دوشنبه 4 شوال 1447
۳ فروردین ۱۴۰۵
23 مارس 2026

(۳۹۴۰) حکم روزه‌داری در صورت پاک شدن از عادت ماهیانه در طول روز

(۳۹۴۰) سوال: اگر زنی در ماه رمضان عادت ماهیانه شود سپس در میان روز، پاک گردد، نسبت به روزه‌ی آن روز چه کاری باید انجام دهد؟

جواب:

روزی که در آن عادت ماهیانه شده، روزه‌اش باطل می‌شود و بقيه‌ی آن روز را می‌خورد و می‌نوشد سپس قضای آن را انجام می‌دهد؛ اما درباره‌ی روزی که پاک می‌شود، علما دو دیدگاه دارند:

دیدگاه اول: باید به احترام ماه رمضان، از خوردن دست بکشد و قضای آن روز ‌را انجام دهد زیرا آن روز را از ابتدایش روزه نگرفته است.

دیدگاه دوم: نیاز نیست بقیه‌ی روز را از خوردن و نوشیدن دست بکشد؛ زیرا وقتی دست کشیدن از خوردن و نوشیدن بر او واجب شده از اهلِ دست کشیدن و امتناع از خوردن نوشیدن نیست زیرا دچار حیض شده است. همچنین زیرا آن روز برای وی دارای حرمت و احترام نیست زیرا با خوردن و نوشیدن در ابتدای روز، حرمتش شکسته شده است؛ لذا از ابن مسعود رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ روایت است که گفته است: «من أكل في أول النهار فليأكل آخره»[۱] : (کسی که در اول روز خورده است، در آخر روز نیز بخورد). بنابراین الزام و وجوبی نیست که بقیه‌ی روز را از خوردن و نوشیدن دست بکشد چون برایش فایده‌ای ندارد، والله أعلم؛ اما چنان که واضح می‌باشد واجب است که قضای آن روز را انجام دهد.


۱-مسند ابن أبي شيبة (٥٤/٣).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: إذا أتتِ المرأة العادة الشهرية في رمضان، ثم طهرت منها في أثناء نهاره، فماذا تفعل في صيام ذلك اليوم؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: أما اليوم الذي أتت فيه العادة في أثنائه فإنه صوم فاسد، تفطر بقية ذلك اليوم، فتأكل وتشرب وتقضي، وأما اليوم الذي طهرت فيه في أثنائه فإن أهل العلم اختلفوا في ذلك على قولين:

أحدهما: أنه يلزمها الإمساك احترامًا للزمن وعليها قضاء ذلك اليوم؛ لأنها لم تصمه من أوله.

ثانيهما: أنه ليس عليها إمساك في ذلك اليوم؛ لأنها حين وجب الإمساك ليست من أهل وجوب الإمساك؛ لوجود الحيض عليها، ولأنها لا تستفيد من هذا الإمساك شيئًا، ولأن اليوم ليس محترما في حقها؛ إذ إنه زالت حرمته بكونها تأكل فيه في أول النهار ، ولهذا رُوِيَ عن ابن مسعود رضي الله عنه أنه قال: «من أكل في أول النهار فليأكل آخره».

وعلى هذا فلا يلزمها أن تمسك بقية هذا اليوم؛ لأنها لا تستفيد منه شيئًا، والله أعلم ، ولكن يلزمها قضاء هذا اليوم كما هو معلوم وظاهر.

مطالب مرتبط:

(۳۹۲۵) حکم تأخیر در قضای روزه رمضان بدون عذر

به تأخير انداختن قضای روزه بدون عذر تا فرا رسیدن رمضان بعدی، اشتباه است؛ زیرا علما می‌گویند: جایز نیست که مسلمان، قضای رمضان را تا بعد از رمضان دوم به تأخیر بیاندازد زیرا این کار، نوعی سهل‌انگاری و بی‌توجهی است...

ادامه مطلب …

(۳۹۴۲) حکم قضای روزه با وجود تردید در تعداد روزهای فوت‌شده

اگر فرضا تردید داشته باشی که پنج یا شش روز روزه نگرفته‌ای، فقط قضای پنج روز بر تو واجب است؛ زیرا پنج روز، قطعی و یقینی است اما در مورد روزهای بیشتر، شک وجود دارد ....

ادامه مطلب …

(۳۹۲۹) حکم روزه گرفتن در دوران عادت ماهیانه قبل از بلوغ

این زن که گفت در چهارده سالگی دچار عادت ماهیانه شده و نمی‌دانسته که بلوغ با این سبب، رخ می‌دهد، گناهی بر او نیست که روزه را در آن سال ترک کرده است زیرا جاهل و بی‌اطلاع بوده و گناهی بر شخص جاهل و بی‌اطلاع نیست ....

ادامه مطلب …

(۳۹۲۸) حکم تأخیر در قضای روزه به دلیل بیماری

چیزی غیر از انجام قضا بر تو واجب نیست؛ زیرا آن را به خاطر عذر شرعی، ترک کرده و تا سال بعد به تأخیر انداخته‌ای که آن عذر نیز عدم توانایی است....

ادامه مطلب …

(۳۹۲۶) حکم تأخیر طولانی در قضای روزه به دلیل جراحی

اگر قضای روزه‌ی رمضان را به خاطر عذر شرعی ترک کرده باشد چنان که اگر مثلا بعد از عمل جراحی دچار ضعف بدنی بوده است، گناهی بر او نیست و هر وقت توانست باید قضایش را انجام دهد....

ادامه مطلب …

(۳۹۱۱) روزه‌داری که در ماه رمضان همسرش را ببوسد و با وی معاشقه کند مرتکب گناه شده است؟

اگر نسبت به خود شناخت دارد و اطمینان دارد که با چنین بوسیدن و معاشقه‌ای انزال نمی‌شود، گناهی بر او نیست.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه