سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۳۷۱۶) آیا بهتر است زکات به شخص بدهکار داده شود یا به فرد فقیر؟

(۳۷۱۶) سوال: آیا بهتر است زکات به شخص بدهکار داده شود یا به فرد فقیری داده شود که چیزی ندارد؟

جواب:

نیاز فقیر، اولویت دارد؛ زیرا نیازهای شخص فقیر، ابتدایی و ضروری است که به غذا، نوشیدنی و پوشاک نیاز دارد اما بدهکار می‌تواند قرضش را در آینده نیز بپردازد. همچنین اگر شخص بدهکار اموال مردم را به قصد ادای آن‌ بگیرد، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قرضش را در دنیا یا در آخرت ادا می‌نماید ولی نیاز فقیر، شدید و ضروری است و بدین خاطر است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در آغاز برشمردن اهل زکات، از فقیراء و مساکین نام ‌برده است: {إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَارِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَاِبْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِنْ اللَّهِ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ} [التوبة: ۶۰] : (صدقات فقط مختص فقیران، مساکین، متصدیان اداره‌ی آن، کسانی که دل‌هایشان را باید به دست آورد، برای آزادی بردگان، بدهکاران، در راه الله و در راه درماندگان است؛ فریضه‌ای از جانب الله است و الله بسیار دانا و با حکمت است).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: دفع الزكاة هل الأفضل فيه أن تُدفع للمدينين، أم للفقراء المعدمين؟

فأجاب رحمه الله تعالى: حاجة الفقير أولى؛ لأن حاجة الفقير حاضرة يحتاج إلى أكل وشرب وكسوة، والمدين يمكنه أن يقضي الدين في المستقبل، ثم إن المدين إذا كان أخذ أموال الناس يريد أداءها أدى الله عنه إما في الدنيا وإما في الآخرة، لكن الفقير حاجته مُلحة، ولهذا بدأ الله بالفقراء والمساكين قبل كُل أَهْلِ الزكاة: ﴿ إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَرِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَابْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِّنَ اللَّهِ وَاللهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ ﴾ [التوبة: ٦٠].

مطالب مرتبط:

(۳۷۳۷) حکم پرداخت زکات به برادران نیازمند

اگر این برادرانت به قدر کافی مال دارند و حدّاقل نیازشان را تأمین می‌کنند، درست نیست که از زكاتت به آنان بدهی؛ زیرا در این حالت، نیازمند زكات نیستند و زکات فقط باید به مستحقان از فقرا، مساکین، بدهکاران و... پرداخت شود...

ادامه مطلب …

(۳۷۶۱) حکم استفاده از باقی‌مانده‌ی اموال اهدایی برای ساخت مسجد

جایز نیست، زیرا آن مبالغ را برای ساخت مسجد اهدا کرده‌اند....

ادامه مطلب …

(۳۷۵۳) پسر عمویم نماز نمی‌خواند، آیا زکات به آن تعلّق می‌گیرد؟

هیچ مبلغی از زکات به شخص کافر داده نمی‌شود، چه برسد به کسی که مرتد شده و از دین برگشته است....

ادامه مطلب …

(۳۷۵۴) حکم پرداخت زکات به برادری که نماز نمی‌خواند

اگر برادرت اصلا نه در مسجد و نه در خانه نماز نمی‌خواند، زكاتت را به او نده زیرا وی مرتد است و از اسلام خارج شده است مگر این که شرط کنی که به دینش بازگردد و نماز بخواند...

ادامه مطلب …

(۳۷۲۱) آیا صدقه دادن به خدمتکار خانه از زکات، جایز است؟

اگر حقوقی که می‌گیرد برای خودش و خانواده‌اش کافی باشد، جایز نیست چیزی از زکات به او داده شود...

ادامه مطلب …

(۳۷۲۹) آیا دادن زکات به خویشاوندان جایز است؟

پرداخت زکات به خویشاوندان اگر از اهل زکات باشند، بهتر از پرداخت آن به دیگران است زیرا با پرداخت آن به خویشاوندان، صدقه و همچنین صله‌ی رحم خواهد بود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه