(۴۵۴۵) حکم شرعی خرید اقساطی کالا برای شخص مدیون

(۴۵۴۵) سوال: یکی از روش هایی که مردم با آن مدین (شخصی که دَین کسی به گردن دارد) می شوند این است که: از مدین میپرسند چه کالایی میخواهی؟ میگوید: ماشین مدل فلان میخواهم، و قیمتش نزدیک به فلان قدر است، دائن (شخصی که دیگران به او مدیون اند) می‌رود و آن را می‌خرد، سپس آن را به شخص مدین به صورت اقساط می‌فروشد، حکم این کار چیست؟

جواب:

حکم آن تحریم است، یعنی این کار حرام است، زیرا حیله ای آشکار است، زیرا دائن به جای اینکه به مدین بگوید این ۵۰ هزار را بگیر و با آن ماشینی را که میخواهی بخر، و بعد از یک سال ۶۰ هزار را باز بگردان، میگوید: برو و ماشینی را که میخواهی انتخاب کن و من آنرا نقدا برایتان میخرم، و آنرا به صورت اقساط با زیادت در قیمت به شما میفروشم.

بی شک این حیله ای آشکار و بسیار عجیب است، و بدتر از اینست که به او ۵۰ هزار بدهد و بگوید: ۶۰ هزار را تا یک سال بازگردان، زیرا این کار ربای صریح است، و انسان آن را با ترس و شرمندگی انجام می دهد، و شاید الله این منت را بر او بگزارد و توفیق توبه را به او بدهد، اما این روش که در آن میگوید برو و ماشینی را انتخاب کن و من آنرا برایت می‌خرم، وآنرا به صورت اقساط و با قیمتی بیشتر به تو میفروشم، او فکر میکند این کار حلال است و از آن دست نمی کشد، درحالی که بین دو مفسده ربا و فریب کاری جمع میکند، و اگر بنی اسرائیل با حیله ای کمتر از این معاقبه شدند، پس این حیله از آن هم بدتر است.

بنی اسرائیل کسانی بودند که الله چربی ( گاو و گوسفند) را بر آنها حرام کرده بود، پس چکار کردند؟

گفتند چربی را ذوب میکنیم، سپس آنرا میفروشیم و پولش را میگیریم، در این حالت ما چربی نمیخوریم، در اینجا حیله گری دو درجه دارد: ذوب کردن و فروختن، و گرفتن پول به جای خوردن آن، اما در حلیه ای که در سوال ذکر شده بود یک حیله بیشتر نبود.

و پیامبر این امت را از تشبه به یهود بر حذر داشته است، ایشان فرمودند: مرتکب آنچه یهود مرتکب آن شدند نشوید، آنان محارم الله را با پوچ ترین حیله ها حلال کردند.

لذا نصیحت من به برادران مسلمانم که میخواهند غذا و نوشیدنی شات حلال باشد این است که از این حیله گری ها به درگاه خداوند توبه کنند. خداوند می‌فرماید: (وَمَن یَتَّقِ ٱللَّهَ یَجۡعَل لَّهُۥ مَخۡرَجࣰا ، وَیَرۡزُقۡهُ مِنۡ حَیۡثُ لَا یَحۡتَسِبُ) طلاق: ۲-۳. ترجمه: و هر‌ کس که از الله بترسد، راه نجاتی برای او قرار می‌دهد. و او را از جایی که گمان ندارد روزی می‌دهد. (وَمَن یَتَّقِ ٱللَّهَ یَجۡعَل لَّهُۥ مِنۡ أَمۡرِهِۦ یُسۡرࣰا) طلاق: ۴. ترجمه: و هرکس از الله بترسد، (الله) کارش را برایش آسان می‌سازد.

جناب شیخ، بنابر‌این روش صحیح فروش چیست؟

جواب: روش صحیح فروش این است که نزد انسان ماشین هایی آماده برای فروش نقدی و اقساط باشد، سپس هر کس برود و آنها را نقدا و یا به صورت اقساط بخرد.

تعداد بازدید: 21

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: الذين يُدينون الناس من طرقهم ما يلي: يسأل المدين ما السلعة التي تريدها؟ فيقول: سيارة موديل كذا وكذا، والسعر قريب من كذا وكذا، فيذهب الدائن ويشتري هذه الموصوفة، ثم يقوم ببيعها على المدين بالتقسيط، ما الحكم في مثل ذلك؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الحكم التحريم، يعني أن هذا العمل حرام لأنه حيلة واضحة، فبدلا من أن يقول الدائن للمدين: خُذ هذه خمسون ألفا، اشتر بها السيارة التي تريد، وهي عليك بعد سَنَة بستين ألفا. يقول: اذهب، واختر السيارة التي تريد، وأنا أشتريها لك نقدا، فيما بيني وبين البائع، وأبيعها عليك بالتقسيط بزيادة على الثمن.

وهذه حيلة واضحة غريبة جدًّا، وهي أخبث مِن أن يُعطيه خمسين ألفا ويقول: هي بالستين ألفا إلى سنة. لأن هذه الصورة ربا صريح، والإنسان يفعله وهو خائف، وخَجِلٌ من الله -عز وجل- وربما يَمُنُّ الله عليه بتوبة، أما الصورة التي فيها: اذهب واختر السيارة، وأنا أشتريها، وأبيعها عليك مؤجلا بثمن أكثر، فهو يعتقد أنها حلال، ولا يكاد يُقلع عنها، وهي جامعة بين مَفْسَدَة الربا، ومفسدة الخداع، وإذا كان بنو إسرائيل عوقبوا بحيلة أدنى من ذلك، بلا شك، فما بالك بهذه الحيلة، فبنو إسرائيل حرَّم الله عليهم الشحوم، فماذا صنعوا؟ قالوا: نُذِيب الشَّحُوم، ثم نبيعها، ونأخذ الثمن، وحينئذ لم نأكل الشحوم، فالحيلة هذه درجتان: الإذابة والبيع، وأخذ الثمن بدلا عن الأكل، وفي الحيلة التي ذكرت في السؤال حيلة واحدة.

ولقد حذر النبي صلى الله عليه وعلى آله وسلم هذه الأمة من التشبه باليهود، فقال: صلى الله عليه وعلى آله وسلم: «لَا تَرْتَكِبُوا مَا ارْتَكَبَ الْيَهُودُ، فَتَسْتَحِلُّوا تَحَارِمَا بِأَدْنَى الْحِيلِ».

فنصيحتي لإخواني المسلمين الذين يريدون أن يكون مطعمهم حلالا، ومشربهم حلالا، وغذاؤهم حلالا، أن يتوبوا إلى الله -عز وجل- من هذه الحيل: ﴿ وَمَن يَتَّقِ اللهَ يَجْعَل لَّهُ مَخْرَجًا وَيَرْزُقَهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ ﴾ [الطلاق:2-3]: ﴿ وَمَن يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَل لَّهُ مِنْ أَمْرِهِ يُسْرًا ﴾ [الطلاق: ٤].

فَضِيلة الشيخ، إذا ما هي الطريقة الصحيحة في البيع؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نعم، الطريقة الصحيحة في البيع -وهذا جزاك الله خيرا، تنبيه حسن- أنّ الإنسان إذا ذكر للناس ما هو ممنوع، فعليه أيضًا أن يَذْكُر لهم ما هو مباح والطريقة الصحيحة للبيع، أن يكون عند الإنسان سيارات قد أعدها للبيع بالنقد وبالتقسيط، فمن جاء وأخذها نقدا، فقد أخذها نقدًا، ومن جاء وطلب التقسيط أخذها بالتقسيط.