چهارشنبه 22 رمضان 1447
۲۰ اسفند ۱۴۰۴
11 مارس 2026

(۴۵۹۶) آیا معاوضه طلا جایز است؟

(۴۵۹۶) سوال: آیا معاوضه طلا جایز است؟ مثلا انگشتر دوستم را بگیرم و انگشتری دیگر به او بدهم (البته در حالی که هر دوی ما از قیمت انگشترها آگاه باشیم)؟

جواب:

اگر وزن هر دو انگشتر یکی بوده و به جز طلا، هیچ ماده دیگری با آن ترکیب نشده باشد، اگر به صورت دست به دست (تحویل بدون تاخیر در زمان معاوضه) انجام گیرد مشکلی ندارد. همانطور که پیامبر فرموده­اند:الذهب بالذهب، والفضة بالفضة، والبُر بالبُر، والشعير بالشعير، والتمر بالتمر، والملح بالملح، مثلًا بمثل، سواء بسواء، يدًا بيد، فإذا اختلفت هذه الأصناف فبيعوا كيف شئتم إذا كان يدًا بيد” “طلا را در برابر طلا، نقره را در برابر نقره، گندم را در برابر گندم، جو را در برابر جو، خرما را در برابر خرما و نمک را در برابر نمک، مثل هم به طور مساوی و دست به دست بفروشید. اما اگر نوع آنها با هم تفاوت داشت (مثلا طلا را در برابر نقره خواستید بفروشید) هر گونه که فروختید اشکالی ندارد؛ به شرط اینکه دست به دست باشد.”

اما اگر یکی از دیگری سنگینتر باشد این معامله جایز نیست، حتی اگر مابه­التفاوت پرداخت شود. زیرا پیامبر می­فرماید: مثلًا بمثل، سواء بسواء ” مثل هم به طور مساوی “. و اگر بپرسند: خب چگونه این مشکل را حل کنیم؟ در جواب می­گوییم: یکی از ایشان انگشتر خود را به شخص دیگر بفروشد و انگشتر دوستش را بخرد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: هل يجوز البدل في الذهب، مثل أن آخذ خاتم صديقتي، وأعطيها خاتما بدلًا منه، وكل منا يعرف قيمة الخاتمين؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إذا كان وزن هذين الخاتمين سواء، وليس فيهما خلط سوى الذهب، فإنه لا بأس في ذلك، إذا كان يدا بيد، لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «الذَّهَبُ بِالذَّهَبِ وَالْفِضَّةُ بِالْفِضَّةِ، وَالْبُرُّ بِالْبُرُ، وَالشَّعِيرُ بِالشَّعِيرِ، وَالتَّمْرُ بالتَّمْرِ، وَالْمِلْحَ بِالْمِلْحِ، مِثْلَا بِمِثْلٍ، سَوَاءً بِسَوَاءٍ، يَدًا بِيَدِ، فَإِذَا اخْتَلَفَتْ هَذِهِ الْأَصْنَافُ، فَبِيعُوا كَيْفَ شِئْتُمْ، إِذَا كَانَ يَدًا بِيَدِ».

أما إذا كان أحدهما أكثر من الآخر ،وزنّا، فإن ذلك لا يجوز، حتى وإن دفع الفرق بين الناقص والزائد لقول النبي -عليه الصلاة والسلام-: «مثلا بمثل سواء بسواء». فإذا قال قائل : إذا كيف نصنع؟ نقول: تبيع إحداهما خاتمها على شخص، ثم تشتري خاتم صديقتها.

مطالب مرتبط:

(۴۵۸۵) آیا پرداخت با کارت بانکی یا چک تایید شده در خرید طلا قبض شرعی محسوب می‌شود؟

بله این امر قبض محسوب می­شود. چون مستقیما و در حین معامله به حساب فروشنده واریز شده بلااشکال است. ...

ادامه مطلب …

(۴۵۸۹) حکم خرید طلا به صورت قسطی

خرید طلا به صورت قسطی بر دو نوع است:...

ادامه مطلب …

(۴۵۹۲) آیا فروش طلا با تأخیر در پرداخت از سوی خریدار جایز است؟

طلا با طلا یا مبادله­ی طلا با طلا تنها اگر دو شرط ذیل در آن رعایت شود مجاز است:...

ادامه مطلب …

(۴۵۹۰) حکم خرید طلا به صورت قسطی چیست؟

خرید طلا به صورت قسطی اگر به ازای آن اسکناس، طلا یا نقره پرداخت نشود بلااشکال است....

ادامه مطلب …

(۴۵۹۴) حکم معاوضه طلا با طلای دیگر همراه با دریافت مابه‌التفاوت نقدی

اگر طلا خریدید و قیمت آن را پرداخت کردید، چه آن را نگاه بدارید چه آن را بازگرداندید و طلای دیگری بردارید بلامانع است....

ادامه مطلب …

(۴۵۸۷) حکم فروش طلای دسته دوم به نرخ جدید

فروش طلای دسته دومی که خیلی کم استفاده شده به نرخ جدید، اگر در آن غشی از جانب فروشنده انجام شود، حرام است ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه