شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۴۰۱۳) حکم روزه گرفتن دهه اول ذی‌الحجه برای حاجیان و غیر حاجیان

(۴۰۱۳) سوال: اگر کسی بخواهد که دهه‌ی اول ذي الحجه را روزه بگیرد و حج نیز انجام دهد، آیا روزه بگیرد یا خیر؟ آیا شرط است که تمام این روزها را روزه بگیرد یا کسی که نیت نفل دارد، می‌تواند فقط برخی از این روزها را نیز روزه‌ بگیرد؟

جواب:

روزه‌ گرفتن دهه‌ی اول ذي الحجه، فرض و واجب نیست. اگر کسی خواست آن را روزه گرفته و اگر نخواست روزه نمی‌گیرد و فرقی ندارد که در سفر حج یا در سرزمین خودش حضور داشته باشد؛ زیرا هر روزه‌ای که نفل باشد، انسان در آن اختیار دارد. بنابراین اگر شخص در کشور خودش است و دوست دارد که روزه بگیرد، این کار را انجام دهد اما اگر در سفر است و با روزه گرفتن دچار مشقّت و سختی می‌شود، روزه نگیرد؛ زیرا کسی که با روزه گرفتن در سفر دچار سختی می‌شود شایسته نیست که در سفر روزه بگیرد و تفاوتی ندارد که روزه‌ی فرض یا نفل باشد؛ اما کسی که در سرزمین عرفه حضور دارد، روز عرفه را روزه نمی‌گیرد زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در عرفه، روزه‌ نگرفت و در حدیث روایت شده است که: «نهى عن صوم يوم عرفة بعرفة»[۱] : (رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از روز گرفتن روز عرفه در سرزمین عرفه نهی نمود).


۱- سنن أبو داود: كتاب الصوم، باب في صوم يوم عرفة بعرفة، شماره (۲۲۴۰).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: لو كان الشخص يريد أن يصوم عشرة ذي الحجة، وأراد أن يحج، فهل يصومهن أم لا؟ وهل يشترط أن تصام جميع الأيام العشرة، أو يجوز صيام بعضها لمن أراد التطوع؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: صيام عشرة ذي الحجة ليس بفرض، فإن شاء الإنسان صامها، وإن شاء لم يصمها، سواء سافر إلى الحج، أم بقي في بلده؛ لأن كل صوم يكون تطوعًا فالإنسان فيه مُخيَّر، وعلى هذا فإذا كانت في بلدها، وتحب أن تصوم فلتصم، أما إذا سافرت ورأت مشقة في الصوم، فإنها لا تصوم؛ لأنه لا ينبغي على مَن شقّ عليه الصوم في السفر أن يصوم لا فرضًا ولا نفلا، ولكن لا يصوم في يوم عرفة؛ لأن الرسول -عليه الصلاة والسلام- كان مفطرا في يوم عرفة، وقد رُوِيَ عنه في حديثه في مواقف أنه «نَهَى عَنْ صَوْمِ يَوْمِ عَرَفَةَ بِعَرَفَةَ».

مطالب مرتبط:

(۳۹۶۸) حکم افطار روزه‌ی قضا در شرایط خاص

این روزه‌ی قضا، اگر قضای روزه‌ی واجب باشد، مانند قضای روزه‌ی رمضان، برای کسی جایز نیست که آن ‌را بخورد مگر این که بنا بر ضرورت باشد؛ اما اگر خوردن این روزه به خاطر حضور مهمان باشد، حرام است و جایز نیست....

ادامه مطلب …

(۴۰۰۵) حکم تقدیم روزه نفل شوال بر قضای رمضان

خیر، چنین روزه‌ای سودی برایش ندارد و پاداش کسی‌ که روزه‌ی سنت گرفته را به دست نمی‌آورد....

ادامه مطلب …

(۴۰۱۴) حكم روزه‌ گرفتن نفل در روزهای جمعه و شنبه

ایرادی ندارد که انسان روز جمعه و شنبه را با هم روزه بگیرد...

ادامه مطلب …

(۴۰۱۲) آیا تمام روزهای دهه‌ی اول ذي الحجه به جز روز دهم که عید است، روزه گرفته می‌شود؟

بله، این دهه‌ از روز اول ذي الحجه تا روز نهم روزه گرفته می‌شود که روز نهم، آخرین روز و روز عرفه است...

ادامه مطلب …

(۳۹۸۴) حكم روزه‌ گرفتن روز پانزدهم ماه شعبان چیست؟

درباره‌ی فضیلت و ارزش روزه‌ گرفتن نیمه‌ی شعبان و خواندن نماز در شب آن، احاديثی نقل شده که بیشتر علما آن‌ها را ضعیف دانسته‌اند و با احاديث ضعيف نیز هیچ حجت و مسئله‌ای ثابت نمی‌شود...

ادامه مطلب …

(۴۰۲۷) حکم روزه ایام بیض در صورت پاک شدن ار حیض در میان روزها

روزه‌ گرفتن ايام بيض (یعنی روزهای سیزدهم، چهاردهم و پانزدهم از هر ماه) سنت است و واجب نیست؛ لذا اگر کسی آن ‌را ترک کند و روزه نگیرد، گناهی بر او نیست....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه