دوشنبه 17 ذیقعده 1447
۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵
4 می 2026

(۴۵۹۶) آیا معاوضه طلا جایز است؟

(۴۵۹۶) سوال: آیا معاوضه طلا جایز است؟ مثلا انگشتر دوستم را بگیرم و انگشتری دیگر به او بدهم (البته در حالی که هر دوی ما از قیمت انگشترها آگاه باشیم)؟

جواب:

اگر وزن هر دو انگشتر یکی بوده و به جز طلا، هیچ ماده دیگری با آن ترکیب نشده باشد، اگر به صورت دست به دست (تحویل بدون تاخیر در زمان معاوضه) انجام گیرد مشکلی ندارد. همانطور که پیامبر فرموده­اند:الذهب بالذهب، والفضة بالفضة، والبُر بالبُر، والشعير بالشعير، والتمر بالتمر، والملح بالملح، مثلًا بمثل، سواء بسواء، يدًا بيد، فإذا اختلفت هذه الأصناف فبيعوا كيف شئتم إذا كان يدًا بيد” “طلا را در برابر طلا، نقره را در برابر نقره، گندم را در برابر گندم، جو را در برابر جو، خرما را در برابر خرما و نمک را در برابر نمک، مثل هم به طور مساوی و دست به دست بفروشید. اما اگر نوع آنها با هم تفاوت داشت (مثلا طلا را در برابر نقره خواستید بفروشید) هر گونه که فروختید اشکالی ندارد؛ به شرط اینکه دست به دست باشد.”

اما اگر یکی از دیگری سنگینتر باشد این معامله جایز نیست، حتی اگر مابه­التفاوت پرداخت شود. زیرا پیامبر می­فرماید: مثلًا بمثل، سواء بسواء ” مثل هم به طور مساوی “. و اگر بپرسند: خب چگونه این مشکل را حل کنیم؟ در جواب می­گوییم: یکی از ایشان انگشتر خود را به شخص دیگر بفروشد و انگشتر دوستش را بخرد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: هل يجوز البدل في الذهب، مثل أن آخذ خاتم صديقتي، وأعطيها خاتما بدلًا منه، وكل منا يعرف قيمة الخاتمين؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إذا كان وزن هذين الخاتمين سواء، وليس فيهما خلط سوى الذهب، فإنه لا بأس في ذلك، إذا كان يدا بيد، لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «الذَّهَبُ بِالذَّهَبِ وَالْفِضَّةُ بِالْفِضَّةِ، وَالْبُرُّ بِالْبُرُ، وَالشَّعِيرُ بِالشَّعِيرِ، وَالتَّمْرُ بالتَّمْرِ، وَالْمِلْحَ بِالْمِلْحِ، مِثْلَا بِمِثْلٍ، سَوَاءً بِسَوَاءٍ، يَدًا بِيَدِ، فَإِذَا اخْتَلَفَتْ هَذِهِ الْأَصْنَافُ، فَبِيعُوا كَيْفَ شِئْتُمْ، إِذَا كَانَ يَدًا بِيَدِ».

أما إذا كان أحدهما أكثر من الآخر ،وزنّا، فإن ذلك لا يجوز، حتى وإن دفع الفرق بين الناقص والزائد لقول النبي -عليه الصلاة والسلام-: «مثلا بمثل سواء بسواء». فإذا قال قائل : إذا كيف نصنع؟ نقول: تبيع إحداهما خاتمها على شخص، ثم تشتري خاتم صديقتها.

مطالب مرتبط:

(۴۵۹۰) حکم خرید طلا به صورت قسطی چیست؟

خرید طلا به صورت قسطی اگر به ازای آن اسکناس، طلا یا نقره پرداخت نشود بلااشکال است....

ادامه مطلب …

(۴۵۹۱) آیا خرید طلا به‌ صورت قسطی یا نسیه موجب بطلان معامله است؟

این گونه معامله جایز نیست. زیرا فروش طلا با پول باید دست به دست (کاملا نقدی) باشد....

ادامه مطلب …

(۴۵۹۲) آیا فروش طلا با تأخیر در پرداخت از سوی خریدار جایز است؟

طلا با طلا یا مبادله­ی طلا با طلا تنها اگر دو شرط ذیل در آن رعایت شود مجاز است:...

ادامه مطلب …

(۴۵۸۵) آیا پرداخت با کارت بانکی یا چک تایید شده در خرید طلا قبض شرعی محسوب می‌شود؟

بله این امر قبض محسوب می­شود. چون مستقیما و در حین معامله به حساب فروشنده واریز شده بلااشکال است. ...

ادامه مطلب …

(۴۵۸۶) حکم فروش طلا به صورت نسیه چیست؟

فروش طلا به صورت نسیه اگر شامل مواردی باشد که برای زنان حرام شده است (مانند فروش به ازای درهم)، حرام می­باشد...

ادامه مطلب …

(۴۵۸۴) آیا پرداخت چک در خرید طلا حکم پرداخت نقدی دارد؟

هر گاه انسان طلایی بخرد، و در ازای آن به فروشنده چک بدهد، این چک تحویل مبلغ محسوب نمی­شود و حواله است و به همین دلیل معامله باطل است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه