پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۳۸۲۰) حکم روزه برای مبتلا به بیماری صرع

(۳۸۲۰) سوال: من مبتلا به بیماری صرع هستم و نتوانسته‌ام ماه رمضان را روزه بگیرم زیرا به طور مستمر، روزانه سه دارو مصرف می‌کنم. دو روز تلاش کردم که روزه بگیرم اما نتوانستم. من بازنشسته هستم و ماهانه هشتاد و سه دینار حقوق می‌گیرم. متأهل هستم و هیچ درآمدی جز حقوق بازنشستگی ندارم. به نظرتان حکم شرع درباره‌ی من چیست اگر نتوانم سی فرد مسکین را در طی ماه رمضان غذا بدهم؟ چه مبلغی باید بپردازم؟

جواب:

اگر این بیماری که بدان مبتلا شده‌ای امید است که در روزی از روزها درمان شود، واجب است منتظر بمانی تا این بیماری از بین برود؛ زیرا الله جَلَّ‌جَلَالُهُ می‌فرماید: {وَمَنْ كَانَ مَرِيضاً أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ} [البقرة: ۱۸۵] : (کسی که مریض یا در سفر باشد، تعدادی از روزهای دیگر را روزه بگیرد)؛ اما اگر امیدی به درمان این بیماری نیست، واجب است به ازای هر روز، یک مسكين را غذا دهی. همچنین جایز است که به تعداد روزهای ماه، ناهار یا شام برای مساکین درست کنی و بدین صورت، مسئولیت تو برطرف خواهد شد. گمان نمی‌کنم که إن شاء الله کسی نتواند این کار را انجام دهد. اگر نتوانستی این مساکین را در یک ماه غذا دهی، ایراد ندارد که بر اساس میزان توانایی خود، برخی را در این ماه، برخی دیگر را در ماه دیگر و بعضی دیگر را در ماه بعد از آن غذا بدهی.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إني مصاب بمرض الصرع، ولم أتمكن من صوم شهر رمضان المبارك؛ وذلك لاستمراري على العلاج ثلاثة أوقات يوميا، وقد جَرَّبْتُ صيام يومين ولم أتمكن، علما أنني متقاعد، وتقاعدي (معاشي) يصل إلى ثلاثة وثمانين دينارًا شهريًا، وصاحب زوجة، وليس لي أي موارد غير تقاعدي، فما حكم الشرع – في نظركم- في حالتي إذا لم أتمكن من إطعام ثلاثين مسكينا خلال شهر رمضان؟ وما المبلغ الذي أدفعه؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إذا كان هذا المرض الذي ألم بكَ يُرْجَى زواله في يوم من الأيام فإن الواجب عليك أن تنتظر حتى يزول هذا المرض؛ لقول الله تعالى: ﴿ وَمَن كَانَ مَرِيضًا أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَام أُخَرَ [البقرة: ١٨٥]. أما إذا كان هذا المرض مستمرًا لا يُرْجَى زواله فإن الواجب عليك أن تُطْعِمَ عن كل يوم مسكينًا، ويجوز أن تصنع طعامًا؛ غداء او عشاء لمساكين بعدد أيام الشهر، وتبرأ ذمتك بذلك، ولا أظنُّ أحدًا يَعْجِزُ عن هذا إن شاء الله تعالى، ولا حرج عليك إذا كنتَ لا تستطيع أن تُطْعِمَ هؤلاء المساكين في شهر، فلا حرج عليك أن تُطْعِمَ بعضهم في شهر ، وبعضهم في شهر، وبعضهم في شهر، حسب ما تقدر عليه.

مطالب مرتبط:

(۳۸۱۹) حکم روزه برای مبتلا به زخم معده

اگر امیدی به بهبودی این بیماری نیست، این مريض حكم پیرمرد کهن‌سالی را دارد که نمی‌تواند روزه بگیرد؛ پس هر دوی آنان باید به ازای هر روز، یک مسكين را غذا بدهند....

ادامه مطلب …

(۳۷۸۹) حکم ترک روزه رمضان به علت شرایط سخت زندگی

با عذر شرعي روزه نگرفته است، تعداد روزهایی که مردم روزه گرفته‌اند را قضا می‌کند؛ یعنی اگر مردم بیست و نه روز را روزه گرفته‌اند، او نیز باید بیست و نه روز را قضا بگیرد....

ادامه مطلب …

(۳۸۳۴) حکم روزه‌داری و خوردن دارو به دلیل ترس از بارداری در رمضان

اگر الله جَلَّ‌جَلَالُهُ بخواهد که آن زن باردار شود، این قرص‌ها فایده ندارد و اگر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نخواهد که وی باردار شود، باردار نخواهد شد. بنابراین بر این زن واجب است به درگاه الله جَلَّ‌جَلَالُهُ توبه کند و امیدوارم همین که قضای آن روز را به جا آورده است از کمال توبه‌اش باشد....

ادامه مطلب …

(۳۸۳۰) حکم روزه نگرفتن در سفر در ماه رمضان

خودِ سفر، عذر و دلیلی برای جواز روزه نگرفتن است و تفاوتی ندارد که سخت باشد یا نباشد....

ادامه مطلب …

(۳۷۷۸) حکم روزه بدون خواندن نماز

اگر این زن به طور کلی نماز را ترک کرده و هرگز نماز نمی‌خوانده است: ترک نماز، كفر و موجب خروج از اسلام است و شخص كافر دستور داده نمی‌شود که قضای عبادت‌هایی که بر شخص مکلف، واجب می‌شود را به جای آورد....

ادامه مطلب …

(۳۷۸۷) حکم ترک روزه رمضان به علت سختی کار

نظر من بر این است که خوردن روزه به‌خاطر کار، حرام بوده و جایز نیست؛ اگر نمی‌توانی هم کار کنی و هم روزه بگیری، ماه رمضان را مرخصی بگیر تا فرصت روزه گرفتن داشته باشی زیرا روزه‌ی ماه رمضان، رکنی از اركان اسلام است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه