سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۵۱۷۹) حکم نکاح شغار چیست؟

(۵۱۷۹) سوال: حکم نکاح شغار چیست؟

جواب:

ازواج شغار این است که انسان دخترش را به ازدواج کسی در‌بیاورد تا او نیز دخترش را به ازدواج این در بیاورد و آن‌ها را مبادله کنند و این حرام است زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن نهی کرده و غالبا در آن ضایع کردن امانت وجود دارد و ولی فقط به مصلحت خودش نگاه می‌کند نه به مصلحت دختر و برای همین رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن را حرام کرده است.

و علماء در‌باره این که اگر مهریه‌ای کامل برای زن قرار دهند اختلاف کرده‌اند و بعضی از آنها گفته‌اند: نکاح صحیح نیست و فرقی نمی‌کند که مه مهریه‌ در نظر بگیرند یا نه و برخی از آن‌ها نیز گفته‌اند: اگر مهریه‌ به اندازه‌ی مهر المثل باشد و هر کدام از آن مرد‌ها کف‌ء و هم‌ردیف آن زن‌ها باشند و آن زنان نیز رضایت داشته باشند، نکاح صحیح است.

صحیح آن است که سه شرط در آن جمع شده باشد: مهریه‌ی آن مهر المثل باشد و هر دو مرد کفء و هم‌ردیف زنی باشند که می‌خواهند با آن ازدواج کنند و آن دو زن نیز به این دو مرد راضی باشند، نکاح صحیح است ولی شایسته نیست و دوری از آن اولی‌تر است تا مجال این باز نشود و هر کدام به مصلحت خود می‌نگرند نه به مصلحت دختر‌شان.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم زواج الشغار؟

فأجاب رحمه الله تعالى: زواج الشغار هو أن يزوج الإنسان ابنته لشخص، على أن يزوجه الشخص ابنته فيكون هناك تبادل بين الزوجتين، وهو حرام؛ لأن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- نهى عنه والغالب فيه إضاعة الأمانة وأن الولي لا ينظر إلا لمصلحة نفسه لا لمصلحة البنت ولذلك حرمه النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-.

واختلف العلماء فيما إذا جعل مهر لكل امرأة، فمنهم من قال: لا يصح النكاح، ولا فرق بين أن يكون هناك مهر، أم لا. ومنهم من قال: إذا كان هناك مهر بقدر مهر المثل وكان كل واحد من الرجلين كفئًا لمخطوبته، ورضيت كل واحدة من المرأتين، فإن النكاح يكون صحيحًا.

وهذا هو الصحيح؛ أنه إذا اجتمعت هذه الشروط الثلاثة؛ بأن كان المهر مهر مثلها، وكان كل من الرجلين كفئا للمرأة التي أراد تزوجها، ورضيت كل واحدة منهما بالرجل، فإن النكاح يكون صحيحًا. لكن لا ينبغي، والبعد عنه أولى؛ لئلا ينفتح الباب، ويكون هَمُّ كل واحد أن يسعى لمصلحة نفسه، لا لمصلحة ابنته.

مطالب مرتبط:

(۵۱۶۶) حکمت تحریم نکاح شغار چیست؟

حکمت از تحریم آن، این است که ظلم به زن است  و مجال ناحقی را برای کسی که بخواهد ازدواج کند باز می‌کند...

ادامه مطلب …

(۵۱۶۷) ازدواج معوّض و مشروط به نکاح خواهر

این حرام است و جایز نیست...

ادامه مطلب …

(۵۱۷۶) حکم نکاح بدل در صورت تحقق رضایت طرفین

اگر این از روی اتفاق واقع گشته است به معنا که شرطی در کار نبوده است یعنی این که آن مرد با خواهرش ازدواج نموده است سپس دومی نیز با خواهر او ازدواج کرده است که این اشکالی ندارد.....

ادامه مطلب …

(۵۱۷۱) حکم نکاح شِغار

این ازدواج شغار محسوب نمی‌گردد مادامی که خواهر شوهر خواهرش را بعد از آن عقد خواهرش تمام شده است، خواستگاری کرده است...

ادامه مطلب …

(۵۱۷۲) حکم جدایی طولانی مدت بدون طلاق

به نیت شوهر بستگی دارد اگر نیت او از آن طلاق بوده است، پس طلاق است...

ادامه مطلب …

(۵۱۷۴) حكم صحت نکاح شغار

اگر این از باب مبادله واقع گشته است به این معنا که هر کدام از زنان مهر دیگری گشته است، جایز نمی‌باشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه