سه‌شنبه 21 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
4 آگوست 2026

(۴۰۱۳) حکم روزه گرفتن دهه اول ذی‌الحجه برای حاجیان و غیر حاجیان

(۴۰۱۳) سوال: اگر کسی بخواهد که دهه‌ی اول ذي الحجه را روزه بگیرد و حج نیز انجام دهد، آیا روزه بگیرد یا خیر؟ آیا شرط است که تمام این روزها را روزه بگیرد یا کسی که نیت نفل دارد، می‌تواند فقط برخی از این روزها را نیز روزه‌ بگیرد؟

جواب:

روزه‌ گرفتن دهه‌ی اول ذي الحجه، فرض و واجب نیست. اگر کسی خواست آن را روزه گرفته و اگر نخواست روزه نمی‌گیرد و فرقی ندارد که در سفر حج یا در سرزمین خودش حضور داشته باشد؛ زیرا هر روزه‌ای که نفل باشد، انسان در آن اختیار دارد. بنابراین اگر شخص در کشور خودش است و دوست دارد که روزه بگیرد، این کار را انجام دهد اما اگر در سفر است و با روزه گرفتن دچار مشقّت و سختی می‌شود، روزه نگیرد؛ زیرا کسی که با روزه گرفتن در سفر دچار سختی می‌شود شایسته نیست که در سفر روزه بگیرد و تفاوتی ندارد که روزه‌ی فرض یا نفل باشد؛ اما کسی که در سرزمین عرفه حضور دارد، روز عرفه را روزه نمی‌گیرد زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در عرفه، روزه‌ نگرفت و در حدیث روایت شده است که: «نهى عن صوم يوم عرفة بعرفة»[۱] : (رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از روز گرفتن روز عرفه در سرزمین عرفه نهی نمود).


۱- سنن أبو داود: كتاب الصوم، باب في صوم يوم عرفة بعرفة، شماره (۲۲۴۰).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: لو كان الشخص يريد أن يصوم عشرة ذي الحجة، وأراد أن يحج، فهل يصومهن أم لا؟ وهل يشترط أن تصام جميع الأيام العشرة، أو يجوز صيام بعضها لمن أراد التطوع؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: صيام عشرة ذي الحجة ليس بفرض، فإن شاء الإنسان صامها، وإن شاء لم يصمها، سواء سافر إلى الحج، أم بقي في بلده؛ لأن كل صوم يكون تطوعًا فالإنسان فيه مُخيَّر، وعلى هذا فإذا كانت في بلدها، وتحب أن تصوم فلتصم، أما إذا سافرت ورأت مشقة في الصوم، فإنها لا تصوم؛ لأنه لا ينبغي على مَن شقّ عليه الصوم في السفر أن يصوم لا فرضًا ولا نفلا، ولكن لا يصوم في يوم عرفة؛ لأن الرسول -عليه الصلاة والسلام- كان مفطرا في يوم عرفة، وقد رُوِيَ عنه في حديثه في مواقف أنه «نَهَى عَنْ صَوْمِ يَوْمِ عَرَفَةَ بِعَرَفَةَ».

مطالب مرتبط:

(۴۰۰۲) حکم گرفتن روزه‌ی عرفه و روز عاشورا قبل از تکمیل قضای روزه‌ی رمضان

روزه‌ی نفل، واجب و به عهده‌ی فرد نیست اما قضای رمضان یا روزه‌ی كفاره‌ی واجب، واجب است و فرد در برابر آن مسئولیت دارد که این مسئولیت فقط با ادای آن برطرف می‌شود...

ادامه مطلب …

(۴۰۲۶) جایگزینی روزه ایام بیض در صورت تقارن با عادت ماهیانه

روزه‌ گرفتن سه روز از ماه، سنت است و تفاوتی ندارد که در اول، وسط یا آخر ماه باشد اما در ایام بیض بهتر است....

ادامه مطلب …

(۳۹۷۹) حکم قضا کردن روزه‌ی تاسوعا

قضای آن ‌را انجام نده زیرا این، یک روز معين و مخصوص است که اگر وقتش بگذرد، سنت بودنش به پایان می‌رسد.....

ادامه مطلب …

(۳۹۹۳) حکم روزه‌ی شش روز از شوال در ماه بیست و نه روزه

اگر ماه در تقویم بیست و نه روز باشد و ماه قبلی سی روز کامل شده باشد، اصل بر باقی بودن ماه دوم و سی روز بودنش است....

ادامه مطلب …

(۳۹۹۱) آیا روزه‌ گرفتن شش روز شوال، باید پشت سر هم باشد؟

هر دو حالت، پذیرفته است و تفاوتی ندارد که شخص، شش روز را جدا جدا یا پشت سر هم، روزه بگیرد....

ادامه مطلب …

(۳۹۹۹) حکم ترتیب روزه‌های قضا و شش روز شوال

روزه گرفتن به دنبال رمضان فقط در صورتی ممکن است که شخص روزه‌های رمضان را کامل کرده باشد.بنابراین واجب است ابتدا روزه‌ی قضا را تمام کند سپس روزه‌ی نفل شوال را بگیرد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه