دوشنبه 13 صفر 1448
۵ مرداد ۱۴۰۵
27 جولای 2026

(۴۱۲۹) توضیح معنای حدیثی درباره میقات‌های حج

(۴۱۲۹) سوال: پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می­فرماید: «هن لهن و لمن مر عليهن من غير أهلهن»[۱]: (این میقات­ها برای کسانی که نام برده شده و دیگرانی که از آن­ها عبور می­کنند است) معنای این حدیث چیست؟ بارک الله فیکم.

جواب:

معنای آن این است که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم میقات­ها را مشخص کرده ­اند و میقات اهل مدینه را ذو الحلیفه، اهل شام را جحفه، اهل یمن را یلملم و اهل نجد را قرن المنازل قرار دادند و فرمودند: این میقات­ها برای اهل این سرزمین­ها است و کسانی که از غیر از این سرزمین­ها از این جا عبور می­کنند بنابراین اهل مدینه هرگاه قصد حج یا عمره نمودند از ذوالحلیفه احرام می­بندند و اگر یکی از اهل نجد از مسیر مدینه عبور کرد در ذو الحلیفه احرام می­بندد زیرا از این میقات عبور کرده است همچنین اگر یکی از اهالی شام از مسیر مدینه عبور کرد از ذو الحلیفه احرام می­بندد زیرا از میقات عبور کرده است همچنین اگر یکی از اهل مدینه از سمت نجد آمد و از قرن المنازل عبور کرد از همان جا احرام می­بندد این معنای فرموده­ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «هن لهن و لمن مر عليهن من غير أهلهن» است.

کسی که در این میقات­ها بیندیشد دو فایده برای او آشکار می­گردد:

فایده­ی اول: رحمت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به نسبت بندگانش از این رو که بر هر منطقه­ای میقاتی را در مسیر آن­ها قرار داده است تا اینکه جمع شدن همه­ی مردم در یک میقات بر آن­ها دشوار نشود.

دوم: مشخص نمودن این میقات­ها قبل از این که این مکان­ها فتح شود نشانه­ی پیامبری پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است از این جهت که این امر مستلزم آن است که این سرزمین­ها فتح می­شود و از این سرزمین­ها کسانی به قصد حج و عمره به سوی کعبه خواهند آمد به همین دلیل ابن عبدالقوی در منظومه­­ی دالیه­اش که مشهور است می­گوید:

و توقيتها من معجزات نبينا            بتعيينها من قبل فتح معدد

و مشخص کردن میقات قبل از فتح شدن آن­ها از معجزات پیامبر ما صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است.

صلوات الله و سلام ایشان بر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم باد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: قال رسول صلى الله عليه وسلم: «هُنَّ هُنَّ ولمن مَرَّ عَليهِنَّ مِن غَيْرِ أَهْلِهِنَّ»، ما معنى هذا بارك الله فيكم؟

فأجاب رحمه الله تعالى: معنى هذا أن النبي صلى الله عليه وسلم وَقَتَ الْمَوَاقِيتَ، «وَفَّتَ لأهل الْمَدِينَة ذا الْحُلَيْفَةِ، ولأهل الشام الْجُحْفَةَ، ولأهل اليمن يَلَمْلَمَ، ولأهل نَجْدٍ قَرْنَ الْمَنَازِلِ»، وقال: «هَنَّ لهُنَّ» أَي: هذه الْمَوَاقِيت لأهل هذه البلاد، ولمن مرَّ عليهن أي: على هذه الْمَوَاقِيت من غير أهلهنَّ، فَأَهلِ الْمَدِينَةِ يُخْرِمُونَ مِن ذِي الْحُلَيْفَةِ إذا أرادوا الْحَجَّ أو الْعُمْرَةَ، وإذا مَرَّ أحد من أهل نَجْدٍ عن طريق الْمَدِينَة أَحْرَمَ من ذي الْحُلَيْفَةِ، لأنه مَرَّ بِالْمِيقَاتِ، وكذلك إذا مر أحد من أهل الشام عن طريق الْمَدِينَةِ فإنه يُحْرِمُ من ذي الْحُلَيْفَةِ لأنه مَرَّ بها، وكذلك لو أن أحدا من أهل الْمَدِينَة جاء من قِبَلِ نَجْدٍ ومَرَّ بِقَرْنِ المَنَازِلِ فإنه يُخْرِمُ منه، هذا معنى قوله «ولمن أتى عليهن من غير أهلهنّ».

ومن تأمل هذه الْمَوَاقِيت تَبَيَّنَ له فيها فائدتان:

الفائدة الأولى: رحمة الله سبحانه وتعالى ،بعباده، حيث جعل لكل ناحية ميقانا على طريقهم، حتى لا يَصْعُبَ عليهم أن يجتمع الناس من كل ناحية في ميقات واحد.

والفائدة الثانية: تَعِيِينُ هذه الْمَوَاقِيتِ من قَبْلِ أَن تَفْتَحَ هذه البلاد فيه آية للنبي ، حيث إن ذلك يستلزم أن هذه البلاد سَتَفْتَحُ، وأنها سَيَقْدَمُ منها قوم يقصدون هذا البيت لِلْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ، ولهذا قال ابن عبد القوي في منظومته الدالية المشهورة:

وتوقيتها من معجزات نبينا              بتعيينها من قبل فتح معدد

فصلوات الله وسلامه عليه.

مطالب مرتبط:

(۴۱۵۰) حکم هدی برای عمره به دلیل تأخیر در احرام

اگر انسان به مقصد مکه به نیت عمره را حج می­رود بر او واجب است که تا زمانی که نیت احرام نکرده از مکه خارج نشود....

ادامه مطلب …

(۴۱۴۲) حکم احرام در هواپیما پیش از رسیدن به میقات

میقات اهل خلیج میقات آن­ها همانند میقات دیگران است یعنی میقات­های پنج­گانه­ای که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای کسانی که به مکه به قصد حج یا عمره می­آیند مشخص نموده است که عبارت­ اند از: .....

ادامه مطلب …

(۴۱۳۷) حکم احرام از مکه به‌ جای میقات و نیابت در تکرار حج واجب

احرام بستن در میقات برای کسی که قصد حج و عمره را دارد واجب است ...

ادامه مطلب …

(۴۱۵۲) حکم نیت احرام در فرودگاه جده برای شخص مقیم مکه

احرام او درست است زیرا در مکه مقیم است و از جده نیت احرام نموده لذا خارج از حرم نیت احرام نموده و احرام او درست است و اشکالی ندارد.....

ادامه مطلب …

(۴۱۴۰) میقات اهل سودان کجا است؟

میقات اهل سودان اگر به مقصد جده بیایند میقات آن­ها جده است...

ادامه مطلب …

(۴۱۳۴) حکم احرام از جده برای حج نایبانه به‌ جای میقات اصلی

اگر در مکه بودی احرام تو برای حج از مکانی است که تو در آن جا در مکه هستی و نیازی به رفتن به جده یا جای دیگری نیست...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه