پنج‌شنبه 14 شوال 1447
۱۳ فروردین ۱۴۰۵
2 آوریل 2026

(۵۴۲۱) حکم ترک إحداد در عده‌ی وفات

(۵۴۲۱) سوال: آیا زنی که به عده‌ی شرعی نشیند و آن عده‌ی وفات باشد و إحداد را ترک کرد، گناه‌کار است مخصوصا اگر آن زن پیر باشد، حکمت شرعی از این عده چیست؟

جواب:

بله این زنی که إحداد را ترک کرده است گناه‌کار است، چون الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و رسولش را نافرمانی کرده و همچنین حق شوهرش را هدر داده چون که عده نشستن از حقوق شوهر است، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {یَـٰۤأَیُّهَا ٱلَّذِینَ ءَامَنُوۤا۟ إِذَا نَكَحۡتُمُ ٱلۡمُؤۡمِنَـٰتِ ثُمَّ طَلَّقۡتُمُوهُنَّ مِن قَبۡلِ أَن تَمَسُّوهُنَّ فَمَا لَكُمۡ عَلَیۡهِنَّ مِنۡ عِدَّةࣲ تَعۡتَدُّونَهَا} [سوره اﻷحزاب: ۴۹] : (ای کسانی‌که ایمان آورده‌اید! هنگامی‌که با زنان با ایمان ازدواج کردید، آنگاه پیش از آن‌که با آن‌ها همبستری کنید، طلاق‌شان دادید، پس عده‌ای برای شما بر آن‌ها نیست که شما آن را بشمارید): لذا این دلالت می‌کند که عده‌ حق شوهر بر زن است لذا اگر زن إحداد (عدم زینت آرایی و استفاده از بوی خوش و و بیرون نرفتن از خانه مگر برای نیاز) را رعایت نکند، از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و رسولش نافرمانی کرده و حق شوهرش را نیز ادا نکرده است.

اما حکمت آن احترام است که حق میت می‌باشد که چهار ماه و ده روز است که زنان در جاهلیت در هنگام فوت شوهرانشان یک سال کامل با شدیدترین حالت إحداد می‌کردند  و بدان افتخار می‌کردند تا جایی که وقتی زن یک سالش را تمام می‌کرد، یک پشکل برمی‌داشت و پرت می‌کرد و اشاره به این دارد که این مدت با وجود سختی‌هایش برای او راحت‌تر از پرت کردن این پشکل بوده است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: هل تأثم المرأة إذا لم تقم بالعدة الشرعية، وهي الحداد على الزوج، وخاصة إذا كانت هذه المرأة عجوزا، وما الحكمة الشرعية من هذه العدة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نعم، تأثم المرأة إذا تركت الإحداد؛ لأنها عصت الله ورسوله، ثم إنها أهدرت حقًّا من حقوق الزوج؛ لأن العدة من حقوق الزوج، قال الله تعالى: ﴿ یَـٰۤأَیُّهَا ٱلَّذِینَ ءَامَنُوۤا۟ إِذَا نَكَحۡتُمُ ٱلۡمُؤۡمِنَـٰتِ ثُمَّ طَلَّقۡتُمُوهُنَّ مِن قَبۡلِ أَن تَمَسُّوهُنَّ فَمَا لَكُمۡ عَلَیۡهِنَّ مِنۡ عِدَّةࣲ تَعۡتَدُّونَهَا ﴾ [الأحزاب: ٤٩]. فدل هذا على أن العدة حَقٌّ للزوج على المرأة، فتكون المرأة إذا تركت الإحداد عاصية الله ورسوله، ومهدرةً لحق زوجها.

أما الحكمة من ذلك فهو احترام حق الميت بأربعة أشهر وعشرة أيام، وكانت النساء في الجاهلية يَقُمْنَ بالإحداد على أزواجهن سنة كاملة بأبشع حال، ويفتخر بذلك، حتى إن المرأة إذا خرجت بعد سنة أخذت ببعرة، ورمت بها، تشير إلى أن هذه المدة مع هذه المشقة أهون عليها مِن رَمْي هذه البعرة.

مطالب مرتبط:

(۵۴۳۸) محل إحداد زنان متعدد پس از وفات شوهر

برای زنی که شوهرش فوت کرده است واجب است که در مدت عده در خانه‌ای که شوهرش در آن فوت کرده و او (زن) در آن ساکن بوده است بماند...

ادامه مطلب …

(۵۴۲۰) زنی بعد از وفات شوهرش به دلیل عدم آگاهی‌اش إحداد نکرده، حکم آن چیست؟

(۵۴۲۰) سوال: چیزی بر او نیست مادامی که إحداد را از روی جهل ترک کرده است زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَلَیۡسَ عَلَیۡكُمۡ جُنَاحࣱ فِیمَاۤ أَخۡطَأۡتُم بِهِۦ وَلَـٰكِن مَّا تَعَمَّدَتۡ قُلُوبُكُمۡ} [سوره اﻷحزاب: ۵] : (و لیکن آنچه را که دل‌های شما از روی عمد می‌خواهد (و می‌گویید، گناه است)): و: {رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذۡنَاۤ إِن نَّسِینَاۤ […]

ادامه مطلب …

(۵۴۳۱) آیا برای زنی که شوهرش فوت کرده است واجب است که در مدت عده در منزل بماند؟

زنی که در عده‌ی وفات شوهرش است، برای او واجب است که در خانه‌ای که شوهرش فوت کرده و (زن) در آن ساکن بوده است...

ادامه مطلب …

(۵۴۳۶) آیا زنی که در عده‌ی وفات شوهرش است می‌تواند شامپو و صابو خوش بو استفاده کند؟

بله جایز است که استفاده کند چون که مراد از آن معطر کردن نیست و فقط مراد از آن خوشبو کردن ( مزه‌ی آن شامپو است) و آن مانند گل سیب و شبیه آن است و اگر آن را نیز ترک کند اولی است....

ادامه مطلب …

(۵۴۲۸) آیا زنی که در عده‌ی وفات شوهرش می‌باشد از خانه خارج می‌شود؟

زنی که در عده‌ی وفات شوهرش می‌باشد بر او واجب است که چندین امور در إحداد را رعایت کند:...

ادامه مطلب …

(۵۴۳۷) حکم پوشش موی زن مُحدِد در عده‌ی وفات

برای زنی که شوهرش فوت کرده است لازم نیست که موی سرش را بپوشاند مگر این که مردانی از غیر محارم نزد او هستند و پوشیدن و نمایان کردن سر زنی که در عده‌ی وفات شوهرش می‌باشد و همچنین شستن آن و در مخاطب قرار دادن مردان مانند زنان دیگر می‌باشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه