جمعه 22 شوال 1447
۲۱ فروردین ۱۴۰۵
10 آوریل 2026

(۵۴۵۹) حکم شرعی بارداری مادر پیش از اتمام دوسال شیردهی فرزند نخست

(۵۴۵۹) سوال: من ازدواج کرده‌ام و همسرم پسری به دنیا آورد. اما قبل از اینکه دو سالگی پسرم کامل شود، بار دیگر بچه دار شد. آیا گناهی بر ما هست؟ زیرا آیه‌ی کریمه می‌گوید: {وَالْوَالِدَاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ} [بقره: ۲۳۳]: (و مادران، نوزادانشان را دو سال کامل شیر بدهند)؟

جواب:

هیچ گناهی بر شما نیست اگر پشت سر هم فرزند به دنیا آورید. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «زن پر محبت و زاینده را به ازدواج خود در آورید».[۱] اما این فرموده‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ که: {وَالْوَالِدَاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ} [بقره: ۲۳۳]: (و مادران، نوزادانشان را دو سال کامل شیر بدهند) منافاتی با کثرت اولاد ندارد. یعنی این امکان وجود دارد که مادر با وجود اینکه بچه‌ی شیرخواره دارد، دوباره حامله شود.

در حدیث آمده که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خواست که از “غیله” نهی کند. غیله به معنی شیر دادن زن حامله به نوزاد شیر خوار است. رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «تا اینکه به یاد آوردم روم و فارس چنین می‌کنند، ولی آسیبی به فرزندانشان نمی‌رسد».[۲] پس می‌گویم: ای برادری که سوال کرده‌ای؛ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در خانواده و فرزندانت برکت اندخته و فرزندان و مالت را زیاد کند.


[۱]  تخریجش قبلا بیان شد. لفظ حدیث چنین است: «تَزَوَّجُوا الوَدُودَ الوَلودَ».

[۲]  صحیح مسلم: کتاب النکاح، باب جواز الغیلة، حدیث شماره (۱۴۴۲)، از ام المومنین عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا از جُدامة بنت وهب اسدی رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا با این لفظ: «لَقَدْ هَمَمْتُ أَنْ أَنْهَى عَنِ الْغِيلَةِ، حَتَّى ‌ذَكَرْتُ ‌أَنَّ ‌الرُّومَ وَفَارِسَ يَصْنَعُونَ ذَلِكَ، فَلَا يَضُرُّ أَوْلَادَهُمْ».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا متزوج وأنجبت زوجتي ولدا، ولكن قبل أن يكمل السنة الثانية من عمره أنجبت مرة ثانية، فهل علينا إثم في ذلك؛ لأن الآية الكريمة تقول ﴿ وَالْوَالِدَاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ ﴾ [البقرة:233]؟

فأجاب رحمه الله تعالى: ليس عليكم إثم إذا تواصل الأولاد، بل لكم أجر، لأن النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- قال: «تَزَوَّجُوا الْوَدُودَ الْوَلُودَ». يعني كثيرة الولادة. وأما قوله تعالى ﴿ وَالْوَالِدَاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ ﴾ [البقرة: ۲۳۳]. فلا ينافي كثرة الولد، أعني من الممكن أن يرضع الطفل السابق بعد أن تحمل الأم بالولد اللاحق.

وقد «هم النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- أَنْ يَنْهَى عن الغِيلَةِ.

وهي إرضاع الحامل الطفل، قال: «حَتَّى ذَكَرْتُ أَنَّ الرُّومَ وَفَارِسَ يَصْنَعُونَ ذَلِكَ، فَلَا يَضُرُّ أَوْلَادَهُمْ». فأقول: يا أخي السائل بارك الله لك في أهلك، وفي ولدك، وأكثر من أولادك ومالك.

مطالب مرتبط:

(۵۴۸۳) حکم شرعی نسبت برادری شیری میان کودکان شیرخورده از مادران مختلف

اولا باید دانست که محرمیت از طریق شیرخوارگی، دارای چند شرط است، از جمله:...

ادامه مطلب …

(۵۴۸۲) حکم شرعی ازدواج برادر با دختر عمو در شرایط پیچیده شیرخوارگی و نسب

برادرت که از همسر پدربزرگت شیر خورده، می‌شود پسر پدربزرگت. وقتی پسر پدر بزرگت باشد، برادر پدر و عمویت هم می‌شود....

ادامه مطلب …

(۵۴۸۴) حکم شرعی ازدواج دختر با پسر عمویش در صورت وجود رابطه شیری میان برادران دختر و مادر پسر

از سوال چنین می‌آید که مرد مورد نظر از مادر دختر شیر نخورده و دختر نیز از مادر آن مرد، شیر نخورده است. بر این اساس هیچ اخوّتی بین این دو نفر وجود ندارد و می‌تواند با او ازدواج کند...

ادامه مطلب …

(۵۴۵۵) شروط تحقق محرمیت در رضاع

آن شیرخوارگی که باعث ایجاد محرمیت می‌گردد، دارای شروط زیر است:...

ادامه مطلب …

(۵۴۸۵) حکم شرعی کشف حجاب خواهران شیری در برابر برادری که از مادرشان شیر خورده است

دو خواهر این دختر می‌توانند در مقابل این پسر کشف حجاب کنند؛ یعنی همه‌ی دختران این زن می‌توانند در مقابل این پسر کشف حجاب کنند. همچنین فرزندان شوهر این زن، حتی اگر از این زن نباشند، چنین هستند و می‌توانند در مقابل این پسر کشف حجاب کنند. چون این پسر از زن پدرشان شیر خورده است....

ادامه مطلب …

(۵۴۴۴) حکم شرعی امتناع از شیر دادن فرزند بدون عذر

مادامی که این زن از آنچه انجام داده است پشیمان است، الله این کار او را می‌بخشد و بعد از آن که پشیمان شده و از گناه خود توبه و استغفار نموده، چیزی بر او نیست....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه