شنبه 2 شوال 1447
۱ فروردین ۱۴۰۵
21 مارس 2026

(۵۲۱۷) حکم چند همسری در اسلام چیست؟

(۵۲۱۷) سوال: حکم چند همسری در اسلام چیست و آیا برای مرد افضل است که چند زن بگیرد یا به یکی بسنده کند؟

جواب:

چند همسری در اسلام از بسنده کردن به یکی افضل است و این برای آن مصالحی است که با ازدواج حاصل می‌گردد لذا به جای این که در این مصلحت‌ها به یکی اکتفا شود، همراه سه ‌تای دیگر باشد و در چند همسری، زیاد شدن فرزندان می‌باشد و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ، ازدواج کردن با زنی که قابلیت فرزند‌آوری زیاد دارد و بسیار دوست‌دار است، تشویق نموده است و خبر داده است که با ما در روز قیامت (امتش) زیاد خواهد شد پس زمانی که امت زیاد گردد، بالیدن رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در روز قیامت به نسبت دیگر انبیاء، محقق خواهد شد.

و همچنین در این عزت و نصرت است و هیبت در قلوب‌ دشمنان می‌اندازد و برای همین شعیب عَلَيْهِ‌السَّلَام قوش را بدان یادآور شد و فرمود: {وَٱذۡكُرُوۤا۟ إِذۡ كُنتُمۡ قَلِیلࣰا فَكَثَّرَكُمۡ} [سوره اﻷعراف: ۸۶] : (و به یاد آورید زمانی را که اندک بودید، و او شما را بسیار گرداند): و الله بر بنی اسرائیل با آن منت گذشات و فرمود: {ثُمَّ رَدَدۡنَا لَكُمُ ٱلۡكَرَّةَ عَلَیۡهِمۡ وَأَمۡدَدۡنَـٰكُم بِأَمۡوَ ٰ⁠لࣲ وَبَنِینَ وَجَعَلۡنَـٰكُمۡ أَكۡثَرَ نَفِیرًا} [سوره اﻹسراء: ۶] : (آنگاه شما را بر آن‌ها چیره گردانیم، و شما را با اموال و فرزندان یاری‌تان کنیم، و (تعداد) نفرات شما را بیشتر (از دشمن) گردانیم).

امروزه برخی از مردم گمان می‌کنند که فرزند بسیار سبب سختی و مشکلات زندگی است، همه‌ی این‌ها از وسوسه‌های شیطان است و گمان بد به پروردگار می‌باشد و بر همین اساس چند زن گرفتن از به یکی بسنده کردن، افضل است ولی به سه شرط:

اول: انسان قدرت مالی داشته باشد.

دوم: قدرت بدنی داشته باشد.

سوم: قدرت عدالت کردن بین دو همسر و بیشتر را داشته باشد زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {فَإِنۡ خِفۡتُمۡ أَلَّا تَعۡدِلُوا۟ فَوَ ٰ⁠حِدَةً أَوۡ مَا مَلَكَتۡ أَیۡمَـٰنُكُمۡۚ ذَ ٰ⁠لِكَ أَدۡنَىٰۤ أَلَّا تَعُولُوا۟} [سوره النساء: ۳] : (پس اگر بیم دارید که نتوانید عدالت کنید، به یک (زن) یا به آنچه (از کنیزان) که مالک آن‌هایید (اکتفا نمایید) این (کار) نزدیک‌تر است به اینکه ستم نکنید).

همچنین شوهر از ظلم کردن به یکی از همسرانش بر حذر باشد لذا برخی از مردم بین زنان خود ظلم می‌کند و هنگامی که همسر جدیدی گرفت، به همسر قدیم خود ظلم می‌کند و او را ترک می‌کند و نزدش جایگاهی ندارد یا عکس آن می‌باشد هنگامی که با همسر جدیدی ازدواج گرد و رغبتی در آن نداشت و به سوی همسر اول خود بازگشت و بر همسر جدیدش برتر قرار دهد، همه‌ی این‌ها از گناهان کبیره است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: «مَنْ كَانَتْ لَهُ امْرَأَتَانِ فَمَالَ إِلَى إِحْدَاهُمَا؛ جَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَشِقُّهُ مَائِلٌ»[۱]: (هرکس دو همسر داشته باشد و به يکی از آنها میل کند، روز قيامت درحالی – به ميدانِ حشر – می آيد که نيمی از بدنش خميده است): از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ عافیت را می‌خواهیم.


[۱] رواه احمد (۷۹۳۶) و ابو داود (۲۱۳۳) و الترمذی (۱۱۴۱) و ابن ماجه (۱۹۶۹).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أسأل عن التعدد في الإسلام، وهل الأفضل للرجل أن يعدد أم يكتفي بزوجة واحدة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: تعدد الزوجات في الإسلام أفضل من الاقتصار على واحدة؛ وذلك لما يحصل فيه من مصالح النكاح، فبدلا من أن تكون هذه المصالح محصورة في واحدة تكون مبثوثة في ثلاث معها، وفي التعدد كثرة الأولاد، وقد حثَّ النبي – صلى الله عليه وآله وسلم- على تزوج الودود الولود، وأخبر أنه مكاثِرٌ بنا الأنبياء يوم القيامة، فلكما كثرت الأمة كان فيها تحقيق مباهاة رسول الله – صلى الله عليه وآله وسلم – للأنبياء في يوم القيامة.

وكان في ذلك أيضًا عز ونصر وهَيْبة في قلوب الأعداء؛ ولهذا ذكر شعیب قومه بذلك، فقال: ﴿ وَٱذۡكُرُوۤا۟ إِذۡ كُنتُمۡ قَلِیلࣰا فَكَثَّرَكُمۡ ﴾ [الأعراف: ٨٦]. ومن الله به على بني إسرائيل فقال -جل وعلا-: ﴿ ثُمَّ رَدَدۡنَا لَكُمُ ٱلۡكَرَّةَ عَلَیۡهِمۡ وَأَمۡدَدۡنَـٰكُم بِأَمۡوَٰلࣲ وَبَنِینَ وَجَعَلۡنَـٰكُمۡ أَكۡثَرَ نَفِیرًا ﴾ [الإسراء:6].

وما يتوهم بعض الناس اليوم من أن كثرة الأولاد تسبب الحرج وضيق العيش، كل هذا من وحي الشيطان، وفيه سُوء ظن بالرب -عز وجل-، وعلى هذا فتعدد الزوجات أفضل من الاقتصار على واحدة، لكن بشروط ثلاثة:

الأول: أن يكون عند الإنسان قدرة مالية.

الثاني: أن يكون عنده قدرة بدنية.

الثالث: أن يكون عنده قدرة في العدل بين الزوجتين فأكثر؛ لقول الله تعالى: ﴿ فَإِنۡ خِفۡتُمۡ أَلَّا تَعۡدِلُوا۟ فَوَٰحِدَةً أَوۡ مَا مَلَكَتۡ أَیۡمَـٰنُكُمۡۚ ذَٰلِكَ أَدۡنَىٰۤ أَلَّا تَعُولُوا۟ ﴾ [النساء:3].

ثم ليحذر الزوج من الجور على إحدى زوجاته، فإن من الناس من يجور بين الزوجات، فإذا تزوج جديدة على قديمة أساء إلى القديمة وهَجَرها، ولم تكن عنده شيئًا، أو قد يكون الأمر بالعكس، إذا تزوج جديدة لم يرغب فيها، وعاد إلى زوجته الأولى، وصار يفضلها على الجديدة، وكل هذا من كبائر الذنوب، وقد قال النبي – صلى الله عليه وآله وسلم-: «مَنْ كَانَتْ لَهُ امْرَأَتَانِ فَمَالَ إِلَى إِحْدَاهُمَا، جَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَشِقُهُ مَائِلٌ». نسأل الله العافية.

مطالب مرتبط:

(۵۲۸۳) آیا برای مرد جایز است که بیش از دو سال از زن خود جدا باشد؟

اگر زن به غیبت او راضی است اگرچه مدت طولانی باشد پس زن این حق را دارد (که به او این اجازه را بدهد) و برای شوهر نیز اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۵۲۷۱) حكم ترک طولانی‌مدت همسر و لزوم طلب حلالیت پیش از بازگشت

اگر انسان از نزد همسر خود برود و او به این غیبت راضی باشد مطلاقا مشکلی ندارد اما اگر راضی نباشد اهل علم آن را به نصف سال محدود کرده‌اند....

ادامه مطلب …

(۵۲۲۸) آیا برای مسلمان جایز است که در یک شب در یک تخت خواب با دو همسر خود باشد؟

علماء ذکر کرده‌اند که مثل این کار مکروه است و شایسته نیست که انجام شود....

ادامه مطلب …

(۵۲۵۴) حکم برخورد با همسر سالمندِ ناتوان از حافظه

نصیحت من به تو این است احسان و نیکی خود را بر او تمام کنی و صبر نمایی...

ادامه مطلب …

(۵۲۹۳) حکم مداعبه نامتعارف با همسر و انزال خارج از محل جماع

جایز است در آنچه از زن خود که خواست بهره جوید مگر مقعد که برای مرد جایز نمی‌باشد در آن با زن خود جماع کند....

ادامه مطلب …

(۵۲۶۸) حکم خروج زن نزد خانواده با علم به رضایت شوهر

این به حسب علم زن به حال شوهر خود برمی‌گردد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه