(۵۰۰۱) سوال: فردی قصد دارد که با زنی دیگر ازدواج کند و می­گوید: دنبال زنی هستم که بچه دار نمی­شود، زیرا من زنی دارم که بچه دار می­شود-شکر خدا- و بنده از افرادی هستم که بچه­ی زیاد دوست ندارم. نظر شما دراین باره چیست؟

جواب:

چند همسری از اکتفا کردن به یک همسر بهتر است، زمانی که فرد توانایی مالی و جسمی و توانایی عدالت کردن بین زنان داشته باشد، اما در صورتی که قدرت مالی نداشته باشد، شایسته نیست که خودش را زیر بار قرض در بیاورد، بخاطر اینکه ازدواج کند و اگر قدرت جسمی نداشته باشد، یعنی اینکه شهوتش ضعیف باشد، یا نداشته باشد، در این صورت هم شایسته نیست که با بیشتر ازیک زن ازدواج کند، تا اینکه بتواند از خواسته های زن دومش برآید، و اگر توانایی برقرار کردن عدالت را نداشته باشد، پس  با بیشتراز یک زن ازدواج نمی­کند، با توجه به سخن الله عزوجل: {فَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تَعْدِلُوا فَوَاحِدَةً أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ} ] النساء:۳[ ترجمه: (اگر هم می‌ترسید که نتوانید میان زنان دادگری را مراعات دارید، به یک زن اکتفاء کنید یا با کنیزان خود (که هزینه‌ی کمتری و تکلّفات سبکتری دارند) ازدواج نمائید).

هرگاه این سه شرط: قدرت مالی، بدنی، ومطمئن بودن از ظلم و ناعدالتی، کامل شد، در این صورت بهتر است که چند همسر اختیار کند، بخاطر زیاد شدن نگه داری از زنان و زیاد شدن فرزندان با چند همسری و زیاد شدن امت اسلامی، به همین خاطر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم تشویق کرده که امتش را زیاد کنید، وتشویق کرده که با زنانی که زیاد بچه دار می­شوند ازدواج کنید، پس فرمودند: «تزوَّجوا الودودَ الولودَ، فإِنَّي مُكاثِرٌ بكمُ الأمَمَ»^[۱].

« با زنانی که همسرانشان را زیاد دوست دارند و زیاد بچه دارمی­شوند ازدواج کنید، زیرا من به زیادی امت خودم افتخار می کنم».

و سخن سوال کننده: همانا او دوست دارد که با زنی ازدواج کند که بچه دارنمی­شود، چون زیادی بچه دوست ندارد. ای کاش چنین جمله­ای را درسوالش نمی دیدم، پس اگر می­گفت: دوست دارم که با زن عقیم ازدواج کنم برای کم کردن شهوتم ودور شدن از مشغولیتی که در فرزندان است و مثل آن، که به عنوان یک عذری برای او باشد، به او حق می­دادیم، اما اینکه بگوید: زیادی بچه را دوست ندارم، با این وجود که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آن تشویق کرده، امید دارم که الله به خاطر این سخنش  از تقصیرش بگذرد ، امید دارم که این سخن از ته قلب نگفته باشد.

و به او می­گویم: اگر این سه شرطی که برای تعدد ازدواج قرار دادم در شما وجود دارد، پس ازدواج کن، و اشتیاق داشته باش در زیادی فرزندان، و چه زیباست برایت که در یک سال صاحب چهار فرزند شوی، از هر همسر یک فرزند داشته باشی در صورتی که با چهار زن ازدواج کرده باشی، که همین از اسباب زیاد شدن رزق و روزی می­شودف زیرا الله عَزَّوَجَلَّ می­فرماید: {وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُم مِّنْ إِمْلَاقٍ ۖ نَّحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَإِيَّاهُمْ} ]الانعام:۱۵۱[ ترجمه: (و فرزندانتان را از ترس فقر و تنگدستی (کنونی یا آینده) مکشید (چرا که) ما به شما و ایشان روزی می‌دهیم).

پس فقیرانی را که بخاطر فقر فرزندانشان را به قتل می­رسانند، دراین آیه مورد خطاب قرار می­دهد، و با روزی دادن پدران قبل از فرزندان آغار کرد، فرمودند: { نَّحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَإِيَّاهُمْ }]الانعام:۱۵۱[ترجمه: (چرا که) ما به شما و ایشان روزی می‌دهیم). با این وجود زمانی که فرزندانشان را به قتل رساندند، فقیر بودند، ولی آن کسی که آنان را فقیر کرد، قدرت آن را دارد که بی نیازشان کند، بلکه واقعیت امروزی این است که ، فرزندان زیاد سبب زیاد شدن رزق و روزی می­شود، زمانی که فرد در رزق و روزی فرزندانش بر الله توکل کند.

اما آنچیزی که به فرد ضرر می رساند، و سبب تنگدستی و سخت شدن زندگی شان می­شود، بدبینی آنان و نیت بدشان است، به طوریکه گمان می کنند، هر چه تعداد فرزندان بیشتر باشد، زندگی آنان سخت تر می­شود، و سخن عَزَّوَجَلَّ را به یاد نمی­آورند آنجا که می­فرماید: {وَمَا مِن دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ إِلَّا عَلَى اللَّهِ رِزْقُهَا وَيَعْلَمُ مُسْتَقَرَّهَا وَمُسْتَوْدَعَهَا ۚ كُلٌّ فِي كِتَابٍ مُّبِينٍ}]هود:۶[ ترجمه: (هیچ جنبنده‌ای در زمین نیست مگر این که روزیِ آن، بر عهده خدا است (و خدا روزی مناسب هر یک را در بحر و برّ می‌رساند) و محلّ زیست (دوران حیات) و محلّ دفن (پس از ممات) او را می‌داند. همه‌ی اینها در کتاب روشنی (به نام لوح محفوظ، موجود و مضبوط) است).

و در آخر به سوال کننده توصیه می­کنم: ازدواج مجدد کند، سپس سومی و چهارمی را بگیرد، تا زمانی­که این سه شرط در او وجود داشته باشد، اما با نیت نیک، و از الله درخواست برکت در فرزندان و اصلاحشان داشته باشد، و اینکه رهبری برای امت اسلام در علم و دانش باشند ، و از مدافعین اسلام و سرزمین اسلام باشند.

[۱] – ابوداوود آن را تخریج کرده است: باب نکاح، باب نهی از ازدواج با زنی که بچه دار نمی­شود، شماره(۲۰۵۰). و نسایی: در باب نکاح مکروه بودن ازدواج با زن عقیم، شمارهر(۳۲۲۷).