چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۳ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۴۵۹۱) آیا خرید طلا به‌ صورت قسطی یا نسیه موجب بطلان معامله است؟

(۴۵۹۱) سوال: گاهی زنان برای خرید طلا به مغازه می­روند و صاحب مغازه به آنها می­گوید: این کالا را بگیرید و هر چقدر توان دارید به من پول بپردازید و باقی مبلغ را بعدا پرداخت کنید. آیا این جایز است؟

جواب:

این گونه معامله جایز نیست. زیرا فروش طلا با پول باید دست به دست (کاملا نقدی) باشد. همانطور که پیامبر می­فرماید: “ فإذا اختلفت هذه الأصناف ” ” اگر نوع آنها با هم تفاوت داشت ” منظور از انواع، آنهایی هستند که خود ذکر فرموده است که عبارتند از: “الذهب بالذهب، والفضة بالفضة، والبُر بالبُر، والشعير بالشعير، والتمر بالتمر، والملح بالملح، مثلًا بمثل، سواء بسواء، يدًا بيد، فإذا اختلفت هذه الأصناف فبيعوا كيف شئتم إذا كان يدًا بيد”

“طلا را در برابر طلا، نقره را در برابر نقره، گندم را در برابر گندم، جو را در برابر جو، خرما را در برابر خرما و نمک را در برابر نمک، مثل هم به طور مساوی و دست به دست بفروشید. اما اگر نوع آنها با هم تفاوت داشت (مثلا طلا را در برابر نقره خواستید بفروشید) هر گونه که فروختید اشکالی ندارد؛ به شرط اینکه دست به دست باشد.”

 اما اگر طلا با چیزی غیر از این موارد مانند خرما یا ماشین و غیره (هر چه که شامل ربا نشود) معامله شد، آنگاه اگر پرداخت کاملا نقدی نباشد اشکالی ندارد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: تذهب بعض النساء لشراء ذهب، ويقول لهن صاحب المحل: خُذْن هذه السلعة، وسددن لي ما يتيسر لكن إلى أن يستوفي المبلغ الذي في ذمتهن، فهل هذا يجوز؟

فأجاب رحمه الله تعالى: هذا لا يجوز لأن بيع الذهب بالدراهم لا بد أن يكون يدا بيد، فإن الدراهم نقد عِوَض عن فضة، وبيع الذهب بالفضة، يُشترط فيه أن يكون يدا بيد، كما قال النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «إِذَا اخْتَلَفَتْ هَذِهِ الْأَصْنَافُ». يعني الأصناف التي ذكرها -عليه الصلاة والسلام – في قوله: «الذَّهَبُ بِالذَّهَبِ وَالْفِضَّةُ بِالْفِضَّةِ، وَالْبُرُ بِالْبُرُ، وَالشَّعِيرُ بِالشَّعِيرِ، وَالتَّمْرُ بِالتَّمْرِ، وَالْمِلْحَ بِالْمِلْحِ، مِثلًا بِمِثْلٍ، سَوَاءٌ بِسَوَاءٍ، يَدًا بِيَدِ، فَإِذَا اخْتَلَفَتْ هَذِهِ الْأَصْنَافُ، فَبِيعُوا كَيْفَ شِئْتُمْ، إِذَا كَانَ يَدًا بِيَدِ». قَالَ: «فَإِذَا اخْتَلَفَتْ هَذِهِ الْأَصْنَافُ، فَبِيعُوا كَيْفَ شِئْتُمْ، إِذَا كَانَ يَدًا بِيَد».

أما لو بيع الذهب بغير هذه الأصناف، مثل أن يُباع الذهب بتمر، أو بسيارة، أو ما أشبه ذلك، مما لا يتوافق معه في علة الربا، فإنه لا بأس بالتفرق قبل القبض.

مطالب مرتبط:

(۴۵۹۲) آیا فروش طلا با تأخیر در پرداخت از سوی خریدار جایز است؟

طلا با طلا یا مبادله­ی طلا با طلا تنها اگر دو شرط ذیل در آن رعایت شود مجاز است:...

ادامه مطلب …

(۴۵۹۳) حکم معامله طلا با پرداخت بخشی نقد و باقی‌مانده به صورت قرض

خرید طلا با پول تنها در صورتی حلال است که بهای آن در زمان معامله پرداخت شود و طلا هم در همان زمان دریافت گردد....

ادامه مطلب …

(۴۵۹۵) حکم دریافت مابه‌التفاوت در فروش یا معاوضه طلا

اگر طلا با طلا خریداری شده و مبلغ مابه ­التفاوت اخذ گردیده و این مابه ­التفاوت نتیجه تفاوت وزنی طلای اول با دوم است، در مورد صحت این معامله در بین علما اختلاف وجود دارد....

ادامه مطلب …

(۴۵۸۷) حکم فروش طلای دسته دوم به نرخ جدید

فروش طلای دسته دومی که خیلی کم استفاده شده به نرخ جدید، اگر در آن غشی از جانب فروشنده انجام شود، حرام است ...

ادامه مطلب …

(۴۵۸۵) آیا پرداخت با کارت بانکی یا چک تایید شده در خرید طلا قبض شرعی محسوب می‌شود؟

بله این امر قبض محسوب می­شود. چون مستقیما و در حین معامله به حساب فروشنده واریز شده بلااشکال است. ...

ادامه مطلب …

(۴۵۹۴) حکم معاوضه طلا با طلای دیگر همراه با دریافت مابه‌التفاوت نقدی

اگر طلا خریدید و قیمت آن را پرداخت کردید، چه آن را نگاه بدارید چه آن را بازگرداندید و طلای دیگری بردارید بلامانع است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه