(۴۴۹۹) سوال: ما می‌دانیم که بهترین اسم‌ها، اسم‌هایی است که در آن حمد باشد و با عبد شروع شده باشد همانطور که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند ولی اسم برخی‌ها عبدالنبی و عبدالرسول است لذا حکم این اسم‌ها چیست همانطور که می‌دانیم عبد فقط برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است و برای غیر او نیست؟

جواب:

قول سوال کننده- الله او را موفق بگرداند-: ما می‌دانیم که بهترین اسم‌ها، اسم‌هایی است که در آن حمد باشد و با عبد شروع شود سپس به آنچه به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نسبت دادند استدلال کردند: «خير الأسماء ما حُمِّدَ و عُبِّدَ» : (بهترین نام‌ها، نام‌هایی است که حمد در آن باشد (مانند احمد و محمد) و با عبد شروع شده باشد (مانند عبدالله و …)): می‌گویم: این خطاست و بهترین اسم‌ها، اسم‌هایی نیست که در آن حمد باشد و با عبد شروع شده است.

نسبت آن به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم اشتباه بزرگی است زیرا این حدیث موضوع است و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت نیست و نسبت دادن آن به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم جایز نمی‌باشد بلکه رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «وَأَحَبُّ الْأَسْمَاءِ إِلَى اللَّهِ عَبْدُ اللَّهِ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ، وَأَصْدَقُهَا حَارِثٌ وَهَمَّامٌ»[۱] : (محبوب‌ترین اسم‌ها نزد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ، عبدالله و عبدالرحمن است و صادق‌ترین اسم‌ها، حارث و همام می‌باشد).

برای همین می‌گوییم: آن اسم‌هایی که به الله یا الرحمن اضافه می‌شوند محبوب‌ترین اسم‌ها نزد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌باشد ، عبدالله، عبدالرحمن سپس اسم‌هایی که به اسمی از اسم‌های الله اضاف شود مانند: عبدالرحیم، عبدالوهاب، عبدالعزیز، عبداللطیف، عبدالخبیر، عبدالبصیر و مانند آن.

اما عبدالنبی و عبدالرسول و عبد جبریل و عبد فلان و فلان، حرام است، ابن حزم رَحِمَهُ‌الله می‌گوید: بر هر اسمی که در آن عبد به غیر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ اضاف شده است بر حرام بودن آن اتفاق است مگر عبدالمطلب که از آن استثنا است چون بعضی از اهل علم گفته‌اند: عبدالمطلب اشکالی ندارد زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «أَنَا النَّبِيُّ لَا كَذِبْ أَنَا ابْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبْ»[۲] : (من پیامبر هستم و این دروغ نیست و من پسر عبدالمطلب هستم): ولی برخی علما عبدالمطلب را نیز حرام می‌دانند و می‌گویند: رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از جهت خبر گفته است و او این اسم را نگذاشته است و او عبدالمطلب است چون که جد رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به این اسم نام گذاری شده است و امکان تغییرش وجود نداشته است و از جهت خبر بوده نه إنشاء آن و بر همین اساس جایز نیست که کسی اسم عبدالمطلب را انتخاب کند و این وجه قویی است که اشکالی که در قوت آن نیست.

و برای همین می‌گوییم: اگر می‌خواهی که اسمی برای پسرت انتخاب کنی، بهترین اسم‌ها و محبوب‌ترین اسم‌ها نزد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را که پیدا کردی بر او بگذار مانند: عبدالله، عبدالرحمن، عبدالرحیم، عبدالعزیز، عبدالوهاب، عبدالسمیع، عبداللطیف، عبدالبصیر، عبدالحکیم و مانند آن.

[۱] رواه ابو داود (۴۹۵۰).

[۲] رواه البخاری (۲۹۳۰) و مسلم (۱۷۷۶).