(۴۰۵۵) سوال: مسلمانی می­‌خواهد حج را انجام دهد؛ چه اموری شایسته است که مسلمان آن را بداند تا این که إن شاء الله حج او مورد قبول واقع شود؟

جواب:

اموری که شایسته است او را بیاموزد تا این که حج او مورد قبول واقع شود این است:

این که قصدش از حج برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باشد و این اخلاص است و در حجش از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم تبعیت کند و این متابعت است و هر عمل صالح جز با این دو شرط اساسی پذیرفته نمی­شود: اخلاص و تبعیت از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به دلیل فرموده­­ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {وَمَا أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ حُنَفَاءَ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ ۚ وَذَٰلِكَ دِينُ الْقَيِّمَةِ}[بینه: ۵](و آنان فرمان نیافتند جز اینکه الله را بپرستند در حالی که دین خود را برای او خالص گردانند (واز شرک وبت پرستی) به توحید (ودین ابراهیم) روی آورند و نماز را بر پا دارند و زکات را بپردازند و این آیین راستین و مستقیم است) همچنین به دلیل فرموده­ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «إنما الأعمال بالنيات، و إنما لكل امرئ ما نوى»[۱]: (اعمال به نیت­ها بستگی دارد و برای هر شخص آن چیزی است که نیت نموده است) همچنین: «من عمل عملا ليس عليه أمرنا فهو رد»[۲]: (هر کسی عملی را انجام دهد که امر ما (دین ما) بر آن نیست عمل او مردود است) این مهم­ترین چیزی است که برای کسی که حج انجام می­دهد واجب است یعنی بر اخلاص و متابعت پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم تکیه کند و پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حجش می­فرمود: «لتأخذوا عني مناسككم»[۳]: (مناسک حج خود از من بگیرید).

همچنین این که حج با مال حلال باشد زیرا حج با مال حرام، حرام است و جایز نیست بلکه برخی از اهل علم می­گویند: حج در این حالت درست نیست و برخی می­گویند:

إذا حجت بمال أصله سحت                   فما حججت و لکن حجت العیر

هرگاه با مالی که اصل آن حرام است حج نکردی ولی شتر حج کرده است.

همچنین از آن چه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از آن نهی نموده اجتناب ورزد به دلیل فرموده­ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {فمَن فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ فَلَا رَفَثَ وَلَا فُسُوقَ وَلَا جِدَالَ فِي الْحَجِّ}[بقره: ۱۹۷](پس کسی که در این ماه­ها حج را (بر خود) فرض گرداند (باید بداند که) در حج آمیزش جنسی و گناه و جدال (روا) نیست) لذا از آن چه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به طور کلی آن را در حج حرام گردانیده  و دیگر چیزها از جمله: فسق، گناه، گفتار و کردارهای حرام، گوش دادن به ابزار لهو ولعب و … پرهیز کند همچنین از چیزهایی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را به طور خاص در حج حرام نموده مانند آمیزش جنسی، تراشیدن سر پرهیز کند و از آن چه پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از پوشیدن آن هنگام احرام نهی نموده پرهیز کند و به طور کلی از تمامی محرمات احرام پرهیز کند.

برای حاجی شایسته است در مالش، مقامش و عملش آسان بگیرد و بخشنده باشد و به اندازه­ای کته می­تواند به برادرانش نیکی کند.

بر او واجب است از آزار و اذیت رساندن به مسلمانان چه در مشاعر حج و چه در بازارها باشد لذا از اذیت رساندن هنگام در محل طواف، سعی، جمرات و … بپرهیزد بنابراین این اموری است که بر حاجی شایسته و واجب است که آن را انجام دهد.

از قوی­ترین چیزهایی که این را محقق می­سازد این است که انسان در حجش همراه شخصی از اهل علم باشد تا این که او را در دینش یادآوری کند و اگر چنین چیزی فراهم نشدقبل از این که به حج برود از کتب اهل علم مورد اطمینان بخواند تا این که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را با بینش و آگاهی عبادت کند.

[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.

[۳] تخریج آن گذشت.