(۴۱۳۷) سوال: در سال گذشته حج واجب را ادا کردیم و اصل بر این بود که ار آبیار علی نیت احرام کنیم اما نتوانستیم این کار را انجام دهیم و در مکه احرام بستیم؛ حکم این کار چیست و حج واجب را همراه همسرم، برادرم و همسرش ادا کردیم؟ اگر حکمی وجود دارد آیا آن را به نیابت از برادرم و خود انجام دهیم یا این که او از جانب خود و همسرش انجام دهد زیرا او خارج از سعودی است؟ لطفا پاسخ دهید جزاکم الله خیرا.

جواب:

احرام بستن در میقات برای کسی که قصد حج و عمره را دارد واجب است زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در آن چه از او در حدیث ابن عمر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا ثابت است می­فرماید: «يهل أهل المدينة من ذي الحليفة»[۱]: (اهل مدینه در ذی الحلیفه نیت احرام می­کنند) و تا پایان حدیث را ذکر نمود و این خبر به معنای امر است و در صحیح بخاری و مسلم از حدیث ابن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا ثابت است که می­گوید: «وقت النبي صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم لأهل المدينة ذا الحليفة»[۲]: (پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم میقات اهل مدینه را ذی الحلیفه قرار داد) تا پایان حدیث بنابراین برای کسی که قصد حج یا عمره را دارد جایز نیست از میقات بدون احرام عبور کند اگر از میقات بدون احرام گذشت و از مکه یا بین مکه و میقات نیت احرام نمود بر او بنابر آن چه اهل علم ذکر می_­کنند فدیه واجب است که آن را در مکه ذبح نموده و بین مساکین تقسیم می­کند و فدیه گوسفند ماده یا بز است.

بنابراین بر این سؤال کننده، همسرش، برادرش و همسر برادرش برای هر کدام یک گوسفند واجب است و اگر برادرش و همسر برادرش خارج از کشور هستند اشکالی ندارد به آن­ها از آن چه بر آن­ها واجب است خبر دهد تا او را در ادای واجب فدیه وکیل کنند زیرا وکالت در چنین چیزهایی جایز است.

[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.