جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۵ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۴۱۰۰) آیا برای مرد جایز است به نیابت از برادرش بعد از وفات او حج و عمره را ادا کند؟

(۴۱۰۰) سوال: آیا برای مرد جایز است به نیابت از برادرش بعد از وفات او حج و عمره را ادا کند هر چند که وصیت نکرده باشد؟

جواب:

اشکالی ندارد انسان بعد از وفات برادرش به نیابت از او حج و عمره را ادا کند هر چند که وصیت نکرده باشد زیرا ابن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا ذکر نموده که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم شنید مردی می‌‌گوید: به جای شبرمه حج را ادا می‌‌کنم، فرمود: شبرمه کیست؟ گفت: برادرم یا یکی از بستگانم است پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: آیا حج خود را ادا کرده‌‌ای؟ گفت: خیر، فرمود: حج خود را ادا کن سپس به جای شبرمه حج را ادا کن[۱]و به او نفرمود: آیا تو را به آن توصیه کرده یا به تو اجازه داده است؟ و اگر این شرط بود پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن را بیان می‌‌کرد.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز للرجل أن يَحجَّ أو يَعْتَمِرَ عن أخيه بعد وفاته، وإن لم يُوصِهِ بذلك؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا حَرَجَ للإنسان أن يحج ويعتمر عن أخيه بعد وفاته، وإن لم يُوصِه بذلك، لأن ابن عباس ذكر أن النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- سمع رجلا يقول: لَبَّيْكَ عن شُبْرَمَةَ. فقال النبي صلى الله عليه وسلم: «مَنْ شُرَمَة؟» قال: أخ لي، أو قَرِيبٌ لي. فقال: «أَحَجَجْتَ عن نَفْسِكَ»؟ قال: لا. قال: حُجَّ عن نَفْسِكَ، ثُمَّ حُجَّ عن شُبْرَمَةَ»، ولم يقل له: هل أوصاك بذلك، أو أذن لك بهذا؟ ولو كان هذا شَرْطًا لَبَيَّنَهُ النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-.

مطالب مرتبط:

(۴۰۷۰) آیا حج برای بیمار روانیِ متوفی باید قضا شود؟

حج بر این مرد واجب نیست زیرا دیوانه بود مگر این که دیوانگی او بعد از واجب شدن حج بر او رخ داده است...

ادامه مطلب …

(۴۱۲۶) مادرم فوت شده است،آیا می‌توانم به نیابت از او حج را با مال خود او ادا کنم؟

این مالی را که از مادرت به ارث بردی و جز تو وارثی نیست مال تو است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای تو به عنوان میراث قرار داده است و می‌‌توانی هرکاری را با مال خود انجام دهی اما اگر حج اسلام بر مادرت هنگامی که زنده بود واجب بوده و حج را ادا نکرده بر تو واجب است به نیابت از او حج را ادا کنی...

ادامه مطلب …

(۴۱۰۴) حکم دریافت پول برای ادا کردن حج به نیابت از دیگری

کسی که به نیابت از دیگری حج را انجام می‌‌دهد اگر قصدش دنیا باشد آن چه را از دستمزد می‌‌گیرد بر او حرام است اما اگر قصدش برطرف ساختن حاجت برادرش و آن چه از دعا در این مشاعر بهره‌‌مند می‌‌شود باشد اشکالی ندارد.....

ادامه مطلب …

(۴۰۸۰) آیا حج بر کسی که بدهکار است واجب است؟

حج کسی که بدهکار است درست است اما گناه‌‌گار است اگر حج  را ادا کند در صورتی که بدهکار باشد زیرا پرداخت بدهی واجب است و حج در صورتی که بدهکار باشد واجب نیست...

ادامه مطلب …

(۴۰۶۲) انجام حج یا صدقه دادن، کدام یک اولویت دارد؟

این بر حسب نیاز است لذا اگر مردم به صدقه نیاز دارند صدقه بهتر است ولی اگر به صدقه نیاز ندارند حج بهتر است....

ادامه مطلب …

(۴۰۹۳) آیا ادا حج از طرف مادر زنده و بیمار جایز است؟

بله، جایز است به جای او در صورتی که حج خود را ادا کرده حج را ادا کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه