شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۵۱۲۲) آیا همسر پدر بزرگم از جمله محارم من می باشد؟

(۵۱۲۲) سوال: آیا همسر پدر بزرگم از جمله محارم من می باشد این در حالی است که از همدیگر جدا شده اند و طلاق گرفته اند؟

جواب:

زن پدر بزرگ از جمله محارم پسر پسر و یا پسر دختر است، در این باب دوست دارم قاعده ای را برای شما واضح کنم، پس می گوییم: هرگاه فردی با زنی ازدواج کرد پدرش و پدربزرگانش از طریق پدر و یا از طریق مادر با این زن محرم می باشد و فرقی نمی کند که با شوهرش زندگی کند و یا اینکه طلاقش دهد و یا اینکه از دنیا برود، همچنین پسران شوهر و پسران پسرانش و پسر دخترانش همه با این زن محرم می شوند و از جمله اصول شوهر به شمار می آیند که آنان شامل پدرانش و پدر بزرگانش، محارم و فروع شوهر که پسرانش و پسران دخترانش با این زن محرم می شوند. و اما از طریق زن هرگاه فردی با زنی ازدواج کند مادر زنش و مادر بزرگ زنش از محارمش می باشد یعنی با مادر زن و مادر بزرگش محرم می شود فرقی نمی کند با زنش زندگی کند ویا طلاق بگیرد، اما دختران زنش و دختران دخترانش و دختران پسرانش شوهر با همه آنان محرم می شود به این شرط که با مادرشان نزدیکی کند اما اگر با مادرشان عقد کند و سپس بدون اینکه نزدیکی کند طلاقش دهد در اینجا دخترانش و دختران پسرانش و دختران دخترانش با او محرم نمی باشد که این مساله به وضوح در قرآن بیان شده است آنجا که الله عزوجل می فرماید: { وَلَا تَنكِحُوا مَا نَكَحَ آبَاؤُكُم مِّنَ النِّسَاءِ إِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ ۚ إِنَّهُ كَانَ فَاحِشَةً وَمَقْتًا وَسَاءَ سَبِيلًا }[النساء:۲۲] ترجمه: (و با زنانی ازدواج نکنید که پدران شما با آنان ازدواج کرده‌اند. چرا که این کار، عمل بسیار زشتی است و (در پیش خدا و مردم) مبغوض بوده و روش بسیار نادرستی است؛ مگر آنچه گذشته است (و در زمان جاهلیّت بوده است که مورد عفو خدا قرار می‌گیرد).

{حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهَاتُكُمْ وَبَنَاتُكُمْ وَأَخَوَاتُكُمْ وَعَمَّاتُكُمْ وَخَالَاتُكُمْ وَبَنَاتُ الْأَخِ وَبَنَاتُ الْأُخْتِ وَأُمَّهَاتُكُمُ اللَّاتِي أَرْضَعْنَكُمْ وَأَخَوَاتُكُم مِّنَ الرَّضَاعَةِ وَأُمَّهَاتُ نِسَائِكُمْ وَرَبَائِبُكُمُ اللَّاتِي فِي حُجُورِكُم مِّن نِّسَائِكُمُ اللَّاتِي دَخَلْتُم بِهِنَّ فَإِن لَّمْ تَكُونُوا دَخَلْتُم بِهِنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ وَحَلَائِلُ أَبْنَائِكُمُ الَّذِينَ مِنْ أَصْلَابِكُمْ}[النساء:۲۳] ترجمه: (خداوند بر شما حرام نموده است ازدواج با مادرانتان، دخترانتان، خواهرانتان، عمّه‌هایتان، خاله‌هایتان، برادرزادگانتان، خواهرزادگانتان، مادرانی که به شما شیر داده‌اند، خواهران رضاعیتان، مادران همسرانتان، دختران همسرانتان از مردان دیگر که تحت کفالت و رعایت شما پرورش یافته و با مادرانشان همبستر شده‌اید، ولی اگر با مادرانشان همبستر نشده باشید، گناهی (در ازدواج با چنین دخترانی) بر شما نیست، همسران پسران صلبی خود،).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل زوجة جدي من محارمي، وللعلم بأنها طالق منه، أو مطلقة منه؟

فأجاب رحمه الله تعالى: زوجة الجد من محارم ابن الابن، أو ابن البنت، وفي هذا الصدد نود أن نبين قاعدة مهمة في هذا الباب؛ فنقول: إذا تزوج الإنسان امرأة صار أبوه وأجداده من قبل الأب، أو من قبل الأم محارم لهذه الزوجة، سواء بقيت مع زوجها أم طلقها، أم مات عنها. وكذلك أبناء الزوج، وأبناء أبنائه وأبناء بناته كلهم محارم لهذه الزوجة، فصار أصول الزوج، وهم آباؤه وأجداده، محارم وفروع الزوج، وهم أبناؤه، وأبناء بناته محارم لهذه الزوجة.

أما جانب الزوجة فإن الرجل إذا تزوج امرأة صارت أمها وجداتها من محارمه، أي صار محرمًا لأمها وجداتها، سواء بقيت الزوجة معه أم لم تبق.

وأما بنات الزوجة وبنات بناتها وبنات أبنائها فالزوج محرم لهن، إن كان قد دخل بها – أي قد جامعها – فأما لو عقد عليها، ثم طلقها بدون أن يجامعها، فإن بناتها وبنات أبنائها وبنات بناتها لا يكون محرما لهن.

وهذا معلوم من قول الله تبارك وتعالى-: ﴿ وَلَا تَنكِحُوا مَا نَكَحَ آبَاؤُكُم مِّنَ النِّسَاءِ إِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ ۚ إِنَّهُ كَانَ فَاحِشَةً وَمَقْتًا وَسَاءَ سَبِيلًا ﴾ [النساء: ٢٢]. وقوله تعالى: ﴿ حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهَاتُكُمْ وَبَنَاتُكُمْ وَأَخَوَاتُكُمْ وَعَمَّاتُكُمْ وَخَالَاتُكُمْ وَبَنَاتُ الْأَخِ وَبَنَاتُ الْأُخْتِ وَأُمَّهَاتُكُمُ اللَّاتِي أَرْضَعْنَكُمْ وَأَخَوَاتُكُم مِّنَ الرَّضَاعَةِ وَأُمَّهَاتُ نِسَائِكُمْ وَرَبَائِبُكُمُ اللَّاتِي فِي حُجُورِكُم مِّن نِّسَائِكُمُ اللَّاتِي دَخَلْتُم بِهِنَّ فَإِن لَّمْ تَكُونُوا دَخَلْتُم بِهِنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ وَحَلَائِلُ أَبْنَائِكُمُ الَّذِينَ مِنْ أَصْلَابِكُمْ﴾ [النساء: ٢٣].

مطالب مرتبط:

(۵۱۱۸) آیا مادر بزرگ زنم می تواند صورتش را جلوی من نمایان کند؟

له، مادر بزرگ زن همانند مادر زن است به همین دلیل شایسته است که قاعده­ی مفیدی را بدانید، و آن اینکه زمانی که فرد با یک زنی ازدواج می کند و با او نزدیکی می کند پس همانا مادران زنش و مادر بزرگ هایش محارم او به شمار می آیند...

ادامه مطلب …

(۵۱۳۸) آیا زن می تواند جلوی برادران شوهرش و شوهر خواهرش با وجود محارم زن، صورتش را نمایان کند؟

جایز نیست که زن صورتش را جلوی غیر محارم نمایان کند فرقی نمی کند برادران شوهر باشند و یا شوهران خواهرانش...

ادامه مطلب …

(۵۱۱۱) مقصود از کلمه‌ی (القواعد من النساء)، چیست؟

مقصود از قواعد، زنان بزرگسالی هستند که بخاطر سن بالایی که دارند، قادر به حرکت نیستند...

ادامه مطلب …

(۵۱۱۵) حکم شرعی ارتباط زن با ناپدری مادرشوهر

جلوی ناپدری شوهرش جایز نیست که صورتش را نمایان کند زیرا او از محارمش به شمار نمی آید....

ادامه مطلب …

(۵۱۲۳) آیا مادر زن محرمیتش دائمی است و یا موقت؟

مادر زن به مجرد اینکه دخترش ازدواج کند با دامادش محرم دائمی می شود...

ادامه مطلب …

(۵۱۴۱) آیا جایز است فرد مسلمان با خواهر زنش ازدواج کند؟

جایز نیست که فرد مسلمان با خواهر زنش، عمه اش و خاله اش ازدواج کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه