چهارشنبه 12 ربیع‌الثانی 1448
۱ مهر ۱۴۰۵
23 سپتامبر 2026

(۵۱۷۱) حکم نکاح شِغار

(۵۱۷۱) سوال: مردی، خواهری دارد و او را به ازدواج مردی در آورده است که آن نیز خواهری در سن ازدواج دارد و از شوهر او نصف مهریه را گرفته است و با خواهر او ازدواج کرده است و نصف مهریه را به او داده است، آیا این ازدواج شغار محسوب می‌گردد یا نه؟ و هنگامی که یکی از آن دو زن عصبانی شود و از منزل خارج گردد دیگری نیز بدون سبب مثل آن را انجام می‌دهد.

جواب:

این ازدواج شغار محسوب نمی‌گردد مادامی که خواهر شوهر خواهرش را بعد از آن عقد خواهرش تمام شده است، خواستگاری کرده است اما این که نصف مهریه‌ی خواهرش را گرفته است کار بدی انجام داده و برای او حلال نیست که چیزی از مهریه‌ی خواهرش را بگیرد مگر با رضایت او  و آن نیز در حالی که او بالغ و عاقل است می‌تواند هر چه خواست به او بدهد اما این که بدون رضایت و اجازه او مهریه‌ی او را بگیرد تا با خواهر این مرد ازدواج کند، حرام است و صحیح نیست و برای او جایز نمی‌باشد. اما به نسبت نکاح، عقد آن صحیح است زیرا نکاح شغار نیست و این که اگر یکی از آن دو زن عصبانی شده پس دیگری نیز بدون سبب عصبانی شود و از خانه‌ی شوهر خود خارج شود این بر او حرام است چون بر او واجب است که با شوهر خود تعامل نیکو داشته باشد و به تعامل همسر برادر خود نگاه نکند لذا بر هر انسانی واجب است که تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را در تعامل با دیگران که بر او حق دارند، رعایت کند و آن حق را به بهترین صورت به جا آورد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هناك رجلٌ له أخت، وقد زوجها من رجل له أخت أيضًا في سن الزواج، وقد أخذ من زوجها نصف مهرها، ثم تقدم هو للزواج من أخته، فتزوجها، ودفع إليه نصف المهر، فهل يدخل هذا في الشغار أم لا؟ وإذا حصل أن غضبت إحداهما، وفارقت المنزل، فإن الأخرى تفعل مثلها، ولو بدون سبب.

فأجاب -رحمه الله تعالى-: هذا لا يدخل في الشغار، ما دام أنه لم يخطب أخت زوج أخته إلا بعد أن تم العقد، فإنه لا يدخل في الشغار، لكنه فيه تصرف سيئ من هذا الأخ؛ حيث أخذ نصف مهر أخته؛ لأنه لا يحل له أن يأخذ من مهر أخته شيئًا، إلا إذا طابت نفسها بذلك، ورضيت، وهي بالغة عاقلة رشيدة، فلها أن تعطيه ما شاءت أما أن يأخذه بغير إذنها، وبغير رضاها، ليتزوج به من بنت هذا الرجل، فإنه محرم عليه، ولا يصح، ولا يجوز له فعل هذا.

أما بالنسبة للنكاح فالعقد صحيح؛ لأنه ليس من باب نكاح الشغار، وأما كون كل واحدة من الزوجتين إذا غضبت الأخرى غضبت هي بدون سبب، وخرجت من بيت زوجها فإن هذا حرام عليها أن تفعله؛ لأن الواجب عليها لزوجها أن تعاشره بالمعروف، وأن لا تنظر إلى معاشرة الزوجة الأخرى لأخيها، فيجب على الإنسان أن يتقي الله -عز وجل- في معاملة غيره، ممن يجب له الحق، وأن يقوم به على الوجه الأكمل.

مطالب مرتبط:

(۵۱۶۶) حکمت تحریم نکاح شغار چیست؟

حکمت از تحریم آن، این است که ظلم به زن است  و مجال ناحقی را برای کسی که بخواهد ازدواج کند باز می‌کند...

ادامه مطلب …

(۵۱۶۷) ازدواج معوّض و مشروط به نکاح خواهر

این حرام است و جایز نیست...

ادامه مطلب …

(۵۱۷۷) حکم نکاح شغار با تفاوت در مهریه

هنگامی که پدرت دختر آن مرد را برای تو خواستگاری کرده و قبول کرده است سپس او خواهرت را از پدرت خواستگاری کرده و قبول کرده است، این شغار نیست ...

ادامه مطلب …

(۵۱۶۸) حکم مهریه در ازدواج بدل بدون ذکر صداق در صورت وفات یکی از زوجین

نکاح بدل حرام و باطل است....

ادامه مطلب …

(۵۱۷۳) صحت نکاح مشروط به تزویج متقابل

این مسئله‌ای که ذکر کردی شکی نیست که نکاح شغار محسوب می‌شود و حرام است...

ادامه مطلب …

(۵۱۷۴) حكم صحت نکاح شغار

اگر این از باب مبادله واقع گشته است به این معنا که هر کدام از زنان مهر دیگری گشته است، جایز نمی‌باشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه