پنج‌شنبه 17 شعبان 1447
۱۵ بهمن ۱۴۰۴
5 فوریه 2026

(۵۲۱۵) حکم ازدواج و زندگی مشترک با استفاده از مال حرام

(۵۲۱۵) سوال: کسی که با پول حرام ازدواج کند و در منزلی با پول حرام بماند و تا الان همسرش بچه به دنیا نیاورده است، حکم آن چیست؟

جواب:

اولا بر انسان واجب است که آب و غذایش را پاک گرداند زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌‌فرماید: «أَيُّهَا النَّاسُ، إِنَّ اللَّهَ طَيِّبٌ لَا يَقْبَلُ إِلَّا طَيِّبًا، وَإِنَّ اللَّهَ أَمَرَ الْمُؤْمِنِينَ بِمَا أَمَرَ بِهِ الْمُرْسَلِينَ، فَقَالَ : { يَا أَيُّهَا الرُّسُلُ كُلُوا مِنَ الطَّيِّبَاتِ وَاعْمَلُوا صَالِحًا إِنِّي بِمَا تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ } ، وَقَالَ : { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُلُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ } ، ثُمَّ ذَكَرَ الرَّجُلَ يُطِيلُ السَّفَرَ أَشْعَثَ أَغْبَرَ يَمُدُّ يَدَيْهِ إِلَى السَّمَاءِ : يَا رَبِّ يَا رَبِّ، وَمَطْعَمُهُ حَرَامٌ، وَمَشْرَبُهُ حَرَامٌ، وَمَلْبَسُهُ حَرَامٌ، وَغُذِيَ بِالْحَرَامِ، فَأَنَّى يُسْتَجَابُ لِذَلِكَ»[۱]: (ای مردم الله پاک است و فقط پاکيزه را می پذيرد. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به مؤمنان همان دستوری را داده که به پيامبران داده است؛ چنانکه می فرمايد: «ای پيامبران، از نعمت های پاکی که نصيب تان کرده ايم، بخوريد و کارهای شايسته انجام دهيد؛ همانا من به کردارتان دانا هستم» و می‌‌فرماید: ای کسانی که ایمان آورده اید، از چیزهای پاکیزه ای که روزیِ شما کرده ایم بخورید». سپس درباره ی شخصی سخن گفت که سفری طولانی کرده و ژوليده موی و غبارآلود است؛ دستانش را به سوی آسمان بلند می کند و می گويد: پروردگارا، پروردگار؛ درحالی که آب و غذا و لباسش (از مال) حرام بوده و با حرام تغذيه شده است؛ چگونه دعای چنين شخصی پذيرفته می شود؟).

لذا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بعید دانست که دعای او قبول شود زیرا غذا و لباس او حرام است و این چیزی است که برادرانم را نصیحت می‌کنم که از خوردن مال حرام دوری کنند چه طریق ربا یا قمار باشد و چیزهایی بسیاری از این نوع وجود دارد که مردم در آن واقع گشته‌اند و ایشان می‌دانند یا نمی‌دانند ولی در آن سهل‌انگاری می‌کنند لذا اولا نصیحت می‌کنم که انسان غذا و لباس و مسکنش را پاک گرداند.

دوما: اما به نسبت ازدواج و خریدن خانه صحیح می‌باشد یعنی عقد او صحیح است و باطل نیست و همچنین آنچه می‌خورد و می‌نوشد یعنی عقد خرید خوردنی‌ها و نوشیدنی‌ها صحیح است ولی او گناه‌کار است گناه‌کار.

به نسبت زن او، برایش حلال است و نمی‌گوییم که برای او حرام می‌باشد زیرا عقد او صحیح است و همچنین به نسبت خانه و جایز است که در آن بماند ولی بر او واجب است به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از آن توبه کند و اگر قدرت این را دارد مالی را از کسب حرام به دست آورده است صدقه کند اگر که در هنگام کسب آن می‌دانسته است که حرام است و اگر نمی‌دانسته است، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {فَمَن جَاۤءَهُۥ مَوۡعِظَةࣱ مِّن رَّبِّهِۦ فَٱنتَهَىٰ فَلَهُۥ مَا سَلَفَ وَأَمۡرُهُۥۤ} [سوره البقرة: ۲۷۵] : (پس همانا هر کس که از (جانب) پروردگارش پندی به او برسد، آنگاه (از ربا خواری) باز ایستاد، آنچه گذشته و (قبل از نزول حکم دریافت کرده است) از آن اوست. و کارش به الله واگذار می‌شود): از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌خواهم که او را بر توبه‌ی خالص برای دست کشیدن از مال حرام کمک کند.


[۱] رواه مسلم (۱۰۱۵).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم من تزوج من فلوس حرام، وسكن في منزل من فلوس حرام، وحتى الآن لم تنجب الزوجة منه أطفالا، فما الحكم في هذا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: يجب أولا أن يُطيِّب الإنسان مأكله ومشربه وتغذيته؛ لأن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم – قال: «أَيُّهَا النَّاسُ، إِنَّ اللهَ طَيِّبٌ لَا يَقْبَلُ إِلَّا طَيِّبًا، وَإِنَّ اللَّهَ أَمَرَ الْمُؤْمِنِينَ بِمَا أَمَرَ بِهِ الْمُرْسَلِينَ، فَقَالَ: ﴿ يَا أَيُّهَا الرُّسُلُ كُلُوا مِنَ الطَّيِّبَاتِ وَاعْمَلُوا صَالِحًا إِنِّي بِمَا تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ  ﴾ [المؤمنون: ٥١]. وَقَالَ: ﴿ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُلُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ  ﴾ [البقرة: ١٧٢]. ثُمَّ ذَكَرَ الرَّجُلَ يُطِيلُ السَّفَرَ أَشْعَثَ أَغْبَرَ، يَمُدُّ يَدَيْهِ إِلَى السَّمَاءِ، يَا رَبِّ، يَا رَبِّ، وَمَطْعَمُهُ حَرَامٌ، وَمَشْرَبُهُ حَرَامٌ، وَمَلْبَسُهُ حَرَامٌ، وَغُذِيَ بِالْحَرَامِ، فَأَنَّى يُسْتَجَابُ لِذَلِكَ؟».

فاستبعد النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- أن تستجاب دعوة هذا؛ لأن مطعمه حرام، وملبسه ،حرام ، وغُذّي بالحرام، هذا ما أنصح به إخواني أن يبتعدوا عن أكل الحرام، سواء كان عن طريق الربا، أم كان عن طريق الميسر، وأشياء كثيرة من هذا النوع يقع فيها الناس وهم يشعرون أو لا يشعرون ولكن يتهاونون هذا ما أنصح به أولا أن يطيب الإنسان مطعمه وملبسه

ومسكنه.

ثانيا: أما بالنسبة للنكاح ،فصحيح، وبالنسبة لشراء البيت فصحيح، ومعنى صحيح أن العقد ليس بباطل، وكذلك ما يأكله ويشربه، يعني عقد البيع على مأكول ومشروب صحيح، لكنه آثِمٌ آثِمٌ. فبالنسبة للزوجة هي حلال له، لا نقول الزوجة حرام عليه؛ لأنها بعقد صحيح بالنسبة للبيت أيضًا يجوز له أن يسكن فيه، لكن يجب عليه أن يتوب إلى الله -عز وجل- من ذلك، فإن كان ذا قدرة تصدق بالمال الذي اكتسبه عن حرام إذا كان حين اكتسابه يعلم أنه حرام. أما إذا كان جاهلا فقد قال الله تعالى: ﴿ فَمَن جَاۤءَهُۥ مَوۡعِظَةࣱ مِّن رَّبِّهِۦ فَٱنتَهَىٰ فَلَهُۥ مَا سَلَفَ وَأَمۡرُهُۥۤ ﴾ [البقرة: ٢٧٥]. أسأل الله تعالى أن يُعينه على التوبة النصوح من أكل الحرام.

مطالب مرتبط:

(۵۱۹۶) آیا تعیین حد و مساوی قرار دادن مهریه واجب است؟

مساوی قرار دادن و حد معینی در آن واجب نیست بلکه هر انسانی به اندازه‌ای که می‌تواند مهریه را می‌دهد...

ادامه مطلب …

(۵۲۰۲) حکم دریافت مبلغ اضافی غیر از مهریه توسط ولیّ دختر در ازدواج

مهریه یا صداق یا جهاز یا مانند آن عباراتی که در مقابل نکاح زن پرداخت می‌شود، در ملکیت زن قرا می‌گیرد...

ادامه مطلب …

(۵۲۰۳) حکم سنت فنون در ازدواج و تبادل هدایا میان بستگان

در این مشکلی نمی‌بینم زیرا چیز حرامی در آن نیست و فقط از عادات می‌باشد و اصل در عادات، مباح بودن است مگر این که دلیلی بر حرام بودن آن باشد...

ادامه مطلب …

(۵۲۱۰) حکم بازگرداندن نیمی از مهریه پس از انصراف مرد از ازدواج

حق دراین‌باره این است که اگر قبل از خلوت نمودن با او و قبل از جماع کردن با او طلاقش داده است، نصف مهریه برای مرد است و اگر آن را نیز ببخشد کار نیکی انجام داده و دارای اجر است و اگر آن را بخواهد نیز حق دارد....

ادامه مطلب …

(۵۲۰۷) حکم شرعی اشتراط مهریه معجّل و مؤجّل با هدف کنترل زوج پس از عقد

جایز است بخشی از مهریه مؤجل باشد و بخشی دیگر معجل باشد و فرقی ندارد که مؤجل آن کم باشد یا زیاد....

ادامه مطلب …

(۵۲۰۸) حکم پرداخت مهر مؤجل پس از وفات زوجه و تعیین ذی‌حق شرعی آن

اگر مهریه‌ی او در زمان حیاتش پرداخت نشده است پس بعد از وفات او پرداخت می‌شود و بعد از ادای وصیت و قرض او برای میراث‌برانش است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه