پنج‌شنبه 24 شعبان 1447
۲۳ بهمن ۱۴۰۴
12 فوریه 2026

(۴۸۰۹) حکم هدیه دادن به مدیر مدرسه

(۴۸۰۹) سوال: چند تن از معلمان زن مراسمی برای خانم مدیر گرفتیم و از تلاشهایی که برای مدرسه کشیده تشکر کردیم و چند هدیه نیز به ایشان تقدیم کردیم. آیا در این امر اشکالی وجود دارد؟

جواب:

در مورد مراسم عادی اشکالی وجود ندارد اما تقدیم هدایا اشکال دارد زیرا پیامبر خدا صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم کار مردی را که برای جمع آوری صدقه گماشته بود و او در جریان این کار از مردم هدیه قبول کرده بود تقبیح کرد و فرمود: » أَفَلا جلس في بيتِ أَبيهِ أَوْ أُمِّهِ حتَّى تأْتِيَهُ هدیته إِنْ كَانَ صادقاً « »پس اگر واقعاً راست می گويد، چرا در خانه ی پدر و مادرش نمی نشيند تا هديه اش به او برسد؟ «

و در مسند امام احمد آمده که پیامبر خدا صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: »هَدايا العُمّالِ غُلولٌ« »هدايايى كه به كارگزاران پيشكش مى شود، خيانت است« زیرا هدیه به یک کارگزار یا کارمند باعث می­شود که وی برای هدیه دهنده امتیازات ویژه­ای قایل شود که استحقاق ان را ندارد.

خلاصه اینکه مدیر نباید هدیه معلم­ها را قبول کند، اما قبول دعوت اشکالی ندارد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: مجموعة من المعلمات قُمن بعمل حفلة تكريم للمديرة تقديرا لجهودها في المدرسة، وقدَّمن الهدايا لها في آخر العام، فهل في ذلك بأس؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: أما الدعوة فلا بأس – الدعوة العادية – وأما تقديم الهدايا، فلا يجوز لأن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- أنكر على الرجل الذي بعثه عاملا على الصدقة، فلما رجع قال: هذا لكم، وهذا أُهدِي إلي. فقال النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «فَهَلًا جَلَسَ فِي بَيْتِ أَبِيهِ، أَوْ بَيْتِ أُمِّهِ، فَيَنْظُرَ يُهْدَى لَهُ أَمْ لَا».

وفي مسند الإمام أحمد أن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- قال: هَدَايَا الْعُمالِ غُلُولٌ». ولأن الهدية إلى العامل توجب أن يحابي هذا العامل من أهدى إليه، فيتغاضى عن تقصيره، أو يمنحه ما لا يستحق.

والحاصل أنه لا يجوز للمديرة أن تقبل هدايا المعلمات، أما الدعوة، فلا بأس بها.

مطالب مرتبط:

(۴۸۳۰) حکم شرعی بخشش زمین به فرزند خدمت‌گزار در زمان حیات والدین

اگر فقط برای ثواب با تو کار می‌کند چیزی به او نده، اما اگر برای دستمزد با تو کار میکند، میتوانی دستمزدی که برای یک کارگر غیرخودی در نظر می‌گیری را برای او در نظر بگیری...

ادامه مطلب …

(۴۸۲۹) حکم محبت بیشتر به فرزند بزرگتر که بیشتر از مادر مراقبت می‌کند

در باب اینکه فرزند بزرگتر را بیشتر دوست دارد چون به او نیکی می‌کند، این امری طبیعی است و انسان به کسی که به او نیکی می‌کند محبت بیشتری دارد. اما اینکه به او پول بیشتری می‌دهد امر ناجایزی است...

ادامه مطلب …

(۴۸۲۸) آیا باید به فرزند کوچکتر معادل پول خرجی فرزند بزرگتر داده شود؟

پول بیشتری که به فرزند دانش آموزت می‌دهی تبعیض محسوب نمی‌شود و لازم نیست معادل آن را به فرزند کوچکترت نیز پرداخت کنی. نه تنها لازم نیست بلکه جایز هم نیست زیرا اگر این کار را انجام دهد چیزی مضاف بر نیاز او برایش خریداری کرده است..

ادامه مطلب …

(۴۸۱۷) حکم تقسیم اموال در زمان حیات میان فرزندان از همسران مختلف

اگر ایشان نظر خود در این باره را عوض کنند و تا روز وفات، مال خود را تحت تملک خود نگاه دارند. زیرا ممکن است زوجه فوت کند یا یکی از دخترها یا پسرها بمیرد یا همسر خود را طلاق دهد یا اتفاق دیگری بیفتد که معادلات را تغییر دهد....

ادامه مطلب …

(۴۸۴۶) آیا بخشش سهم ارث به یک برادر در صورت وجود دیگر وراث صحیح است؟

حکم این مساله این است که هیچ اشکالی در آن وجود ندارد....

ادامه مطلب …

(۴۸۲۲) حکم شرعی برداشت پنهانی پول از دارایی پدر بدون اجازه او

هیچ کس حق ندارد از مال هیچ کس دیگر چیزی بردارد الا به حق...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه