جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۵ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۴۲۶۷) انجام مناسک حج در حال حیض

(۴۲۶۷) سوال: این دختر در حالی که شانزده سال داشته همراه یکی از محارم خود حج را ادا کرده است و در روز دوم عادات ماهیانه­ی او شروع شده است و از روی خجالت به هیچ یک از محارم خود اطلاع نداده و تمام مناسک را انجام داده است؛ حکم آن چیست؟

جواب:

اول: برادران مسلمانم را از سستی در دین خود و بی مبالاتی به نسبت آن هشدار می­دهم زیرا آن­ها در چیزهایی زیادی واقع می­شوند که باعث فاسد شدن عبادت می­شود اما از آن سؤال نمی­کنند چه بسا یک یا دو سال یا بیشتر بگذرد در حالی که به نسبت آن بی مبالات باشند در حالی که چیزهای ظاهری هستند اما سستی، خجالت و شبیه این­ها مانع  او می­شود و بر کسی که می­خواهد عبادتی را انجام دهد از جمله نماز، زکات، روزه یا حج  واجب است قبل از انجام آن احکام آن را بداند تا این که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را با بصیرت عبادت کند الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می­فرماید: {فَاعْلَمْ أَنَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَاسْتَغْفِرْ لِذَنبِكَ}[محمد: ۱۹](پس (ای پیامبر) بدان که معبودی (به حق) جز الله نیست و به خاطر گناهت طلب آمرزش کن) امام بخاری رَحِمَهُ‌الله می­گوید: باب علم قبل از قول و عمل[۱]سپس به این آیه استدلال می­کند.

دوم: به نسبت سؤال می­گوییم: این زن همچنان مُحرم است زیرا از احرام خروج دومی نشده است از این جهت که طواف نموده در حالی که حیض بوده است و طواف زنی که حیض است فاسد است لذا از احرام خروج دومی نمی­شود مگر زمانی که طواف، سعی همراه با رمی و کوتاه کردن مو را کامل کند.

بنابراین می­گوییم: الان بر او در صورتی که ازدوج نموده لازم است از شوهر خود دوری کند زیرا از احرام خروج دومی نشده و الان به مکه برود هنگامی که به میقات رسید احرام عمره ببندد سپس طواف، سعی و موهای خود را کوتاه کند سپس طواف افاضه که در گذشته بر او واجب بود را انجام دهد و اگر دوست داشت احرام عمره نبندد بهتر است مهم این که برود و طواف کند زیرا حج او تا الان تمام نشده است و در صورتی که ازدواج کرده شوهر او با او نزدیکی نکند و اگر در این مدت عقد نکاح را بست علما در صحت عقد او دو قول دارند:

اول: نکاح او فاسد است و بنابر این قول واجب است دوباره عقد جدید بسته شود.

دوم: نکاح او فاسد نیست و درست است اما اگر احتیاط نمود و دوباره عقد بست خوب است و اگر دوباره عقد نبست امید دارم عقد او درست باشد.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: إنها حَجَّتْ وهي في السادسة عشرة من عمرها مع أحد محارمها، وفي اليوم الثاني نزلت عليها الدورة الشهرية، ولم تخبر أحدا من مَحَارِمِها خجلا، وأدت جميع الْمَنَاسِكِ فما الحكم في ذلك؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أولا أُحَذِّرُ إخواني المسلمين من التهاون بدينهم، وعدم المبالاة فيه، حيث إنهم يقعون في أشياء كثيرة مفسدة للعبادة، ولا يسألون عنها، ربما يبقى سنةً، أو سنتين أو أكثر غير مبال بها، مع أنها من الأشياء الظاهرة، لكن يمنعه التهاون، أو الخجل، أو ما شابه ذلك، والواجب على من أراد أن يقوم بعبادة من صلاة، أو زكاة، أو صيام، أو حج أن يعرف أحكامها قَبْلُ، حتى يعبد الله على بصيرة، قال الله تبارك تعالى -: ﴿ فَأَعْلَمْ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَاسْتَغْفِرْ لِذَنبِك ﴾ [محمد: ۱۹]، قال البخاري الله : باب العلم قبل القول والعمل. ثم استدل بهذه الآية.

ثانيا: بالنسبة للسؤال :نقول: هذه الْمَرْأَةُ لا تزال مُحْرِمَةٌ، لأنها لم تَتَحَلَّلِ التحلل الثاني، حيث طافت وهي حائض، وطواف الحائض فاسد، فهي تتحلل التحلل الثاني إلا إذا أتمت الطَّوَافَ والسَّعْي مع الرمي والتَّقْصِيرِ.

وعليه فنقول: يلزمها الآن أن تتجنب الزوج إن كانت متزوجة، لأنها لم تتحلل التحلل الثاني، وتذهب الآن إلى مَكَّةَ، فإذا وصلت الميقات أحرمت بِعُمْرَةٍ، ثم طافت، وسَعَتْ، وقَصَّرَتْ، ثم طافت طَوَافَ الْإِفَاضَة الذي كان عليها فيما سبق، وإن أحبت ألا تحرم بِعُمْرَةٍ فهذا أفضل المهم أن تذهب وتطوف، لأن حجها لم يتم حتى الآن، وأن لا يُقَرِّبَها زوجها إن كانت قد تزوجت، فإن كانت قد عقدت النكاح في أثناء هذه المدة، فللعلماء في صحة نكاحها قولان:

القول الأول: أن النكاح فاسد، ويلزم على هذا القول أن يعاد العقد من جديد.

والقول الثاني: أن النكاح ليس بفاسد، بل هو صحيح. فإن احتاطت وأعادت العقد فهذا خير، وإن لم تفعل فأرجو أن يكون النكاح صحيحًا.

مطالب مرتبط:

(۴۲۷۸) حکم نقص طواف زن در عمره به‌ سبب گم شدن ولی

بر او واجب است اگر ولی خود را بعد از مدت کمی پیدا کرد بر او واجب است هر مقدار از طواف را که کم نموده چه یک دور یا بیشتر انجام دهد...

ادامه مطلب …

(۴۲۶۵) حکم بطلان وضو در میانه طواف و سعی

نظر ما این است که هرگاه انسان در طواف خود بی­وضو شد به خصوص در اوقات سخت به طواف خود ادامه دهد و طواف او درست است...

ادامه مطلب …

(۴۲۷۲) حکم ورود به حرم و انجام طواف با جوراب نجس در حال احرام

حج او درست است و آبی که پاهای او را خیس نموده در صورتی که از نجاست آن یقین ندارد اصل بر این است که پاک است...

ادامه مطلب …

(۴۲۵۸) حکم تکرار طواف و حضور مداوم در حرم پیش از موعد حج

برای حاجی سنت نیست که زیاد طواف کند بلکه در حق او سنت است که در این کار از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم تبعیت کند و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حجة الوداع به مکه در روز چهارم ذی الحجه آمد طواف قدوم را انجام داد سپس در روز عید طواف افاضه را انجام داد و صبح روز چهاردهم طواف وداع را انجام داد لذا فقط سه مرتبه دور کعبه طواف نمود....

ادامه مطلب …

(۴۲۵۲) حکم اشتباه در سنت اضطباع (پوشاندن شانه راست به جای چپ) در حج

هدی و چیز دیگری بر تو واجب نیست اگر این کار از روی فراموشی بوده....

ادامه مطلب …

(۴۲۶۲) حکم خروج خون از زخم در حال احرام عمره

اگر انسان عمره گزار باشد و از زخم او خون خارج شود تأثیری بر عمره­ی او ندارد همچنین اگر حاجی باشد و از زخم او خون خارج شود تأثیری بر حج او ندارد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه