پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۳۸۳۶) حکم روزه‌ نگرفتن به دلیل شیردهی

(۳۸۳۶) سوال: اگر زن مسلمان و متأهل، روزه‌ گرفتن ماه رمضان را به خاطر شیر دادن به نوزادش از دست بدهد، در صورتی که نتواند قضای آن ماه را به جا آورد، چه کاری باید انجام دهد؟ آیا باید فدیه بدهد؟ آیا اگر خودش دارایی برای پرداخت فدیه نداشته باشد، شوهرش مسئول پرداخت فدیه است؟

جواب:

اگر زنی بیم دارد که به خاطر روزه گرفتن، شیرش کم ‌شود و به نوزادش زیان برسد، می‌تواند روزه نگیرد اما بعدا باید قضای آن ‌را به جا آورد؛ زیرا همانند فرد بیمار است که الله جَلَّ‌جَلَالُهُ درباره‌اش می‌فرماید: {وَمَنْ كَانَ مَرِيضاً أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ} [البقرة: ۱۸۵] : (کسی‌ ‌که مریض یا در سفر باشد، تعدادی از روزهای دیگر را روزه بگیرد)؛ لذا هرگاه این وضعیت پایان یافت، روزه می‌گیرد. می‌تواند در زمستان که هوا، سرد و روز نیز کوتاه است، روزه بگیرد و اگر حتی در زمستان نیز نتوانست روزه بگیرد، قضای روزه‌هایش را در سال آینده به جا می‌آورد. غذا دادن فقط زمانی جایز است که مانع یا عذر همیشگی وجود داشته باشد و امیدی به برطرف شدنش نیز نباشد. فقط در این صورت می‌تواند غذا بدهد.

سؤال: شيخ بزرگوار! وی امسال هجده روز از رمضان را روزه گرفته و بقیه‌ی روزهایش را به خاطر بیماری شدید و به سبب ضعف و عدم توانایی روزه نگرفته است. اگر نتوانست قضای روزه‌های باقی‌مانده را به جا آورد، چه کاری باید انجام دهد در حالی که این روزها را از روی اجبار، روزه نگرفته است؟

جواب: امیدواریم ان شاء الله و از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ خواستاریم که وی بهبود یابد و شفا و عافیت به وی بازگردد. هرگاه زمستان که روز در آن، کوتاه و هوا نیز سرد است فرا برسد، اگر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به وی عافیت ببخشد خواهد توانست روزه بگیرد. اگر بیماری ادامه یافت و امیدی به بهبودی نداشت، غذا می‌دهد.

سؤال: شيخ بزرگوار: یعنی در ازای هر روز، یک مسکین را غذا خواهد داد؟

جواب: بله.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل:  إذا فات على المرأة المسلمة المتزوجة صيام رمضان بسبب إرضاع طفلها، فماذا عليها إذا لم تستطع قضاء ذلك الشهر، هل تفدي عنه ؟ وهل زوجها هو المكلف بالفدية عنها إذا كانت لا تملك ما تَفْدِي به؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: المرأة إذا كانت تخاف على ولدها من الصيام؛ بحيث ينقص اللبن حتى يتضرر الطفل، فإن لها أن تفطر، ولكنها تقضي فيهما بعد؛ لأنها تشبه المريض الذي قال الله فيه: ﴿ وَمَن كَانَ مَرِيضًا أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَبَاءٍ أُخَرَ ﴾ [البقرة: ١٨٥].

فمتى زال المحظور، إما في وقت الشتاء لقصر النهار وبرودة الجو، فإنها تصوم في ذلك الوقت، أو إذا لم يمكن، ولو في الشتاء، ففي العام القادم تقضيه، وأما الإطعام فلا يجوز إلا في حال كون المانع أو العذر مستمرا لا يُرجَى زواله، فهذا هو الذي يكون فيه الإنسان مطعمًا.

يقول أيضا: إنه في هذا العام صامت ثمانية عشر يوما من أيام شهر رمضان، ثم أفطرت البقية بسبب مرضها الشديد؛ لضعفها، وعدم قدرتها على الصيام، فماذا عليها إذا لم تستطع قضاء الأيام المتبقية من رمضان، وهي التي أفطرتها مُرغَمةً بسبب المرض؟ فأجاب رحمه الله تعالى: نأمل – إن شاء الله تعالى- ونرجو الله لها الشفاء والعافية، وإذا جاء الشتاء قصر النهار، وبرد الجو، وسوف تقدر إذا عافاها الله، فإن استمرَّ بها المرض، وأيسَ من شفائها، فإنها تنتقل إلى الإطعام.

أي تطعم عن كل يوم مسكينا؟

فأجاب رحمه الله تعالى : نعم.

مطالب مرتبط:

(۳۷۹۷) نظر شيخ الإسلام ابن تيميه در مورد رؤيت هلال در رمضان

شيخ الإسلام نظرش چنین است که هرگاه هلال رمضان دیده شود، روزه گرفتن واجب خواهد شد و هرگاه هلال شوال دیده شود، عید کردن واجب خواهد شد

ادامه مطلب …

(۳۸۰۱) حکم به تاخیر انداختن خوردن تا فرا رسیدن اذان صبح

شخص می‌تواند بخورد و بنوشد تا زمانی که سپیده‌دم برایش آشکار شود؛ اگر در صحرا باشد آن را ببیند یا صدای اذانی که اطمینان دارد آن مؤذن هنگام طلوع فجر اذان می‌گوید را بشنود....

ادامه مطلب …

(۳۷۹۲) قضای روزه‌های فوت‌شده و تکلیف شرعی در قبال آن

روزه‌ها و نمازهایی که از وی فوت شده و آن را ترک کرده است باید بداند که توبه، گذشته را پاک می‌کند و نیاز به قضای نماز و روزه‌های فوت شده نیست. بر وی واجب است به اصلاح حال خویش بپردازد،....

ادامه مطلب …

(۳۷۶۸) حکمت اختصاص روزه به الله عزوجل در حدیث قدسی

زیرا روزه رازی بين بنده و پروردگار او است و کسی جز الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از آن با خبر نمی‌شود؛ عبادت‌ها دو نوع است:.....

ادامه مطلب …

(۳۸۳۵) حکم قضای روزه یا فدیه برای زن در حالت نفاس و شیردهی

زنی که در حالت نفاس به سر می‌برد کاملا همانند زنی است که در حالت حیض می‌باشد که باید قضای روزه را به جا آورد....

ادامه مطلب …

(۳۸۲۸) حکم روزه‌داری هنگام انجام عمره در ماه رمضان

کسی که برای ادای عمره در رمضان روانه‌ی مکه می‌شود، می‌تواند به محض خروج از شهر خودش تا این که به شهرش باز گردد، روزه نگیرد حتی اگر تمام ماه رمضان را در مکه بماند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه