(۴۲۴۹) سوال: طواف قدوم چیست و چگونه است؟

جواب:

طواف قدوم، طواف دور کعبه در ابتدای آمدن به مکه است اگر در حج باشد یعنی برای حج افراد احرام بسته باشد این طواف، طواف سنت است و واجب نیست و دلیل آن این است که عروة بن المضرّس در حالی که در مزدلفه در نماز صبح بود و کوهی را رها نکرده بود مگر این که کنار آن ایستاده بود از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سؤال کرد لذا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به او فرمود: «من شهد صلاتنا هذه، و وقف معنا حتی ندفع و قد وقف بعرفة قبل ذلك ليلا أو نهارا، فقد أتم حجه، و قضى تفثه»[۱]: (کسی که در این نماز ما حضور داشته و همراه ما ایستاده تا این که از مزدلفه به منی رفتیم و شب یا روز قبل آن در عرفه ایستاده حج او کامل شده و آن چه بر او واجب بوده را ادا کرده است) و عروه ذکر نکرد که طواف کرده است لذا این دلالت می­دهد بر این که طواف قدوم برای کسی که حج افراد را ادا می­کند سنت است و واجب نیست همچنین طواف قدوم را هنگامی که برای عمره در ابتدایی که آمد انجام داد تفاوتی ندارد که عمره برای حج تمتع باشد یا عمره­ی مفرد این طواف هر چند که در عمره رکن است طواف قدوم نامیده می­شود زیرا متضمن طواف عمره که رکن است و طواف قدوم می­شود لذا این طواف به منزله­ی کسی است که وارد مسجد می­شود و نماز فرض می­خواند و این نماز فرض در یک آن هم نماز فرض و هم تحیه­ی مسجد محسوب می­شود.

ذکر کردیم که طواف قدوم برای کسی است که حج افراد را انجام می­دهد همچنین می­گوییم برای کسی است که حج قران انجام می­دهد زیرا افعال کسی که حج قران انجام می­دهد کامل همانند کسی است که حج افراد را ادا می­کند مگر این که امتیاز حج قران در این است که دو نسک را انجام می­دهد و مانند حج تمتع هدی بر او واجب است به دلیل فرموده­ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {فمَن تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ فَمَن لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَسَبْعَةٍ إِذَا رَجَعْتُمْ ۗ تِلْكَ عَشَرَةٌ كَامِلَةٌ ۗ}[بقره: ۱۹۶]( هر کس از عمره بهره­مند گردد سپس(اعمال) حج را آغاز کند آن چه از قربانی ( برای او) میسر شد ( ذبح می­کند) هر کس نیافت سه روز در( ایام) حج و هفت روز هنگامی که بازگشتید روزه بگیرید این ده (روز) کامل است) علما یا بیشتر علما ذکر نموده که حج تمتع مانند قران است و برخی بر حج قران نام حج تمتع را اطلاق کرده­اند.

[۱] ترمذي: كتاب الحج، باب ما جاء فيمن أدرك الإمام بجمع فقد أدرك الحج، شماره­ى (۸۹۱).