دوشنبه 27 رمضان 1447
۲۴ اسفند ۱۴۰۴
16 مارس 2026

(۵۰۵۲) حکم شرعی ترک ازدواج با خواسته‌ی والدین

(۵۰۵۲) سوال: مادرم دختری را برایم خواستگاری کرد، اما بخاطر دلایل خاص از این ازدواج صرف نظر کردم، اما مادرم اصرار دارد که با این دختر ازدواج کنم و از دستم عصبانی شده است، و من هم بر نظر خودم پافشاری میکنم و قسم یاد کردم که با این دختر ازدواج نمی­کنم، آیا با این کارم از مادرم نافرمانی کردم؟

جواب:

نافرمانی مادرت را نکرده­ای که با ازدواجی که او پیشنهاد داده مخالفت کردی، زیرا این مسایل خصوصی هر فردی است، همانگونه که تو را به خوردن غذایی امر کند که اشتهای خوردن آن را نداری، و اگر آن غذا را نخوری نافرمانی مادرت را نکردی وگناهی بر تو نیست.

سپس درضمن بنده این مادران وکسانی را که فرزندانشان را اجبار به ازدواج با فردی می کنند که دوست ندارند نصیحت می کنم که این کار را نکنند، زیرا عاقبت بدی را در پی دارد، مگر اینکه الله بخواهد، و این مسائل خصوصی هر فردی است که دیگران نباید در آن دخالت کنند و هرفرد مصلحت خودش را می­داند که دیگری آن را نمی­داند، همانگونه که اگر مادرش فرزندش را امر کند که همسرش بخاطر مساله غیر شرعی طلاق دهد، در حالیکه همسرش را دوست دارد، پس از دستور مادرش سرپیچی می کند، هیچ گناهی بر وی نیست و شامل عقوق والدین نمی­شود، بلکه این مادر است که گناهکار می­شود، به خاطر اینکه  بدون دلیل شرعی سبب جدایی بین زن وشوهر شده است.

به همین خاطر زمانی که فردی از  امام احمد رَحِمَهُ‌الله سوال کرد، به  او گفت: ای ابو عبدالله، پدرم مرا امر کرده که همسرم را طلاق دهم درحالیکه من او را دوست دارم. در پاسخ گفت: طلاقش مده. گفت: آیا ابن عمر همسرم را بخاطر دستور پدرش -عمر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ – طلاق نداد؟ امام احمد رَحِمَهُ‌الله فرمود: ایا پدرت همانند عمر است؟ یعنی اینکه عمر فرزندش را امر کرد که همسرش را طلاق دهد به خاطر سبب شرعی که داشت، اما پدرت چه بسا به خاطر هوای نفسش است ویا بخاطر مشکلاتی که بین همدیگر داشتند ویا حسادتی که بوجود آمده است، چون شما او را دوست داری.

در هر صورت بر فرزند واجب نیست که همسرش را بخاطر دستور پدر و مادرش طلاق دهد، مگر اینکه دلیل شرعی وجود داشته باشد ضرورت ایجاب کند این دو نفر از همدیگر جدا شوند، در این حالت از دستورشان اطاعت می کند به خاطر سبب شرعی که وجود دارد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: خطبت لي والدتي فتاة لكي أتزوجها، وقد رفضت هذه المخطوبة؛ لبعض الأسباب الخاصة بنفسي، ولكن والدتي أصرت مني، وأنا قد صممت وحلفتُ بألا أتزوج هذه الفتاة لأسباب وغضبت خاصة، فهل أكون بهذا عاقًا لوالدتي؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: لا تكون عاقًا لوالدتك إذا لم تطعها في نكاح امرأة لا ترغبها؛ لأن هذا من الأمور الخاصة، فكما أنها لو عَيَّنَتْ لك طعامًا معينا تأكله، وأنت لا تشتهيه، ثم عصيتها لذلك، فلا إثم عليك، ولا تعد عاقًا. ثم إني أنصح هذه الأم ومن شابهها بألا تُجبر ابنها على ما لا يحب؛ لأن العاقبة ستكون وخيمة، إلا أن يشاء الله، وهذه الأمور لا ينبغي لأحد أن يتدخل فيها، كل إنسان بصيرة على نفسه فيها، فقد يرى من المصلحة ما لا يراه الثاني، ومثل ذلك أيضًا لو أن أمه أكرهته على أن يطلق زوجته لغير سبب شرعي، وهو يحب زوجته، فعصى والدته في طلاقها، فإنه لا إثم عليه، ولا يُعَدُّ عاقا، بل الأم هي التي تكون آثمةً بذلك؛ حيث تحاول الفراق بين الزوجين بغير سبب شرعي.

ولهذا لما سأل الإمام أحمد رجلٌ ، فقال له: يا أبا عبد الله، إن أبي أمرني أن أطلق زوجتي، وأنا راغب فيها. قال: لا تطلقها. قال: أليس ابن عمر طلق زوجته بأمر عمر ؟ فقال له الإمام أحمد وهل أبوك عمر؟ يعني أن عمر إنما أمر ابنه أن يطلق لسبب شرعي، وأما أبوك فقد يكون لهوى نفسي، أو لسوء عشرته بينه وبين زوجتك أو لكونه حسدها؛ لأنك أحببتها.

وعلى كل حال فلا يلزم الولد طاعة أبويه في طلاق زوجته، إلَّا أن يكون هناك سبب شرعي يقتضي الفراق، فهنا يطيعهما من أجل هذا السبب الشرعي.

مطالب مرتبط:

(۵۰۳۸) حکم تکرار دیدار خواستگار با دختر در حضور محرم پیش از عقد نکاح

شایسته نیست که خواستگاردر رفتنش به خانه­ی دختر زیادروی کند، و با او صحبت کند، اما می تواند به اندازه ای که نیاز باشد او را ببیند...

ادامه مطلب …

(۵۰۵۱) حکم شرعی نقض وعده ازدواج به‌ سبب بروز موانع شخصی

اگر فردی از خانواده ای خواستگاری کرد، یا اینکه به آنان وعده داد که با آنان وصلت می کند، سپس این کار را انجام نداد، اشکالی ندارد که صرف نظر کند..

ادامه مطلب …

(۵۰۳۷) حکم شرعی نشان دادن بخشی از موی سر به خواستگار در خواستگاری

اشکالی ندارد که دختر قسمتی از زینتش را همانند موی سر،صورت، دوکف دست و پاهایش را نشان خواستگارش بدهد، بدون اینکه آرایشی انجام دهد...

ادامه مطلب …

(۵۰۳۶) حکم نگاه به دختر در خواستگاری

سنت این است که خواستگار، دختر را ببیند، زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آن دستور داده است، و برای زندگی این دو نفر بهتر است...

ادامه مطلب …

(۵۰۴۳) حکم نشستن خواستگار با دختر در حضور خانواده

بر خواستگار حرام است که با نامزدش تلفنی صحبت کند، و یا اینکه در جایی خلوت کنند و یا با ماشینش  به تنهایی جایی بروند و یا اینکه درکنارش به همراه خانواده اش بنشینند درحالیکه چهره اش نمایان است....

ادامه مطلب …

(۵۰۴۸) حکم شرعی انتخاب میان خواستگار غایب و خواستگار حاضر

راه حل صحیح این است که به خواستگار جدیدت جواب مثبت دهی، زیرا در انتظار ماندن فردی که تاکنون سه سال طول کشیده، فایده ای برایت ندارد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه