سه‌شنبه 15 شعبان 1447
۱۴ بهمن ۱۴۰۴
3 فوریه 2026

(۳۷۱۶) آیا بهتر است زکات به شخص بدهکار داده شود یا به فرد فقیر؟

(۳۷۱۶) سوال: آیا بهتر است زکات به شخص بدهکار داده شود یا به فرد فقیری داده شود که چیزی ندارد؟

جواب:

نیاز فقیر، اولویت دارد؛ زیرا نیازهای شخص فقیر، ابتدایی و ضروری است که به غذا، نوشیدنی و پوشاک نیاز دارد اما بدهکار می‌تواند قرضش را در آینده نیز بپردازد. همچنین اگر شخص بدهکار اموال مردم را به قصد ادای آن‌ بگیرد، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قرضش را در دنیا یا در آخرت ادا می‌نماید ولی نیاز فقیر، شدید و ضروری است و بدین خاطر است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در آغاز برشمردن اهل زکات، از فقیراء و مساکین نام ‌برده است: {إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَارِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَاِبْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِنْ اللَّهِ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ} [التوبة: ۶۰] : (صدقات فقط مختص فقیران، مساکین، متصدیان اداره‌ی آن، کسانی که دل‌هایشان را باید به دست آورد، برای آزادی بردگان، بدهکاران، در راه الله و در راه درماندگان است؛ فریضه‌ای از جانب الله است و الله بسیار دانا و با حکمت است).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: دفع الزكاة هل الأفضل فيه أن تُدفع للمدينين، أم للفقراء المعدمين؟

فأجاب رحمه الله تعالى: حاجة الفقير أولى؛ لأن حاجة الفقير حاضرة يحتاج إلى أكل وشرب وكسوة، والمدين يمكنه أن يقضي الدين في المستقبل، ثم إن المدين إذا كان أخذ أموال الناس يريد أداءها أدى الله عنه إما في الدنيا وإما في الآخرة، لكن الفقير حاجته مُلحة، ولهذا بدأ الله بالفقراء والمساكين قبل كُل أَهْلِ الزكاة: ﴿ إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَرِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَابْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِّنَ اللَّهِ وَاللهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ ﴾ [التوبة: ٦٠].

مطالب مرتبط:

(۳۷۵۱) حکم صدقه دادن به کافری که بسیار نیازمند باشد

صدقه دادن به غير مسلمان که محتاج و نیازمند است، جایز است و اجر دارد اما جایز نیست که صدقه‌ی واجب یعنی زکات به او داده شود مگر این که از کسانی باشد که تألیف قلب و به دست آوردن دل‌هایشان مطلوب است...

ادامه مطلب …

(۳۷۲۷) حکم پرداخت زکات به خویشاوندان

ایرادی ندارد که زکات را به آنان بپردازی؛ اما اگر چنین نباشند و ثروتمند و بی‌نیاز از زکات باشند، نباید به آنان زکات بدهی زیرا خویشاوند بودن، سببی برای استحقاق زکات نیست....

ادامه مطلب …

(۳۷۴۲) آیا دادن زکات به خواهران و برادرانم که خردسال نیستند جایز است؟

پرداخت زکات به خوایشاوندانی که مستحق و اهل زکات هستند، بهتر از پرداخت آن به غیر از خویشاوندان است؛ زیرا صدقه دادن به خویشاوند، صدقه و صله‌ی رحم است....

ادامه مطلب …

(۳۷۴۱) آیا جایز است که بخشی از زكات را به برادر، خواهر، عمو، دایی، خاله یا عمه‌ام بدهم؟

اگر مستحق و از اهل زکات نیستند، جایز نیست که چیزی از زکات را به آنان بدهی بلکه به هر کسی که اهل زکات نباشد جایز نیست که از زکات بدهی...

ادامه مطلب …

(۳۷۵۵) حكم پرداخت زكات مال به کسی که نماز نمی‌خواند

اگر اصلا نماز نمی‌خواند، زکات به او داده نمی‌شود؛ زیرا کسی که اصلا نماز نمی‌خواند، مرتد (از دین برگشته) و كافر است. ....

ادامه مطلب …

(۳۷۵۲) حکم پرداخت زکات به خویشاوندانی که در نماز جماعت کوتاهی می‌کنند

بله، اگر مستحق و از اهل زکات باشند، ایرادی ندارد که زکاتت را به آنان بدهی به شرطی که نفقه و تأمین مخارجشان بر تو واجب نباشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه