(۵۳۵۱) سوال: اگر مرد قسم طلاق بر همسرش را بخورد و (زنش) از آن خبر ندارد، حکم شرع دراین‌باره چیست؟

جواب:

قبل از جواب دادن به این سوال دوست دارم برادران مسلمانم را نصیحت کنم که خود را به قسم خوردن به طلاق عادت ندهند لذا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «مَنْ كَانَ حَالِفًا فَلْيَحْلِفْ بِاللَّهِ أَوْ لِيَصْمُتْ»[۱]: (کسی که سوگند یاد می‌کند باید به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ سوگند یاد کند یا ساکت باشد):و قسم به طلاق، علماء در مورد آن اختلاف کردند:

بعضی از علما نظرشان بر این است که مطلقا طلاق واقع می‌شود لذا هنگامی که بگوید: اگر این فلان کار را انجام دهم زنم طلاق است یا اگر فلان کار را انجام ندهم زنم طلاق است پس مخالف آن کار انجام دهد، در هر صورت زنش طلاق است چون طلاق را به شرط معلق کرده است که آن شرط نیز به جا آمده است.

و برخی دیگر از علما نظرشان بر این است که براساس نیت او مختلف است لذا اگر قصدش وقوع طلاق باشد پس با مخالف انجام دادن آن طلاق واقع می‌شود و اگر قصدش تأکید بر منع از آن چیز بوده است یا تأکید بر آنجام دادن آن یا تهدید همسرش بوده اگر آن کار متوجه همسرش بوده است پس حکم قسم به خورد می‌گیرد و با مخالفت آن طلاق واقع نمی‌شود و فقط کفاره‌ی قسم واجب می‌گردد.

و وقتی که اهل علم در این مسئله اختلاف کرده‌اند پس برای انسان واجب است که زبان خود را از آن پاک نگه دارد و اگر می‌خواهد قسم بخورد پس به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قسم بخورد یا ساکت باشد و قول نزدیک تر به صحیح بودن از بین اقوال اهل علم  در این مسئله این است که براساس نیت کسی است که به طلاق قسم خورده است و اگر قصدش، قسم بوده پس حکم قسم دارد و اگر قصد طلاق داشته پس طلاق است برای عموم قول رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم که می‌‌فرماید: «إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ، وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى»[۲]: (همه‌ی اعمال بستگى به نيت آنها دارد، و براى هر فردى آنچه كه نيت كرده حاصل مى گردد).

[۱] رواه البخاری (۲۶۷۹).

[۲] رواه البخاری (۱).