(۴۱۳۵) سوال: نامه­ای را از کشورم دریافت کردم که همسرم برای ادای حج حاضر می­شود لذا به استقبال او به فرودگاه جده به امید رفتن به مدینه برای زیارت مسجد النبی صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و سلام بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم رفتم اما مسئول بعثت گفت: زیارت مدینه­ی منوره بعد از ادای مناسک حج است لذا در مکه احرام بستیم، طواف نمودیم، بین صفا و مروه سعی نمودیم و شعائر حج را ادا نمودیم؛ آیا حج ما صحیح است یا این که به خاطر احرام نبستن از میقات چیزی بر ما واجب است؟ لطفا پاسخ دهید.

جواب:

حج درست است زیرا ارکان آن را انجام داده است اما به نسبت عدم احرام بستن از میقات، گناه و حرام است اما حج به وسیله­ ی آن باطل نمی­گردد و با فدیه ­ای که در مکه ذبح می­شود و بین فقرا در آن جا تقسیم می­شود جبران می­شود و اگر این مرد هنگامی که همسرش به جده آمده و خودش نیز به جده آمده و می­خواسته که به مدینه برود برای این که در ذی الحلیفه از آبیار علی (مسجد میقات) نیت احرام بنمایند سپس چنین چیزی حاصل نشده است بر آن­ها واجب بود که در جده نیت احرام کنند اما با احرام بستن در مکه کار اشتباهی را انجام داده است اگر آن چه در سؤال ذکر شده صحیح باشد.

اگر مقصود این باشد که در جده نیت احرام نموده بر او خون لازم نیست زیرا از همان­ جایی که بود احرام بسته است و سؤال کننده ذکر نموده که همسرش از مصر برای حج آمده است و ظاهر کلامش این است که محرمی همراه او نبوده و این حرام است و برای او حلال نیست به دلیل فرموده­ی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حالی که برای مردم خطبه می­نمود فرمود: «لا تسافر امرأة إلا مع ذي محرم»: (هیچ زنی سفر نکند مگر این که محرم همراه او باشد) لذا مردی سؤال نمود و گفت: ای رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ! همسرم به برای ادای حج رفته و من می­خواهم در فلان غزوه شرکت کنم، پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «انطلق فحج مع امرأتك»[۱]: (همراه همسرت به حج برو) پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به او دستور داد که در غزوه­ای که قصد مشارکت در آن را داشته است شرکت نکند و همراه همسرش برود و تفصیل ندادند که آیا در امنیت است یا خیر؟ آیا همسرت زیبا روی است که ترس فتنه وجود داشته باشد یا خیر؟ و این دلیل عام است و برای زن جایز نیست بدون محرم چه برای حج وچه غیر حج سفر کند و اگر زن محرمی را نیابد به سلامت خوشحال شود زیرا در این صورت حج بر او واجب نیست به دلیل فرموده­ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا ۚ}[آل عمران: ۹۷](و برای الله حج خانه (کعبه) بر مردم واجب است (البته) کسانی که توانایی رفتن به سوی آن را دارند) و زن اگر محرمی را برای خود نیابد نمی­تواند به کعبه برسد زیرا شرعا سفر بدون محرم برای او ممنوع است در این صورت در عدم رفتن به حج معذور است و گناهی بر او نیست.

[۱] تخریج آن گذشت.