پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۳۷۸۵) حکم خوردن روزه به دلیل سختی امتحانات در ماه رمضان

(۳۷۸۵) سوال: امتحانات امسال با ماه مبارک رمضان، مصادف شده است و مدرسه آن‌قدر از ما دور است که روزه گرفتن در روزهای امتحان برایم دشوار می‌شود. آیا خوردن روزه و قضای آن بعد از پایان ایام امتحانات، برای ما حلال است یا خیر؟

جواب:

به نظر من حلال نیست که روزه را بخوری و واجب است که روزه بگیری؛ بهتر این است که به معالجه‌ی این مشکل پرداخته و شب را به مرور درس‌ها بپردازی؛ در این صورت، مشکل برطرف می‌شود و دچار سختی نمی‌شوی. لازم نیست حتما مرور درس‌ها در روز باشد که بگوییم ضروری است و حتما باید انجام شود زیرا مرور درس‌ها در شب، کافی و بهتر است، به خصوص در شب‌های رمضان که بسیاری از مردم تا دیر وقت بیدار هستند و نمی‌خوابند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل في هذا العام صادفت أيام الامتحانات شهر رمضان المبارك، والمدرسة تبعد عنا بمسافة، مما يجعل الصيام يشقُ علينا أيام الامتحان، فهل يَحِلُّ لنا الإفطار والقضاء بعد نهاية أيامه، أم لا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: نرى أنه لا يحل لك الإفطار، وأنه يجب أن تصوم، والأفضل من هذا أن تعالج المشكلة؛ بأن يكون الاستذكار بالليل، فإذا كان الاستذكار بالليل زالَ الإشكال، وزالت المشقة، وليس الاستذكار بالنهار أمرًا ضروريًا حتى نقول: لا بد منه، فالليل يُغني عنه، فهو أحسن للناس، خاصة أن الناس غالبًا لا ينامون في ليالي رمضان إلا متأخرين.

مطالب مرتبط:

(۳۷۶۷) معناى این حديث شريف: «من صام رمضان إيماناً واحتساباً غفر له ما تقدم من ذنبه وما تأخر» چیست؟

منظور از این فرموده‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ» گناهان صغیره و کوچک است، نه گناهان کبیره؛ این نظر جمهور علما در مورد معنای چنین حدیثی است....

ادامه مطلب …

(۳۸۱۷) حکم روزه برای فرد بیمار با وضعیت جسمانی ضعیف

اگر نمی‌توانی ماه رمضان را روزه بگیری و خیلی برایت سخت است، به ازای هر روز، یک مسكين را غذا بده...

ادامه مطلب …

(۳۸۲۵) مقدار فدیه برای کسی که نمی‌تواند روزه بگیرد

غذا دادن به مسکین چنین است که ناهار، شام یا یک مُد (دو کف دست متوسط) از برنج یا گندم به وی بدهد....

ادامه مطلب …

(۳۷۷۸) حکم روزه بدون خواندن نماز

اگر این زن به طور کلی نماز را ترک کرده و هرگز نماز نمی‌خوانده است: ترک نماز، كفر و موجب خروج از اسلام است و شخص كافر دستور داده نمی‌شود که قضای عبادت‌هایی که بر شخص مکلف، واجب می‌شود را به جای آورد....

ادامه مطلب …

(۳۷۹۹) روزه‌دار چه زمانی باید دست از خوردن و نوشیدن بکشد؟

معیار دست کشیدن روزه‌دار از خوردن و نوشیدن، طلوع فجر است، نه اذان....

ادامه مطلب …

(۳۷۹۸) رؤیت هلال ماه رمضان در صحرا و اختلاف با شهرها

شخصی که در صحرا زندگی می‌کند، باید پیرو حکومت سرزمینش باشد به طوری که اگر مردم روزه گرفتند، او نیز روزه بگیرد.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه