چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۲ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۵۱۲۲) آیا همسر پدر بزرگم از جمله محارم من می باشد؟

(۵۱۲۲) سوال: آیا همسر پدر بزرگم از جمله محارم من می باشد این در حالی است که از همدیگر جدا شده اند و طلاق گرفته اند؟

جواب:

زن پدر بزرگ از جمله محارم پسر پسر و یا پسر دختر است، در این باب دوست دارم قاعده ای را برای شما واضح کنم، پس می گوییم: هرگاه فردی با زنی ازدواج کرد پدرش و پدربزرگانش از طریق پدر و یا از طریق مادر با این زن محرم می باشد و فرقی نمی کند که با شوهرش زندگی کند و یا اینکه طلاقش دهد و یا اینکه از دنیا برود، همچنین پسران شوهر و پسران پسرانش و پسر دخترانش همه با این زن محرم می شوند و از جمله اصول شوهر به شمار می آیند که آنان شامل پدرانش و پدر بزرگانش، محارم و فروع شوهر که پسرانش و پسران دخترانش با این زن محرم می شوند. و اما از طریق زن هرگاه فردی با زنی ازدواج کند مادر زنش و مادر بزرگ زنش از محارمش می باشد یعنی با مادر زن و مادر بزرگش محرم می شود فرقی نمی کند با زنش زندگی کند ویا طلاق بگیرد، اما دختران زنش و دختران دخترانش و دختران پسرانش شوهر با همه آنان محرم می شود به این شرط که با مادرشان نزدیکی کند اما اگر با مادرشان عقد کند و سپس بدون اینکه نزدیکی کند طلاقش دهد در اینجا دخترانش و دختران پسرانش و دختران دخترانش با او محرم نمی باشد که این مساله به وضوح در قرآن بیان شده است آنجا که الله عزوجل می فرماید: { وَلَا تَنكِحُوا مَا نَكَحَ آبَاؤُكُم مِّنَ النِّسَاءِ إِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ ۚ إِنَّهُ كَانَ فَاحِشَةً وَمَقْتًا وَسَاءَ سَبِيلًا }[النساء:۲۲] ترجمه: (و با زنانی ازدواج نکنید که پدران شما با آنان ازدواج کرده‌اند. چرا که این کار، عمل بسیار زشتی است و (در پیش خدا و مردم) مبغوض بوده و روش بسیار نادرستی است؛ مگر آنچه گذشته است (و در زمان جاهلیّت بوده است که مورد عفو خدا قرار می‌گیرد).

{حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهَاتُكُمْ وَبَنَاتُكُمْ وَأَخَوَاتُكُمْ وَعَمَّاتُكُمْ وَخَالَاتُكُمْ وَبَنَاتُ الْأَخِ وَبَنَاتُ الْأُخْتِ وَأُمَّهَاتُكُمُ اللَّاتِي أَرْضَعْنَكُمْ وَأَخَوَاتُكُم مِّنَ الرَّضَاعَةِ وَأُمَّهَاتُ نِسَائِكُمْ وَرَبَائِبُكُمُ اللَّاتِي فِي حُجُورِكُم مِّن نِّسَائِكُمُ اللَّاتِي دَخَلْتُم بِهِنَّ فَإِن لَّمْ تَكُونُوا دَخَلْتُم بِهِنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ وَحَلَائِلُ أَبْنَائِكُمُ الَّذِينَ مِنْ أَصْلَابِكُمْ}[النساء:۲۳] ترجمه: (خداوند بر شما حرام نموده است ازدواج با مادرانتان، دخترانتان، خواهرانتان، عمّه‌هایتان، خاله‌هایتان، برادرزادگانتان، خواهرزادگانتان، مادرانی که به شما شیر داده‌اند، خواهران رضاعیتان، مادران همسرانتان، دختران همسرانتان از مردان دیگر که تحت کفالت و رعایت شما پرورش یافته و با مادرانشان همبستر شده‌اید، ولی اگر با مادرانشان همبستر نشده باشید، گناهی (در ازدواج با چنین دخترانی) بر شما نیست، همسران پسران صلبی خود،).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل زوجة جدي من محارمي، وللعلم بأنها طالق منه، أو مطلقة منه؟

فأجاب رحمه الله تعالى: زوجة الجد من محارم ابن الابن، أو ابن البنت، وفي هذا الصدد نود أن نبين قاعدة مهمة في هذا الباب؛ فنقول: إذا تزوج الإنسان امرأة صار أبوه وأجداده من قبل الأب، أو من قبل الأم محارم لهذه الزوجة، سواء بقيت مع زوجها أم طلقها، أم مات عنها. وكذلك أبناء الزوج، وأبناء أبنائه وأبناء بناته كلهم محارم لهذه الزوجة، فصار أصول الزوج، وهم آباؤه وأجداده، محارم وفروع الزوج، وهم أبناؤه، وأبناء بناته محارم لهذه الزوجة.

أما جانب الزوجة فإن الرجل إذا تزوج امرأة صارت أمها وجداتها من محارمه، أي صار محرمًا لأمها وجداتها، سواء بقيت الزوجة معه أم لم تبق.

وأما بنات الزوجة وبنات بناتها وبنات أبنائها فالزوج محرم لهن، إن كان قد دخل بها – أي قد جامعها – فأما لو عقد عليها، ثم طلقها بدون أن يجامعها، فإن بناتها وبنات أبنائها وبنات بناتها لا يكون محرما لهن.

وهذا معلوم من قول الله تبارك وتعالى-: ﴿ وَلَا تَنكِحُوا مَا نَكَحَ آبَاؤُكُم مِّنَ النِّسَاءِ إِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ ۚ إِنَّهُ كَانَ فَاحِشَةً وَمَقْتًا وَسَاءَ سَبِيلًا ﴾ [النساء: ٢٢]. وقوله تعالى: ﴿ حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهَاتُكُمْ وَبَنَاتُكُمْ وَأَخَوَاتُكُمْ وَعَمَّاتُكُمْ وَخَالَاتُكُمْ وَبَنَاتُ الْأَخِ وَبَنَاتُ الْأُخْتِ وَأُمَّهَاتُكُمُ اللَّاتِي أَرْضَعْنَكُمْ وَأَخَوَاتُكُم مِّنَ الرَّضَاعَةِ وَأُمَّهَاتُ نِسَائِكُمْ وَرَبَائِبُكُمُ اللَّاتِي فِي حُجُورِكُم مِّن نِّسَائِكُمُ اللَّاتِي دَخَلْتُم بِهِنَّ فَإِن لَّمْ تَكُونُوا دَخَلْتُم بِهِنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ وَحَلَائِلُ أَبْنَائِكُمُ الَّذِينَ مِنْ أَصْلَابِكُمْ﴾ [النساء: ٢٣].

مطالب مرتبط:

(۵۱۱۰) محارم و غیر محارم چه کسانی هستند؟

محارم مردان کسانی هستند که ازدواج با آن به صورت دائمی حرام می­باشد...

ادامه مطلب …

(۵۱۲۸) حکم نمایان کردن صورت برای زن جلوی شوهر مادربزرگش و یا پدرش

اشکالی ندارد اینکه زن صورتش را جلوی شوهر مادربزرگش نمایان کند، چرا که وقتی فرد با زنی ازدواج می کند، با فرزندانش و دخترانش محرم می شود ...

ادامه مطلب …

(۵۱۵۰) حکم تعامل و نمایان ساختن صورت در برابر شوهر عمه

جایز نیست که صورتت را جلویش نمایان کنی زیرا او در حق شما بیگانه است همانند دیگر مردان با شما محرم نیست...

ادامه مطلب …

(۵۱۵۴) آیا فرزندم می‌تواند با دختر پسرعمویم ازدواج کند؟

بله جایز است که پسرت با دختر پسر عمویت ازدواج کند، زیرا هیچگونه محرمیت میانشان وجود ندارد...

ادامه مطلب …

(۵۱۰۹) محارم زن چه کسانی هستند؟

محارم زن، شوهرش و هر فردی که بر وی به صورت دائمی از طریق نسبی ویا سببی مباح باشد. این افراد محارم هستند....

ادامه مطلب …

(۵۱۵۵) آیا بوسیدن در میان خویشاوندان جایز است؟

اگر این قضیه میان مردان یا زنان باشد، به این معنا که مرد، مرد دیگر را ببوسد و یا اینکه زن، زن دیگر را ببوسد ایرادی ندارد تا زمانی که مشکل شرعی وجود نداشته باشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه