(۳۶۰۷) سوال: مقداری زیورآلات دارم که برای زیبایی از آن استفاده می‌کنم؛ آیا پرداخت زکات آن واجب است یا خیر؟ مقدار زکات آن چقدر است؟

جواب:

علما رَحِمَهُمُ‌الله در مورد زکات زیورآلاتی که برای استفاده یا عاریه باشد، اختلاف نظر دارند که واجب است یا خیر؟ جمهور علما بر این هستند که زكات ندارد اما دیدگاه برتر و راجح این است که زکات دارد. اختلاف علما را باید به قرآن و سنت ارجاع داد زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَمَا اخْتَلَفْتُمْ فِيهِ مِنْ شَيْءٍ فَحُكْمُهُ إِلَى اللَّهِ} [الشوری: ۱۰] : (در آن‌چه اختلاف کردید، حکمش با الله است). همچنین می‌فرماید: {فَإِنْ تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ إِنْ كُنتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ ذَلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلاً} [النساء: ۵۹] : (اگر در چیزی اختلاف پیدا کردید، آن ‌را به الله و پیامبر ارجاع دهید اگر به الله و روز آخرت ایمان دارید. این بهتر و سرانجامش نیز پسندیده‌تر است).

اگر در این زمینه به نصوص شرعی مراجعه کنیم، متوجه خواهیم شد که وجوب زکات که مذهب امام ابو حنيفه رَحِمَهُ‌الله و روايتی از امام احمد بن حنبل رَحِمَهُ‌الله است، صحیح و راجح است؛ لذا بر زنی که طلا و نقره دارد، واجب می‌باشد که زکاتش را بپردازد که می‌تواند این زکات را به قدری که واجب است از خود آن زیورآلات بپردازد یا قیمتش را محاسبه کرده و یک چهلم آن ‌را زکات بپردازد. این در صورتی است که مقدار طلا به حد نصاب برسد. نصاب طلا هشتاد و پنج گرم است. بنابراین اگر زنی هشتاد و پنج گرم طلا داشته باشد، واجب است هر سال یک چهلم آن را زکات بدهد لذا برای محاسبه‌ی قیمت طلایش به سازندگان یا فروشندگان طلا مراجعه کرده و از آنان می‌پرسد که این زیورآلات چقدر قیمت دارد؟ اگر مثلا گفتند: (هزار ریال ارزش دارد زیرا هشتاد و پنج گرم یا بیشتر وزن دارد) می‌گوییم: بیست و پنج ریال را به عنوان زکات می‌پردازد.