چهارشنبه 26 ذیقعده 1447
۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵
13 می 2026

(۴۷۳۳) حکم مالی که بر اثر اشتباه دریافت شده است

(۴۷۳۳) سوال: من نزد فردی اضافه کار کار میکردم و همیشه پول کامل اضافه کار را پس از این که تعداد روزهای کاری را از من میپرسید به من پرداخت میکرد. سپس روزی به من گفت: در محاسباتم به این نتیجه رسیدهام که در جایی مرتکب اشتباه شدهام و پول اضافه از من گرفتهای! با علم به اینکه این پول را تماما صرف بنای خانه کردهام، حال باید چه کنم؟

جواب:

بله اگر اثبات شد که خطایی روی داده است باید به حق تن داد و مبلغ اضافی به صاحب آن بازگردانده شود. اگر صاحب آن فوت کرده باید آن مال را به ورثه او پرداخت کرد زیرا این دین و قرض هنوز باقی است و تا زمانی که پول اضافی به صاحب آن بازگردانده نشود این دین ادا نمیشود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إنه شاب كان يعمل مع شخص وقتًا إضافيا، وكان في كل فترة يعطيه هذا الشخص الحساب كاملا، بعد أن يسأله عن عدد الأيام التي اشتغل معه فيها، وبعد ذلك يقول: اكتشفت خطأ في المبالغ التي أخذتها بزيادة، مع العلم بأن هذا المال أُنفق في بناء منزل، فماذا عليَّ أن أفعل؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نعم إذا تبين الخطأ، فالواجب الرجوع إلى الحق، والواجب على هذا الذي أخذ أكثر مما لا يستحق، أن يَرُدّ ما زاد على صاحبه، فإن قدر أنه مات رَدَّه على ورثته لأنه ما زال باقيا في ذمته، ولا يبرأ إلا بتسليمه لمن هو له.

مطالب مرتبط:

(۴۷۴۵) حکم ناتوانی از یافتن طلبکار و مسئولیت دینی مقروض

بر این فرد واجب است که تمام تلاش خود را برای یافتن این طلبکاران انجام دهد. هر چقدر دور باشند و هر چقدر یافتن آنها و رسیدن به آنها دشوار باشد، چون این پول حق فرد مشخصی است باید آنها را بیابد و این پول را به آنها برساند و یا اگر فوت کردهاند پول را به وراث آنها برساند.....

ادامه مطلب …

(۴۷۲۸) حکم تصرف در اموال محل کار در صورت تأخیر کارفرما در پرداخت حقوق

جایز نیست انسان مال کسی را بدون اجازه از او بگیرد حتی اگر از او طلب داشته باشد....

ادامه مطلب …

(۴۷۳۹) آیا خانواده میت مسئول پرداخت بدهی‌های او هستند؟

تا زمانی که بدهیهای میت تسویه نشده است، ورثه حق ندارند اموال او را تقسیم کنند. اما اگر میت مالی از خود به جای نگذارده بود، در این حالت اگر ورثه بدهیهایش را تسویه کردند که کار بسیار خیر و نیکی است و اجر زیادی دارد و اگر چنین نکردند نیز گناهی متوجه ایشان نخواهد بود. ...

ادامه مطلب …

(۴۷۳۶) چگونه باید طلب فرد فوت شده را پرداخت کرد؟

امر واجب بر تو این است که آن را به وراث او شامل پسران، دختران، پدر، مادر، همسر یا همسران بدهی، زیرا وقتی فوت کرده اموالش به این افراد رسیده است....

ادامه مطلب …

(۴۷۳۷) چگونگی بازپرداخت قرض به ورثه فردی که فوت کرده است

هر گاه شخصی فوت کرد و از مردم طلب داشت، این طلب به وراث او منتقل میشود. ...

ادامه مطلب …

(۴۷۴۷) آیا ورثه موظف به پرداخت بدهی میت بی‌ مال هستند؟

ورثه چه از اقوام دور و چه از اقوام نزدیک باشند، تسویه این بدهیها بر آنها واجب نیست. اما اگر این میت یک پدر است، پسران باید بدهیهایش را تسویه کنند که کاری نیکو است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه