سه‌شنبه 23 جمادی‌الاول 1448
۱۲ آبان ۱۴۰۵
3 نوامبر 2026

(۴۰۱۳) حکم روزه گرفتن دهه اول ذی‌الحجه برای حاجیان و غیر حاجیان

(۴۰۱۳) سوال: اگر کسی بخواهد که دهه‌ی اول ذي الحجه را روزه بگیرد و حج نیز انجام دهد، آیا روزه بگیرد یا خیر؟ آیا شرط است که تمام این روزها را روزه بگیرد یا کسی که نیت نفل دارد، می‌تواند فقط برخی از این روزها را نیز روزه‌ بگیرد؟

جواب:

روزه‌ گرفتن دهه‌ی اول ذي الحجه، فرض و واجب نیست. اگر کسی خواست آن را روزه گرفته و اگر نخواست روزه نمی‌گیرد و فرقی ندارد که در سفر حج یا در سرزمین خودش حضور داشته باشد؛ زیرا هر روزه‌ای که نفل باشد، انسان در آن اختیار دارد. بنابراین اگر شخص در کشور خودش است و دوست دارد که روزه بگیرد، این کار را انجام دهد اما اگر در سفر است و با روزه گرفتن دچار مشقّت و سختی می‌شود، روزه نگیرد؛ زیرا کسی که با روزه گرفتن در سفر دچار سختی می‌شود شایسته نیست که در سفر روزه بگیرد و تفاوتی ندارد که روزه‌ی فرض یا نفل باشد؛ اما کسی که در سرزمین عرفه حضور دارد، روز عرفه را روزه نمی‌گیرد زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در عرفه، روزه‌ نگرفت و در حدیث روایت شده است که: «نهى عن صوم يوم عرفة بعرفة»[۱] : (رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از روز گرفتن روز عرفه در سرزمین عرفه نهی نمود).


۱- سنن أبو داود: كتاب الصوم، باب في صوم يوم عرفة بعرفة، شماره (۲۲۴۰).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: لو كان الشخص يريد أن يصوم عشرة ذي الحجة، وأراد أن يحج، فهل يصومهن أم لا؟ وهل يشترط أن تصام جميع الأيام العشرة، أو يجوز صيام بعضها لمن أراد التطوع؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: صيام عشرة ذي الحجة ليس بفرض، فإن شاء الإنسان صامها، وإن شاء لم يصمها، سواء سافر إلى الحج، أم بقي في بلده؛ لأن كل صوم يكون تطوعًا فالإنسان فيه مُخيَّر، وعلى هذا فإذا كانت في بلدها، وتحب أن تصوم فلتصم، أما إذا سافرت ورأت مشقة في الصوم، فإنها لا تصوم؛ لأنه لا ينبغي على مَن شقّ عليه الصوم في السفر أن يصوم لا فرضًا ولا نفلا، ولكن لا يصوم في يوم عرفة؛ لأن الرسول -عليه الصلاة والسلام- كان مفطرا في يوم عرفة، وقد رُوِيَ عنه في حديثه في مواقف أنه «نَهَى عَنْ صَوْمِ يَوْمِ عَرَفَةَ بِعَرَفَةَ».

مطالب مرتبط:

(۳۹۷۱) حکم روزه‌ی نفل پس از نوشیدن آب بعد از فجر

روزه‌ صحيح نیست؛ زیرا روزه باید از طلوع فجر تا غروب خورشید، ادامه داشته باشد...

ادامه مطلب …

(۳۹۹۷) آیا روزه نهم ذی‌الحجه جایگزین قضا روزه رمضان می‌شود؟

شایسته نیست که وقتی روزه‌ی قضا از رمضان بر عهده دارد، روز نهم را روزه‌ی نفل بگیرد...

ادامه مطلب …

(۳۹۶۶) حکم عبادت نفل و رضایت همسر

اگر شوهرش حضور دارد، جایز نیست که بدون اجازه‌‌ی شوهرش روزه بگیرد همان طور که در سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است....

ادامه مطلب …

(۳۹۶۲) معنای روزه در راه الله و ارتباط آن با جهاد

روزه گرفتن در راه الله به معنای روزه گرفتن در جهاد در راه الله است زیرا روزه در جهاد، دشوار است؛ لذا کسی که مجاهد است و روزه هم می‌گیرد، پاداش و اجرش این است که الله چهره‌اش را هفتاد پاییز (سال) از آتش دوزخ دور نماید....

ادامه مطلب …

(۳۹۶۵) اطاعت از شوهر در روزه‌ی نفل

اگر زن بخواهد در حالی که شوهرش حضور دارد، روزه‌ی نفل بگیرد، انجام این کار فقط زمانی برایش جایز است که از شوهرش اجازه بگیرد؛ اگر شوهر اجازه نداد، روزه گرفتن بر آن زن، حرام است....

ادامه مطلب …

(۳۹۷۲) آیا روزه‌ی گرفتن نفل، بدون نیت قبلی درست است؟

جایز است که شخص برای روزه‌ی نفل، در وسط روز، نیت کند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه