یکشنبه 3 شوال 1447
۲ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

(۵۲۳۶) حکم شرعی هجر همسر ناسازگار

(۵۲۳۶) سوال: من دو همسر دارم که یکی از آن‌ها از من اطلاعت می‌کند و حق من را به جا می‌آورد و پدر و نزدیکان و فرزندانی که از او نیستند را نیز دوست دارد اما دیگری از من اطاعت نمی‌کند و از من حرف‌ شنویی ندارد و فرزندان دیگرم که از او نیستند را دوست ندارد و همچنین نزدیکانم را نیز دوست ندارد، آیا جایز است که او را هجر کنم و از او اجتناب کنم با وجود این که از او فرزندانی دارم؟

جواب:

این همسرت که از تو اطاعت می‌کند و احترام نزدیکانت و فرزندانت که از او نیست را می‌کند اجر دارد و این عمل بزرگ مشکور است و اما همسر دیگرت که خلاف آن می‌باشد و تو را اطاعت نمی‌کند و فرزندانت از غیر خودش را دوست ندارد و همچنین نزدیکانت را نیز دوست ندارد، او گناه‌کار است اگر که نافرمانی او سببی ندارد و باید به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کند و با شوهر خود تعاملی شایسته داشته باشد اما اگر این کار را نکند او ناشز (زنی که نافرمانی شوهر خود را می‌کند) الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در قرآن کریم می‌‌فرماید: {وَٱلَّـٰتِی تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَٱهۡجُرُوهُنَّ فِی ٱلۡمَضَاجِعِ وَٱضۡرِبُوهُنَّۖ فَإِنۡ أَطَعۡنَكُمۡ فَلَا تَبۡغُوا۟ عَلَیۡهِنَّ سَبِیلًاۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلِیࣰّا كَبِیرࣰا} [سوره النساء: ۳۴] : (و زنانی را که نافرمانی آن‌ها بیم دارید، پند و اندرز شان دهید، (اگر فرمانبردار نشد) در بستر از ایشان دوری کنید، (و اگر تأثیر نکرد) آنان را بزنید، پس اگر از شما اطاعت کردند، هیچ راهی برای (سرزنش و) تعدّی بر آن‌ها مجویید، (بدانید) که الله، بلند مرتبۀ بزرگ است).

پس اگر نشوز (نافرمانی) او سببی ندارد از او در بستر دوری جوی تا این که اصلاح گردد و واجبی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را واجب گردانیده است انجام دهد اما در صحبت کردن او را هجر نمی‌کند زیرا برای هیچ کس از مؤمنان حلال نیست که برادر مؤمن خود را بیشتر از سه روز هجر کند همانطور که در حدیث از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است، لذا می‌توانی در صحبت کردن او را کمتر از سه روز هجر کنی اما در بستر هرآنقدر که بخواهی می‌توانی از او دوری جویی تا این‌که آنچه بر او به نسبت تو واجب است، انجام دهد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا متزوج من زوجتين؛ واحدة تطيعني، وتقوم بواجبي وتحب والدي وأقاربي وأولادي الذين ليسوا منها، أما الأخرى فهي لا تطيعني ولا تسمع كلامي ولا تحب أولادي الذين من غيرها، ولا تحب أيضًا أقاربي هل يجوز لي أن أهجرها وأتجنبها، علما أن لي منها أولاد؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: هذه الزوجة التي تطيعك وتكرم أقاربك وأولادك من غيرها . مأجورة، ومشكورة على هذا العمل الجليل، وأما الزوجة الأخرى التي بخلاف ذلك – لا تطيعك، ولا تحب أولادك من غيرها، ولا تحب أقاربك- هذه آثمة إذا لم يكن لنشوزها سبب، وعليها أن تتوب إلى الله عز وجل، وأن تعاشر زوجها بالمعروف، فإن لم تفعل فهي ناشز وقد قال الله تعالى في القرآن الكريم: ﴿ وَٱلَّـٰتِی تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَٱهۡجُرُوهُنَّ فِی ٱلۡمَضَاجِعِ وَٱضۡرِبُوهُنَّۖ فَإِنۡ أَطَعۡنَكُمۡ فَلَا تَبۡغُوا۟ عَلَیۡهِنَّ سَبِیلًاۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلِیࣰّا كَبِیرࣰا ﴾ [النساء: ٣٤].

فلك في حال نشوزها بلا سبب أن تهجرها في المضجع حتى تستقيم، وتقوم بواجبها الذي أوجب الله عليها، لكن في الكلام لا تهجرها؛ لأنه لا يحل لأحد من المؤمنين أن يهجر أخاه المؤمن فوق ثلاث، كما ثبت ذلك في الحديث عن النبي صلى الله عليه وسلم فلك أن تهجرها في الكلام في حدود ثلاثة أيام، وأما في المضجع فلك أن تهجرها ما شئت، حتى تقوم بما يجب عليها لك.

مطالب مرتبط:

(۵۲۷۹) حکم شرعی غیبت سه‌ساله‌ی شوهر از همسر و تأثیر آن

اگر با رضایت زنش باشد و در مکانی امن قرار داشته باشد اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۵۲۴۸) رفتار زن مؤمنه در مواجهه با شوهر بدزبان

وصیت من به برادر این است که تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در خانواده و همسر و فرزندانش رعایت کند چون که مسئول آن‌ها می‌باشد....

ادامه مطلب …

(۵۲۵۶) حکم حق حضانت و نگهداری دختر بین مادر، همسر و مادربزرگ

خانه‌ای که در آن زندگی می‌کنی خانه‌ی همسرت است و او می‌تواند هرکه را که بخواهد منع کند یا اینکه اجازه دهد داخل شود و زندگی کند و اگر شوهرت اجازه نمی‌دهد که مادرت در خانه‌اش بیاید این حق را دارد ولی او را نصیحت می‌کنم که نرم باشد و اجازه دهد که مادرت نزد تو در خانه‌اش زندگی کند...

ادامه مطلب …

(۵۲۵۳) حکم زنی که در هنگام عصبانیت به همسر و نزدیکان همسر دشنام می‌دهد

غضب و خشم، گل آتشی است که شیطان در قلب بنی آدم قرار می‌دهد و رگ گردن او متورم می‌شود و صورت و چشمش قرمز می‌گردد و چه بسا ضایع شود لذا در قول یا فعلش تصرف نیکی نمی‌کند...

ادامه مطلب …

(۵۲۱۷) حکم چند همسری در اسلام چیست؟

چند همسری در اسلام از بسنده کردن به یکی افضل است و این برای آن مصالحی است که با ازدواج حاصل می‌گردد ...

ادامه مطلب …

(۵۳۰۰) حکم ادامه‌ی زندگی با شوهری که همسر خود را طولانی‌ مدت هجر کرده

این شوهر باید تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را به جا آورد و بین همسرانش عدل کند تا که از این گناه بزرگ و خواری و عار روز قیامت اجتناب کند و روز قیامت در حالی می‌آید که نیمی از بدنش خمیده است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه