پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۵۴۰۷) حکم تعیین انتهای عده طلاق در صورت تأخیر قاعدگی به سبب اختلالات هورمونی

(۵۴۰۷) سوال: زنی که ۲۲ سال داشته و شوهرش او را در طهر و پاکی طلاق داده است و چهار ماه صبر کرده است و عادت ماهیانه نشده است و آن به سبب نقص در هرومون‌های خاص عادت ماهیانه بوده است -والله أعلم- و نزد پزشک زنان رفته و علاج گرفته است و بعد از آن سه بار عادت ماهیانه‌ی او آمده است، آیا عده‌ی او پایان یافته است؟ با وجود این که آن دارو را استفاده نکرده است مگر بعد از آن که مطمئن گشته است که حامله نیست و قبل از طلاق نیز از مثل این دارو استفاده می‌کرده است؟

جواب:

وقتی که  عده بر زن مطلقه واجب گشته است و آن نیز برای کسانی که حیض می‌شوند سه حیض کامل است پس امکان ندارد که از عده خارج گردد مگر بعد از این‌ حیض اگرچه طولانی شود و بر همین اساس اگر مردی زنش را طلاق دهد در حالی که در طهری می‌باشد بچه‌اش را شیر می‌دهد و  با او در آن طهر و پاکی جماع نکرده است و حیض او نیاید مگر بعد از آن بچه را از شیر بگیرد پس او همچنان عده برای او باقی است برای عموم قول الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ که می‌‌فرماید: {وَٱلۡمُطَلَّقَـٰتُ یَتَرَبَّصۡنَ بِأَنفُسِهِنَّ ثَلَـٰثَةَ قُرُوۤءࣲ} [سوره البقرة: ۲۲۸] : (و زنان مطلقه باید مدت سه پاکی (یا دیدن سه بار عادت ماهانه) انتظار بکشند).

وبر همین مبنا به این سوال کننده می‌گوییم: اگر امر این‌گونه باقی مانده پس شاید شوهرش به او رجوع کند زیرا مادامی که او در عده است می‌تواند به او رجوع کند و این برای آن زن بهتر است ولی مادامی که عجله کند و او (زن) قصد اسقاط حق شوهر را نداشته باشد و فقط قصدش خلاق از عده است، شاید الله شوهر جدیدی را روزی او کرد و استفاده‌ی او از این قرص‌ها برای این که حیض او بیاید اشکالی ندارد و حرجی بر او در آن نیست.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: امرأة تبلغ من العمر الثانية والعشرين، طلقها زوجها في طهر، ولَبِثَتْ أربعة أشهر، ولم تأتها الدورة الشهرية، وذلك بسبب نقص في الهرمونات الخاصة بالدورة – والله أعلم، وذهبت لطبيبة نساء، وأخذت علاجًا، وفعلا أتتها الدورة بعد ذلك ثلاث مرات، فهل انقضت عدتها؟ علما بأنها لم تأخذ الدواء إلا بعد التأكد من أنه لا يوجد حمل؛ وأحيطكم علما بأنه قبل الطلاق كانت تأخذ مثل هذا الدواء؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: إذا وجبت العدة على المطلقة، وهي من ذوات الحيض، فإن عدتها ثلاث حيض كاملة، لا يمكن أن تخرج من العدة إلا بهذه الحيض، ولو طالت المدة. وعلى هذا لو أن شخصا طلق امرأته، وهي تُرضع في طهر لم يجامعها فيه، وبقيت، ولم يأتها الحيض إلا بعد أن فطم الصبي، فإنها تبقى في عدتها؛ لعموم قوله تعالى: ﴿ وَٱلۡمُطَلَّقَـٰتُ یَتَرَبَّصۡنَ بِأَنفُسِهِنَّ ثَلَـٰثَةَ قُرُوۤءࣲ ﴾ [البقرة: ۲۲۸].

وبناء على ذلك نقول لهذه السائلة: لو أنها أبقت الأمر على ما كان عليه فلعل زوجها يراجعها؛ لأن له الرّجعة، وما دامت في العدة لكان هذا أولى بها، ولكن ما دامت ،تعجلت وهي لم تقصد إسقاط حق الزوج، وإنما تقصد الخلاص من العدة، لعل الله أن يرزقها زوجًا جديدا، فإن ما قامت به من تناول هذه الحبوب التي أدت إلى نزول الحيض لا بأس به، ولا حرج عليها في ذلك.

مطالب مرتبط:

(۵۴۱۲) حکم عده زن پس از فسخ نکاح بدون دخول در صورت وقوع خلوت

زنی که ازدواج کرده و شوهرش با او خلوت نموده و باهم صحبت کردند، باید عده بگذراند...

ادامه مطلب …

(۵۴۱۸) جهل به حکم ماندن در منزل در دوران عده‌ی طلاق رجعی برای زن باردار

چیزی بر او نیست و زن مطلقه مانند زن غیر مطلقه می‌تواند از خانه بیرون برود اما آنکه از خانه خارج نمی‌شود، زنی است که شوهرش فوت کرده است و زنی که شوهرش فوت کرده است از خانه خارج نمی‌شود مگر برای نیاز....

ادامه مطلب …

(۵۴۱۳) حکم بازگشت زن مطلّقه رجعی پس از گذشت یک سال

گرکه عده‌اش پایان یافته است باید با او عقد جدید ببندی ولی اگر عده‌اش تمام نشده است، رجوع به او بدون عقد کافی است....

ادامه مطلب …

(۵۴۱۰) آیا برای زن مطلقه جایز است که به مردی که او را طلاق داده است سلام کند؟

زنانی که در عده هستند اگر که شوهرانشان حق رحوع را دارند که در همه چیز در حکم همسرانشان هستند مگر آنچه استثنا شده و آن‌ نیز مسائل کمی هستند ....

ادامه مطلب …

(۵۴۱۵) زنی که (شوهر او) گم شده، چگونه انتظار (عده) بماند؟

زن براساس آنچه قاضی مقرر می‌کند انتظار می‌کشد و قاضی به موضوع این شخص گم شده می‌نگرد و مدت متناسب با حال او تعیین می‌کند و زمانی که آن مدت را بگذراند و خبری از او نگردد، عده‌ی وفات را می‌گذراند سپس برای او حلال است که ازدواج کند....

ادامه مطلب …

(۵۴۱۹) آیا برای زن جایز است که در اثنای عده‌ (وفات یا طلاق) فریضه‌ی حج را ادا کند؟

به نسبت زنی که شوهرش فوت کرده است جایز نیست که از خانه خارج شود و برای حج سفر کند تا این که عده‌اش پایان یابد ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه