دوشنبه 22 جمادی‌الاول 1448
۱۱ آبان ۱۴۰۵
2 نوامبر 2026

(۳۹۲۶) حکم تأخیر طولانی در قضای روزه به دلیل جراحی

(۳۹۲۶) سوال: در ماه رمضانِ شش سال پیش، یک عمل جراحی انجام دادم و آن ماه را روزه نگرفتم. بعد از گذشت این مدت نیز هنوز نتوانسته‌ام قضای آن را انجام دهم؛ چه کاری بر من واجب است؟

جواب:

اگر قضای روزه‌ی رمضان را به خاطر عذر شرعی ترک کرده باشد چنان که اگر مثلا بعد از عمل جراحی دچار ضعف بدنی بوده است، گناهی بر او نیست و هر وقت توانست باید قضایش را انجام دهد؛ اما اگر از روی سهل‌انگاری بوده است، وی گناه‌کار می‌باشد زیرا جایز نیست که انسان، قضای رمضان را تا رمضان بعدی به تأخیر بیاندازد؛ همان طور که در حدیث عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا آمده است که می‌گفت: «كان يكون عليّ الصَّوم من رمضان فما أستطيع أن أقضي إلا في شعبان» : (چنین می‌شد که روزه‌ای از رمضان بر من واجب بود که فقط در شعبان می‌توانستم قضای آن ‌را انجام دهم). بنابراین اگر تأخیرش بدون عذر بوده باشد، باید توبه نماید و خیلی زود قضای آن ‌را انجام دهد. برخی علما وی را به پرداخت كفاره در ازای هر روز، ملزم می‌دانند زیرا بدون عذر، آن ‌را به تأخیر انداخته است؛ لذا اگر این کار را انجام دهد، بهتر است و اگر انجام نداد و در ازای هر روز به یک مسکین غذا نداد، گناهی بر او نیست.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أجريت عملية جراحية في شهر رمضان قبل ست سنوات، ولم أصم ذلك الشهر، وبعد مضي هذه المدة لم يتسن لي أن أصوم ذلك الشهر، فماذا يجب علي؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إذا كان قد تَرَكَ قضاء رمضان الذي كان عليه لعذر؛ بحيث كان ضعيفًا بعد العملية لا يستطيع القضاء، فلا حرج عليه، متى قَدَرَ قَضَى، وإذا كان تهاونًا منه فإنه آثم؛ لأنه لا يجوز للإنسان أن يؤخر قضاء رمضان إلى رمضان الذي بعده، كما جاء ذلك في حديث عائشة رضي الله عنها قالت: «كَانَ يَكُونُ عَلَيَّ الصَّوْمُ مِنْ رَمَضَانَ، فَمَا أَسْتَطِيعُ أَنْ أَقْضِيَ إِلَّا فِي شَعْبَانَ».

فإذا كان تأخيره لغير عذر فعليه التوبة، وعليه أن يبادر الآن بقضائه، وقد ألزمه بعض أهل العلم بكفارة عن كل يوم؛ لأنه أَخَّرَ ذلك لغير عذر، فإن فَعَلَ فقد أحسن، وإن لم يطعم فلا حرج عليه.

مطالب مرتبط:

(۳۹۱۷) حکم قضای روزه‌ی زن حائض

واجب است که قضای آن روزهایی که روزه نگرفته را انجام دهد.

ادامه مطلب …

(۳۹۳۳) حکم قضای روزه‌های فراموش‌شده به دلیل بیماری و جراحی

قضای روزهایی که روزه گرفته، بر او واجب نیست زیرا انجام داده و از او پذیرفته است...

ادامه مطلب …

(۳۹۴۷) حکم قضای روزه‌های فوت‌شده به دلیل جهل و ناآگاهی

اگر قضای روزه‌هایی که بعد از بلوغ ترک کرده‌ای را انجام بدهی، بهتر است....

ادامه مطلب …

(۳۹۵۷) حکم روزه‌های قضای مادر متوفی در صورت نامعلوم بودن تعداد روزها

ابتدا بهتر است از پدر یا افراد بزرگ‌تر از خود بپرسی که در قبال این روزه‌هایی که بر مادرت واجب بوده است، چه کاری انجام داده‌اند؟ همچنین روزه‌هایی که بر عهده‌ی مادرت است: اگر بیماری عادی داشته که منجر به مرگ وی شده باشد، چیزی بر او واجب نیست....

ادامه مطلب …

(۳۹۳۰) حكم کسی که قضای روزه‌های سه سال پیش را انجام نداده

اگر کسی قضا را به بعد از رمضان بعدی به تأخیر بیاندازد، اگر با عذر شرعی باشد، چیزی جز همان قضا بر او واجب نیست اما اگر بدون عذر باشد، باید از این به تأخیر انداختن توبه کند زیرا مرتکب گناه شده است....

ادامه مطلب …

(۳۹۱۱) روزه‌داری که در ماه رمضان همسرش را ببوسد و با وی معاشقه کند مرتکب گناه شده است؟

اگر نسبت به خود شناخت دارد و اطمینان دارد که با چنین بوسیدن و معاشقه‌ای انزال نمی‌شود، گناهی بر او نیست.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه