دوشنبه 24 ربیع‌الثانی 1448
۱۳ مهر ۱۴۰۵
5 اکتبر 2026

(۴۶۸۸) آیا درآمد حاصل از کار دوم بدون اطلاع کارفرما حرام است؟

(۴۶۸۸) سوال: من یک شهروند عرب هستم که در عربستان کار می­کنم. کار من اینجا با یک ضامن و به بهترین وجه در حال انجام است. اما مدتی است فرصت شغلی جدیدی خارج از موسسه به من دست داده که از آن مقداری پول به دست آورده­ام و این کار را بدون اطلاع ضامن انجام داده­ام. خدا شاهد است که من به این مبلغ نیاز داشتم. حال سوال من این است: با توجه به این که یکی از شروط توافق نامه بازنشستگی این است که چه با اجرت و چه بدون اجرت نباید برای دیگران کار کنم، آیا این مبلغی که از این کار به دست آورده­ام حرام است؟ لطفا بنده را راهنمایی بفرمایید خداوند به شما اجر عنایت بفرماید.

جواب:

تا زمانی که بین تو و ضامنت شرط و توافقی مبنی بر که چه با اجرت و جه بدون اجرت نباید برای دیگران کار بکنی وجود دارد، پس کار کردن برای دیگران با اجرت برای تو جایز نبوده و حرام است و  در چنین مواردی باید ضامن خود را از این کاری که کرده­ای مطلع سازی، زیرا این کار تو مخالف این سخن پروردگار است که می­فرماید: ” يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَوْفُوا بِالْعُقُودِ” ”  ای کسانی که ایمان آورده اید! به پیمانها (و قرار دادهای خود) وفا کنید” (المائده ١) و امر به وافا  به توافقات و قراردادها، امر به وفای اصل و وصف آنها است (اگر مخالف کتاب خدا و سنت نباشند) پس بر تو واجب است که در این امر به ضامن خود رجوع کنی.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إنني مواطن عربي أعمل بالمملكة العربية السعودية، وإنني أعمل مع الكفيل السعودي على خير وجه، ومنذ فترة جاءتني فرصة عمل خارجية، أي بعيدا عن المؤسسة، ونتج عن عملي هذا أنني حصلت على أجر، وهذا بغير علم الكفيل، ويعلم الله أنني كنت محتاجا إلى هذا المبلغ، وإنني أتساءل: هل هذا المبلغ الذي حصلت عليه حرام؟ مع العلم أن هناك شرطا من شروط التعاقد يقول بعدم العمل لدى الغير بأجر، أو بدون أجر، أفيدوني وفقكم الله إلى هداية المسلمين؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نقول ما دام بينك وبين كفيلك شرط، وهو ألا تعمل عند غيره بأجر ولا بغيره فإنه لا يجوز لك أن تعمل عند غيره بأجر، فإن فعلت فهو مُحرّم عليك، ويجب عليك في مثل هذه الحال أن تبلغ كفيلك بما فعلت، لأن فعلك هذا مُنافٍ لقول الله -تعالى-: ﴿ يَأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُوا أَوْفُوا بِالْعُقُودِ ﴾ [المائدة: 1]، والأمر بالوفاء بالعقود أمر بالوفاء بأصلها ووصفها، وهو الشرط الذي اشترط فيها ، إذا لم يكن مخالفا لكتاب الله وسنة رسوله صلى الله عليه وسلم، فالواجب عليك إذن مراجعة كفيلك في هذا الأمر.

مطالب مرتبط:

(۴۶۹۲) حکم اجاره دادن خانه به افراد بی‌نماز

اگر مستاجر کسی است که که به شر و فساد و ترک واجبات مخصوصا نماز معروف است، نباید خانه را به او اجاره داد،...

ادامه مطلب …

(۴۷۰۸) آیا دریافت درصدی از درآمد کارگران پس از اجازه دادن به آنها برای کار آزاد جایز است؟

اگر کار کارفرما با کارگری تمام شد، می­تواند اگر مدت قرارداد تمام شده او را به کشورش بازگرداند، یا اینکه آنها را مطابق قانون به کفیل دیگری واگذار کند. اما اگر چنین نکرد حلال نیست از آنها و از کار آنها پول بگیرد، زیرا هیچ نقشی در کار و شغل آنها در بازار ندارد...

ادامه مطلب …

(۴۶۹۶) حكم اخذ اجرت در ازای قرائت قرآن و اذان گفتن و نماز خواندن

گرفتن رزق از بیت المال برای امامت مشکلی ندارد، زیرا بیت المال برای مصالح مسلمین مصرف می­شود و یکی از مصالح مسلمین امامت آنها در مساجد است...

ادامه مطلب …

(۴۷۰۲) حکم پرداخت پول برای به جا آوردن نماز و روزه‌های قضا شده فرد فوت شده

آن مبلغی که به آن شخص دیگر داده­اند تا نماز و روزه­ها را به جای آورد بی گمان صحیح نیست. زیرا قرارداد استخدامی برای اعمال تقربی ابدا جایز نیست...

ادامه مطلب …

(۴۶۸۷) حکم استثمار کارگر نیازمند توسط کارفرما و نقض قرارداد کاری

این کار کاملا حرام است و در شان مومنان نیست...

ادامه مطلب …

(۴۶۹۴) حکم ساخت تالار عروسی با احتمال انجام محرمات در آن

اگر نمی­تواند از این محرمات جلوگیری به عمل آورد و مردم در تالاری که از او اجاره می­گیرند هر چه بخواهند انجام می­دهند، پس نباید اقدام به ساخت این تالار نماید...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه