یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۹ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۵۴۲۲) احکام عده‌ی زن چیست؟

(۵۴۲۲) سوال: احکام عده‌ی زن چیست؟ و حکم آن چیست اگر برای ضرورت بیرون رود؟ و چه زمانی حق دارد که بیرون رود در حالی که او در عده‌ی وفات شوهرش می‌باشد؟

جواب:

این‌گونه به نظر می‌رسد که سوال کننده، سوالش در مورد احکام عده‌ی وفات است:

اول: بر او (زن) واجب است که از تمام انواع زینت از لباس زیبا و همه‌ی زیورآلات در دست یا در گوش یا بر سینه یا در پا پرهیز کند و همچنین ساعت (که از نوع زیور آلات است) را در جیب خود بگذارد و در دست خود نکند.

دوم: از جمیع تجملات چشم و گونه و لب و در دستان و در پا اجتناب کند؛ هر آنچه اسم آرایش به خود می‌گیرد از آن منع شده و برای همین از سرمه منع شده است چون آرایش چشم است اما قطره‌ای که برای چشم درد لازم دارد و آرایش چشم در آن نمی‌باشد، اشکال ندارد.

سوم: بر او واجب است که در خانه‌ای که شوهرش در آن فوت کرده است بماند و او (زن) در آن ساکن بوده و از آن بیرون نرود مگر برای نیاز یا ضرورت و مراد خانه‌ای است که در آن (شوهر) ساکن بوده است.

پس اگر فرض شود که شوهرش فوت نموده در حالی او (زن) برای زیارت، در خانه‌ی خانواده‌اش بوده است پس در این صورت به خانه‌ی شوهرش برمی‌گردد و در آن باقی ساکن می‌شود و جایز است که برای نیاز از آن خارج شود مثل این که نان یا غذا و مانند آن بخرد اگر کسی را ندارد که برای او خریداری کند چون که به آن محتاج است ولی در روز خارج شود چون که از فتنه در امان است اما در شب خارج نشود مگر برای ضرورت مثل آنکه باران شدیدی می‌بارد که بر جان خود می‌ترسد یا ترس از دزد و مانند آن را دارد که خارج می‌شود اگر چه شب باشد.

اما مکالمه او با مردان با گوشی یا مستقیم در صورتی که از فتنه در امان باشد و در محظوری واقع نشود، اشکالی ندارد و اما اگر از فتنه می‌ترسد پس برای او و غیر او جایز نیست و همچنین اگر متضمن محظوری می‌باشد مثل خلوت در خانه که در این صورت نیز برای او و غیر از جایز نیست.

این احکامی است که بر زنی که به عده نشسته است واجب است ولی برای او جایز است که حمام کند و و روغن به سرش بزند به شرطی که خوش بو نباشد چون که بوی خوش ممنوع است و نوعی از آرایش محسوب می‌گردد و همچنین برای او جایز است که موهایش را شانه کند و ناخن‌هایش را کوتاه کند و موهایی که سنت است کوتاه کند و مانند آن.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: ما أحكام عدة المرأة؟ وما حكمها إذا خرجت للضرورة؟ ومتى يحق لها أن تخرج، وهي في العدة بعد وفاة زوجها؟

فأجاب رحمه الله تعالى-: يظهر أن السائل يريد أحكام عدة المرأة بالوفاة:

أولا: يجب عليها أن تتجنب جميع أنواع الزينة؛ من الثياب الجميلة، والحلي بجميع أنواعه في اليدين أو في الأذنين، أو على الصدر، أو في الرّجلين، ومنه أيضًا الساعة في اليد؛ فإنها نوع من الحلي تجعلها في جيبها، ولا تجعلها في يدها.

ثانيا: تتجنب جميع التجميلات في العين وفي الخد، وفي الشفتين، وفي اليدين، وفي الرجلين، كل ما يسمى تجميلا فإنها تُمنَع . منه، ولهذا منعت من الكحل؛ لأنه تجميل للعين، وأما القطرة التي تحتاج إليها لوجع في عينها، ولا يكون فيها تجميل العين، فلا بأس بها.

ثالثًا: يجب عليها أن تبقى في بيتها الذي مات زوجها، وهي ساكنة فيه، فلا تخرج منه، إلا إذا دعت الحاجة أو الضرورة إلى ذلك. والمراد البيت الذي تسكنه.

فلو فرض أن زوجها مات، وهي في بيت أهلها لزيارة لهم، فإنها ترجع إلى بيت زوجها، وتبقى فيه، ويجوز أن تخرج للحاجة؛ مثل أن تقضي حاجتها لشراء خبز، أو طعام أو شبهه إذا لم يكن عندها من يشتري لها؛ لأنها محتاجة إلى ذلك، لكنها تخرج نهارًا؛ لأنه آمَنُ عليها من الفتنة، وأما ليلا فلا تخرج إلا للضرورة، كما لو حدث مطر شديد تخشى على نفسها منه، أو أصابها فزع من لص أو شبهه، فإنها تخرج، ولو في الليل.

وأما مكالمة الرجال بالهاتف أو مباشرة فإنه لا بأس به مع أمن الفتنة، وعدم الوقوع المحظور، فإن كان يُخشى من الفتنة فلا يجوز لا لها ولا لغيرها، وكذلك إذا تضمن محظورا، كما لو تضمن الخلوة بها في البيت، فإنه لا يجوز أيضًا لا لها ولا لغيرها.

هذه هي الأحكام التي تجب على المعتدة، ويجوز لها أن تغتسل، ويجوز لها أن تَدْهُن رأسها بما ليس فيه طيب؛ لأن الطيب ممنوعة منه؛ لأنه نوع من التجمل، ويجوز لها أيضًا أن تكدَّ رأسها، وأن تُقلّم أظافرها، وأن تأخذ ما يُسَنُ أخذه من الشعر، وما أشبه ذلك.

مطالب مرتبط:

(۵۴۲۷) حکم نوشیدن قهوه با زعفران برای زنی که عده‌ی وفات شوهرش می‌باشد

اگر که بوی زعفران باقی بماند جایز نیست که بنوشد چون که بوی آن از دهن او ظاهر می‌شود اما اگر بوی آن با پختن آن از بین می‌رود، اشکالی ندارد....

ادامه مطلب …

(۵۴۳۳) زنی که شوهرش فوت کرده است حکم عده آن چیست؟

زنی که شوهرش فوت کرده است عده‌ی او چهار ماه و ده روز است...

ادامه مطلب …

(۵۴۲۹) حکم خروج زن سالخورده در ایام عده‌ی وفات

در حالی که او در إحداد است برایش جایز نیست که برای تفریح بیرون رود چون إحداد موجب این است که او در خانه‌ای که شوهرش فوت کرده است و او (زن) در آن ساکن بوده است بماند و از آن خارج نگردد ...عده

ادامه مطلب …

(۵۴۲۵) حکم شرعی پذیرایی زن در ایام عده‌ی وفات

زنی که در عده‌ی وفات است بر او واجب است که از امور زیر اجتناب کند:....

ادامه مطلب …

(۵۴۲۰) زنی بعد از وفات شوهرش به دلیل عدم آگاهی‌اش إحداد نکرده، حکم آن چیست؟

(۵۴۲۰) سوال: چیزی بر او نیست مادامی که إحداد را از روی جهل ترک کرده است زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَلَیۡسَ عَلَیۡكُمۡ جُنَاحࣱ فِیمَاۤ أَخۡطَأۡتُم بِهِۦ وَلَـٰكِن مَّا تَعَمَّدَتۡ قُلُوبُكُمۡ} [سوره اﻷحزاب: ۵] : (و لیکن آنچه را که دل‌های شما از روی عمد می‌خواهد (و می‌گویید، گناه است)): و: {رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذۡنَاۤ إِن نَّسِینَاۤ […]

ادامه مطلب …

(۵۴۲۱) حکم ترک إحداد در عده‌ی وفات

له این زنی که إحداد را ترک کرده است گناه‌کار است، چون الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و رسولش را نافرمانی کرده و همچنین حق شوهرش را هدر داده چون که عده نشستن از حقوق شوهر است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه