(۴۱۲۳) سوال: برادر بیست و یک ساله‌‌ام فوت شده در حالی که حج را ادا نکرده ولی عمره را ادا کرده است؛ آیا حج اسلام بر او واجب است و بر پدر یا یکی از خویشاوندان واجب است به نیابت از او حج را ادا کنند یا این که ضرورتی ندارد؟ لطفا پاسخ دهید جزاکم الله خیرا.

جواب:

حج اسلام جز بر کسی که توانایی دارد واجب نیست لذا کسی که مال ندارد توانایی ندارد و این برادر بیست و یک ساله‌‌ای که فوت شده در صورتی که مال نداشته حج بر او واجب نیست زیرا ممکن نیست با پای پیاده به کعبه برسد لذا اگر مال نداشته بر او حج واجب نیست بنابراین اطمینان داشته باشید و استرس نداشته باشید از این که حج را ادا نکرده زیرا حج بر او واجب نیست.

مثل این مرد فقیر است که آیا زکات بر او اوجب است؟ جواب این است که زکات بر او واجب نیست لذا اگر بمیرد و زکات را پرداخت نکند مات استرس این را نداریم که زکاتش را پرداخت نکرده است زیرا کسی که مال ندارد زکات بر او واجب نیست و پروردگارش را در حالی ملاقات می‌‌کند که گناهی بر او نیست و کسی که به خاطر عدم توانایی مالی نتواند برای ادای حج به کعبه برسد حج بر او واجب نیست لذا پروردگارش را در حالی ملاقات می‌‌کند که گناهی بر او نیست اما اگر هر یک از شما خواست که لطف کند و به جای این میت حج (سنت) را ادا کند اشکالی ندارد زیرا زنی نزد رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آمد و گفت: مادرم نذر کرده حج را ادا کند اما حج را تا زمان مرگ ادا نکرد؛ آیا به نیابت از او حج را ادا کنم؟ فرمود: بله[۱].

[۱] تخریج آن گذشت.