تواند که به فرزند پس یا دخترش شیر دهد و می‌تواند به فرزند هووی خود نیز شیر بدهد و در هیچ کدام از آن مشکلی نیست....

ادامه مطلب …

(۵۴۸۹) حکم محرمیت با فرزندان زنی که به غیر از فرزند خود شیر داده است

برادران و خواهرانش با تو برادر و خواهر شیری نیستند؛ زیرا از مادرشان شیر نخورده‌ای...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه